Động đất ở Bắc Trà My - Quảng Nam: Có kết luận rõ ràng, người dân vẫn còn lo!

Đại Đoàn Kết - 

Qua kết quả khảo sát tại 54 điểm dọc trục Nam - Bắc Trà My, đoàn công tác của Viện Khoa học và công nghệ Việt Nam (KH&CNVN) do TS. Trần Tuấn Anh - Viện Trưởng viện Địa chất làm Trưởng đoàn đã có kết luận, hiện tượng tai biến, rung chấn kèm theo tiếng nổ tại Bắc Trà My là kết quả của "động đất kích thích” - hiện tượng thường thấy ở vùng có thủy điện.


Qua kết quả khảo sát tại 54 điểm dọc trục Nam - Bắc Trà My, đoàn công tác của Viện Khoa học và công nghệ Việt Nam (KH&CNVN) do TS. Trần Tuấn Anh - Viện Trưởng viện Địa chất làm Trưởng đoàn đã có kết luận, hiện tượng tai biến, rung chấn kèm theo tiếng nổ tại Bắc Trà My là kết quả của "động đất kích thích” - hiện tượng thường thấy ở vùng có thủy điện.
Tuy đã có kết luận "động đất kích thích” nhẹ,
nhưng người dân địa phương vẫn còn hoang mang lo lắng

Thủ phạm là thủy điện?

Theo TS. Trần Tuấn Anh, sau khi thủy điện Sông Tranh 2 (TĐST2) tích nước, do độ thẩm thấu của nước cao đã làm giảm sức bền kết cấu đất đá trong lòng đất, kích hoạt giải phóng năng lượng, gây động đất kích thích kèm theo tiếng nổ. Bắc Trà My là khu vực được khoanh vùng có nguy cơ tai biến nứt và trượt lở đất rất cao. Hoạt động của các đứt gãy theo phương Bắc và Tây Bắc - Đông Nam. Trước hiện tượng này, cần có đề án nghiên cứu chi tiết. Bên cạnh đó, việc đầu tư xây dựng trạm quan trắc tại Bắc Trà My để tiếp tục theo dõi diễn biến của hiện tượng là hết sức cấp thiết.

PGS.TS. Phan Trọng Trịnh (Viện Địa chất) cho rằng: "Hiện nay chưa thể xác định hiện tượng trên sẽ có xu hướng tăng hay giảm theo thời gian. Thông thường có xu hướng giảm đi sau 5 năm và không gắn liền với hoạt động của núi lửa trẻ”. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng: Hiện tượng trên chưa hẳn sau 5 năm sẽ dừng hẳn, TS. Lê Từ Sơn cho biết: "Khi thủy điện Sơn La hình thành, mấy tháng sau xuất hiện động đất khoảng 4 độ richter và tăng dần lên 5 độ richter, tiếp sau đó còn một vài trận động đất nhỏ nữa rồi mới dừng hẳn. Thực tế, trên thế giới, có một số thủy điện là nguyên nhân của hiện tượng động đất dai dẳng đến hai, ba chục năm. Như thủy điện ở Ấn Độ, động đất xảy ra từ năm 1963, nhưng mãi đến bây giờ người ta vẫn còn ghi nhận hiện tượng này”.

Vẫn còn lo!

Các nhà khoa học của đoàn KH&CNVN đã trấn an, những trận động đất này không ảnh hưởng đến sự an toàn của thủy điện, bởi các hồ thủy điện đã được tư vấn thiết kế kháng chấn trên 8 độ richter. Nhưng cũng cần lường trước mức độ nguy hiểm của nó đối với sự an toàn của dân. Vì vậy, phải khoanh vùng, xác định vùng nào có thể xảy ra động đất ở cấp độ mạnh hay nhẹ để có hướng di dời dân hợp lý. Ông Đặng Phong - Chủ tịch UBND huyện Bắc Trà My cho rằng: Sau khi có kết luận hiện tượng vừa qua là do "động đất kích thích” nhẹ không ảnh hưởng đến đời sống người dân, phần nào chúng tôi yên tâm. Nhưng thời gian qua hiện tượng rung chấn đã ảnh hưởng đến tâm lý người dân. Đặc biệt, hơn 20.000 người dân tộc thiểu số rất hoang mang khi thấy xuất hiện các hiện tượng lạ của thiên nhiên, rất dễ bỏ làng, du canh du cư. Không riêng gì động đất xảy ra, mà sau mỗi trận mưa, vùng này bị trượt lở đến mấy nghìn mét khối đất đá. Nếu không có động thái tích cực, sẽ khó trấn an được tâm lý người dân. Ông Phan Văn Chức - Giám đốc Sở KH-CN cũng cho rằng: "Tại Quảng Nam, hầu hết các thủy điện có dung tích phòng lũ chỉ bằng 1/10 so với yêu cầu, nên khi xảy ra mưa to hầu hết các thủy điện đều ồ ạt xả lũ. Sẽ rất nguy hiểm nếu động đất đe dọa đến thủy điện Sông Tranh 2 (TĐST2). Đề nghị Viện KH-CN nên có phương án khảo sát, đánh giá kỹ”.

Theo TS. Lê Từ Sơn: Đây mới là kết quả nghiên cứu ban đầu, thời gian tới, sẽ còn những đợt nghiên cứu nữa. Viện Địa chất và Viện Vật lý địa cầu sẽ soạn thảo tờ rơi, tạo website cảnh báo động đất để tuyên truyền cho nhân dân. Đề nghị chủ đầu tư TĐST2 là Ban quản lý dự án thủy điện 3 có trách nhiệm đặt máy đo gia tốc tác động đến bờ đập thủy điện. Tỉnh Quảng Nam cũng đã đề xuất các cơ quan chuyên môn tiếp tục nghiên cứu sâu hiện tượng động đất kèm theo trượt lở đất, sụt lún đất bất thường, đánh giá dư chấn động đất gắn với độ an toàn của hồ, đập TĐST2, đồng thời giúp địa phương lập phương án khoanh vùng nguy hiểm, dự báo chính xác về mức độ động đất có thể diễn ra trong thời gian tới để người dân chủ động ứng phó.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa chỉ đạo Bộ Khoa học- Công nghệ chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương tập trung nghiên cứu, theo dõi, phân tích nguyên nhân gây ra hiện tượng rung động ở khu vực huyện Bắc Trà My. Kết quả nghiên cứu cần sớm tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ và công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, đồng thời có các phương án hợp lý để bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân.

TẤN THÀNH

Gửi cho bạn bè Bản in

Tin mới