Theo số liệu của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), chi phí quốc phòng ở Đông Nam Áđã tăng 42% trong khoảng thời gian từ năm 2002 đến năm 2011. Trong đó, Indonesia, Việt Nam, Campuchia và Thái Lan là 4 nước dẫn đầu tăng ngân sách quốc phòng, tăng khoảng 66-82% từ năm 2002-2011.
Tuy nhiên, Singapore mới là nước mạnh tay mua sắm vũ khí nhất, trở thành nhà nhập khẩu vũ khí lớn thứ 5 thế giới, để bảo vệ vịthế cảng hàng hóa đông đúc thứ hai thếgiới, trung tâm tài chính toàn cầu, trung tâm dầu, gas vàcác sản phẩm hóa dầu cũng như đảm bảo an toàn cho eo biển Malacca chiến lược. Năm 2011, Singapore chi 9,66 tỉUSD cho quốc phòng, vượt xa Thái Lan (5,52 tỉ USD), Indonesia (5,42 tỉ USD), Malaysia (4,54 tỉ USD) và Việt Nam (2,66 tỉ USD), theo số liệu của IISS.
Tàu ngầm là loại vũ khí có thể gây tổn thất lớn cho đối phương mà không dễ bị nhìn thấy hoặc phát hiện trước
Xếp đầu danh sách mua sắm là tàu chiến, tàu tuần tra, radar và chiến đấu cơ. Gầnđây, tàu ngầm và tên lửa đối hạm được chú trọng nhiều hơn do khả năng bảo vệ các tuyến đường biển hữu hiệu – khác hẳn với nhiều thập kỷ trước đây, Đông Nam Á hầu như chỉ chi tiền mua súng ống và xe tăng loại nhỏ để đối phó với những bất ổn nội bộ.
"Tàu ngầm là thứvũ khí đáng nể. Chúng có thể gây tổn thất lớn mà không bị nhìn thấy hoặc phát hiện từ trước. Chúng có thể làm như vậyở bất kỳ nơi đâu trong khu vực", ông Tim Huxley, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, cho hay.
Hiện thời Malaysia đã có 2 tàu ngầm Scorpene, còn Việt Nam sắp tiếp nhận 6 tàu ngầm lớp Kilo do Nga sản xuất. Thái Lan thì nhắm đến tàu ngầm và chiến đấu cơ Gripen của Thụy Điểnđể phối hợp với loại tên lửa đối hạm RBS-15F, IISS cho biết.
Singapore đang đầu tư cho phi đội chiến đấu cơ F-15SG mua của Boeing và bổ sung 2 tàu ngầm lớp Archer của ThụyĐiển vào đội tàu ngầm Challenger 4 chiếc hiện có.
Indonesia đã có 2 tàu ngầm và vừa đặt hàng thêm 3 chiếc của Hàn Quốc. Nước này cũng đang hợp tác với các công ty Trung Quốcđể chế tạo tên lửa đối hạm C-705 và C-802.
Tuy tăng đáng kể chi phí, nhưng theo các chuyên gia, ở Đông Nam Á không xảy ra hiện tượng chạy đua vũ trang. Cảnh giác trước Trung Quốc cộng với tình hình kinh tế ổn định là hai nguyên nhân chủ yếu khiến các nước Đông Nam Ákhông ngại đổ tiền mua vũ khí để bảo vệcác lợi ích kinh tế như tuyến hàng hải, bến cảng và biên giới trên biển. Ngoài ra còn có các lý do chống cướp biển, nạn đánh bắt cátrái phép, buôn lậu, khủng bố và cứu trợthảm họa…
Tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono từng khẳng định: “Việc tăng chi phí quốc phòng này cần được xem là một tiến trình hiện đại hóa quân sự chứ không phải một cuộc chạyđua quân sự”. Tuy nhiên, ông nói thêm “với điều kiện kèm theo sự tín nhiệm và lòng tin giữa các nước”.
Tuy nhiên, con số 24,5 tỉ USD của các nước Đông Nam Á vẫn chưa phải là cao nếu so với một số nước châu Á.Chi phí quân sựnăm 2011 của Hàn Quốc là 31 tỉ USD, của ẤnĐộ là 46 tỉ USD, của Nhật Bản là 59 tỉUSD và của Trung Quốc là 143 tỉ USD./.
Vũ Việt