Trước hết, phải nói về đồng tiền đối với bọn trộm cướp, lưu manh, lừa đảo, bọn “dầy ăn mỏng làm”. Thấy người khác có tiền thì cứ tối sầm mắt lại, nhăm nhăm cướp đoạt bằng mọi cách độc ác, đê hèn. Để có tiền, bọn chúng sẵn sàng làm đủ mọi điều ác độc, kể cả đâm thuê chém mướn. Thực tế cho thấy, thân phận bọn chúng không bao giờ khấm khá lên được; sớm muộn cũng sẽ bị sa vào vòng lao lý.
Thứ hai là những cán bộ, đảng viên biến chất. Đây là loại người ít nhiều được học hành, được giáo dục, được Đảng và Nhà nước trao cho chức quyền to nhỏ. Thế nhưng, vì lóa mắt trước đồng tiền, họ lợi dụng những sơ hở trong quản lý kinh tế và luật pháp thiếu nghiêm minh, đã chiếm đoạt hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng, nhiều diện tích đất đai và các tài sản công khác; thậm chí họ còn đang tâm chiếm đoạt cả những khoản tiền Nhà nước và các nhà hảo tâm trợ giúp cho các đối tượng chính sách, người nghèo. Loại này phần lớn là do mua chức, mua danh, rồi sau đó họ lại bán chức bán danh cho những kẻ khác, khiến cho nhiều kẻ đức mọn tài hèn bỗng nhiên trở thành những “ông nọ bà kia”. Tiền của, vàng bạc cực nhiều, họ ăn chơi như đế vương, “vinh thân phì gia” khôn tả (?!). Đáng giận thêm nữa là khi đã giàu sụ do tham nhũng, họ quay ngoắt lại đồng chí, đồng nghiệp và đồng bào đã cưu mang, đồng cam cộng khổ với mình thời quá khứ, thậm chí còn hãm hại cả ân nhân của mình! Đồng tiền đã làm cho họ trở nên bất nghĩa, bất nhân. Nhiều kẻ đã bị pháp luật xét xử nhưng còn nhiều vị vẫn dương dương tự đắc.
Thứ ba là lớp gian thương. Gian thương cỡ to - như một số chức sắc các doanh nghiệp (DN), tập đoàn kinh tế Nhà nước hoặc tư nhân đến cỡ nhỏ - như tiểu thương. Trong lớp người này, có nhiều vị vốn xuất thân hàn vi, khốn khó nhưng bỗng gặp vận may, được giao chức trọng quyền cao trong các DNNN hoặc khéo vay ngân hàng những khoản tiền lớn để lập các công ty, tổng công ty tư nhân. Nắm giữ hàng núi tiền bạc, hàng hóa và cơ sở vật chất, họ “đổi đời”(?!) thật sự, phất lên như diều gặp gió, trở thành các “siêu đại gia” khiến thiên hạ phải lác mắt, đến mức cả thượng cấp đã giao cho họ chức quyền bây giờ cũng phải... nghiêng mình kính nể! Còn loại gian thương buôn bán nhỏ lẻ thì kinh doanh bất cứ hàng gì cũng đều té nước theo mưa, tăng giá vùn vụt từng ngày. Đặc trưng của lớp gian thương là coi đồng tiền, lợi nhuận là trên hết! Muốn vậy, họ không cần chữ “tín” trong kinh doanh, đua nhau làm hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng có nhiều độc tố - kể từ con cá, miếng thịt, mớ rau và cả hạt gạo trở đi; nhưng lại “hát giá” thật cao và tăng giá liên tục, vô tội vạ khiến cho đời sống những người “đồng bào” của họ điêu đứng, bất an.
Đồng tiền thật là lợi hại. Chả thế mà thiên hạ có câu: “Tiền là tiên, là phật, là sức bật lò xo...”. Đồng tiền chân chính có thể xóa đói giảm nghèo cho nhân dân, phát triển mọi mặt xã hội, đưa đất nước tiến đến văn minh, giàu mạnh. Nhưng đồng tiền trong tay bọn bất lương, bất nghĩa thì nó dễ dàng “đổi trắng thay đen”, biến xấu thành đẹp, biến dốt thành giỏi, biến trái thành phải, biến sai thành đúng, biến hèn hạ thành cao quý, biến vô danh tiểu tốt thành chức tước cao sang, biến kẻ thất đức, bất nhân được gắn mác “nhân đạo, tử tế”... Và cũng có khi ngược lại. Thì ra đồng tiền là chúa tể trên đời! Nó chỉ là tờ giấy, nhưng nhiều người “tự nguyện” làm nô lệ cho nó và có nhiều kẻ đã chết tủi nhục (cả nghĩa đen và nghĩa bóng) vì đồng tiền bất chính!
Thế cho nên nhà soạn kịch thiên tài W. Shakespeare thời Phục hưng đã phải lớn tiếng lên án “đồng tiền ma quỷ”: “Thôi đi! Đồ đáng đày vào địa ngục! Đồ đĩ của loài người!”.