>>Tàu hỏa vận chuyển trái phép 90 kg động vật hoang dã
>>Phát hiện 11 điểm buôn bán động vật hoang dã
>>Nhận dạng nhanh những loài động vật hoang dã
Mua và tiêu dùng động vật hoang dã ngay giữa trung tâm thành phố Hà Nội - ảnh: Tuệ Khanh
Theo các chuyên gia, mặc dù nhiều quy định về bảo tồn động, thực vật hoang dã đã được thể hiện trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật, nhưng thực tế thì việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và hệ thống tổ chức quản lý nhà nước cũng như việc ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các quy định pháp luật vẫn còn chậm.
Vì những lý do trên, nhiều nơi trong chỉ đạo, điều hành chỉ chú trọng tới các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế mà coi nhẹ các yêu cầu bảo vệ môi trường, đặc biệt là việc bảo vệ các động vật hoang dã. Thậm chí, có nơi còn có biểu hiện buông lỏng quản lý nhà nước. Điều này khiến cho công tác bảo vệ môi trường và động vật hoang dã gặp những thách thức lớn cho cả trước mắt và lâu dài.
Việt Nam được biết đến như một trung tâm đa dạng sinh học của thế giới, với các hệ sinh thái tự nhiên, loài và nguồn gen phong phú, đa dạng. Theo thống kê, hiện Việt Nam có tới hơn 11.400 loài thực vật bậc cao, 1.030 loài thú, 840 loài chim, 260 loài bò sát… Tuy nhiên, hầu hết những loài này đang có nguy cơ cao bị tuyệt chủng bởi tình trạng buôn bán, vận chuyển động thực vật hoang dã trái phép đang ngày một gia tăng với quy mô ngày càng lớn.
Theo báo cáo của Cục cảnh sát môi trường thì tính riêng trong năm 2008, có 15 vụ mua bán trái phép động, thực vật hoang dã bị phát hiện, trong đó, vụ buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã với số lượng lớn nhất từ trước tới nay bị phát hiện tại Quảng Ninh có tổng giá trị lô hàng lên tới trên 70.000 USD.
Ước tính, số lượng động, thực vật hoang dã cung cấp cho thị trường Việt Nam khoảng 3.400 tấn (khoảng trên 1 triệu con) trong một năm.
Trước vấn đề nhức nhối hiện nay, theo các chuyên gia, các nhà quản lý, trong thời gian tới, cấn phải sớm ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đa dạng sinh học và các văn bản dưới luật khác, trong đó xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì quản lý; quy chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện và ban hành các chế tài xử phạt nghiêm những vi phạm trong quá trình thực hiện luật.
Quy định về bảo tồn động, thực vật hoang dã, trong đó có Luật Đa dạng sinh học, được Quốc hội thông qua tháng 11/2008. Đây là văn bản pháp lý có hiệu lực cao nhất, điều chỉnh toàn diện và thống nhất các vấn đề về đa dạng sinh học nói chung và bảo tồn động, thực vật hoang dã nói riêng. Luật có dành một chương riêng (chương IV) quy định về bảo tồn và phát triển bền vững các loài sinh vật. Quan điểm về bảo tồn động, thực vật hoang dã trong Luật Đa dạng sinh học đã có sự đổi mới cơ bản, đó là bảo tồn phải kết hợp với khai thác, sử dụng; chia sẻ lợi ích giữa các bên có liên quan bảo đảm hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước và lợi ích của các tổ chức, cá nhân.
Nguyên nhân của tình trạng trên một phần là bởi công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ động, thực vật hoang dã chưa được quan tâm đúng mức; tuyên truyền vận động chưa kết hợp tốt với các biện pháp kinh tế nên hiệu quả tuyên truyền chưa cao. Người dân vẫn có thị hiếu tiêu dùng động vật hoang dã. Tiêu thụ động, thực vật hoang dã vẫn diễn ra phổ biến công khai ở nhiều cơ sở kinh doanh phục vụ ăn uống.
Hội thảo "Bảo vệ động, thực vật hoang dã, góp phần bảo tồn bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở Việt Nam” được tổ chức nhằm tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục cán bộ, viên chức, đảng viên và người dân thay đổi hành vi, thói quen tiêu dùng động vật, thực vật hoang dã. Hội thảo được tổ chức do sự phối hợp và tài trợ của Traffic (mạng lưới theo dõi, giám sát buôn bán động, thực vật hoang dã toàn cầu), Ban Tuyên giáo Trung ương, phối hợp với Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo tỉnh ủy, và Huyện ủy, Ban Tuyên giáo huyện ủy huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
H.Lan