Đội ngũ cán bộ công chức Nhà nước sau 10 năm cải cách hành chính: Chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu

Đại Đoàn Kết - 15/10/2010 07:48

Doi ngu can bo cong chuc Nha nuoc sau 10 nam cai cach hanh chinh: Chat luong chua dap ung duoc yeu cau

Sau 10 năm thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2001 – 2010, chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức (CBCC) vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý Nhà nước trong giai đoạn hội nhập kinh tế thế giới.

Người dân được hưởng lợi khi chất lượng

dịch vụ công được nâng lên

Ảnh: HOÀNG LONG

30-35% CBCC xã chưa qua đào tạo

Trong 10 năm qua, khoảng 4,8 triệu lượt CBCC được đào tạo, bồi dưỡng (về lý luận chính trị, quản lý nhà nước, chuyên môn, ngoại ngữ và tin học). Trong năm 2004, có gần 292.000 đại biểu HĐND các cấp được bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng hoạt động. Trong các năm 2006-2008 đã cử 42.800 lượt CC hành chính, lãnh đạo, quản lý và cử 27.180 chuyên gia đầu ngành, CC nguồn đi đào tạo, bồi dưỡng ở nước ngoài, tăng gấp hơn 4,2 lần so với giai đoạn 2001-2003. Tuy nhiên chất lượng của CBCC vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đã đặt ra.

Theo Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính(CCHC), Bộ Nội vụ Đinh Duy Hòa, có một thực tế khá gay go đó là vẫn có tới 30-35% CBCC cấp xã chưa qua đào tạo, đặc biệt kiến thức về quản lý nhà nước mới họ càng không lĩnh hội được. Đây là vấn đề khá lớn, bởi CBCC cấp xã là “bộ mặt” của bộ máy hành chính Nhà nước. Họ là những “cán bộ gốc”, tiếp xúc trực tiếp hàng ngày với người dân. Rõ ràng cần một cuộc cải cách nữa đội ngũ cán bộ này mới đáp ứng được những yêu cầu đặt ra. Cũng theo ông Hòa trong các cơ quan hành chính nhà nước, chỉ có khoảng 30% CBCC làm việc có hiệu quả cao, số còn lại không có hiệu quả gì đặc biệt.

Những hạn chế mà các chuyên gia đưa ra nhằm “mổ xẻ” nguyên nhân khiến chất lượng đội ngũ CBCC chưa đáp ứng được yêu cầu mới là công tác quản lý, tuyển dụng, sử dụng, thi tuyển, thi nâng ngạch, đánh giá, luân chuyển, đề bạt CBCC thời gian qua chậm thay đổi và không theo phương pháp khoa học.

Chính phủ đã rất chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC

Ảnh: HOÀNG LONG

Dựa vào hình thức xét tuyển có công bằng?

Theo đánh giá của Bộ Nội vụ, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng chất lượng CBCC vẫn làng nhàng nằm ở khâu tuyển dụng đầu vào. Có hai hình thức tuyển công chức đó là thông qua thi tuyển và xét tuyển, tuy nhiên cả hai hình thức này đều có những điểm bất hợp lý. Đối với hình thức thi tuyển, các thí sinh ngoài thi môn bắt buộc và tiếng Anh còn phải thi môn chuyên ngành. Tuy nhiên, cơ quan tuyển dụng lại không có sẵn “ngân hàng câu hỏi” đành phải đi “mua đề”, kết quả là khá tốn kém tiền ngân sách cho việc tổ chức thi tuyển, trong khi mỗi lần chỉ tuyển được một vài CBCC. Nhưng câu chuyện tốn kém cũng chỉ là một vế bởi nếu tốn một chút mà tuyển được người có đủ năng lực, trình độ nghiệp vụ và đạo đức thì... tốn kém lại không thành chuyện đáng bàn. Vấn đề nằm ở chỗ, trong số những người trúng tuyển, liệu có phải tất cả đều được thi và tuyển dụng một cách công tâm, không dựa trên một số mối quan hệ nào đó? Và khi được tuyển dụng rồi, liệu họ có được đặt đúng vị trí sở trường hay không?

Đối với hình thức xét tuyển CBCC thì còn nhiều điểm bất hợp lý hơn nữa, Giám đốc Sở Nội vụ Bắc Giang Nguyễn Trọng Nam nhận định, xét tuyển (thông qua kết quả học tập) là bất hợp lý trong giai đoạn hiện nay, thậm chí là “chỗ hở” cho việc “chạy điểm”. Thực tế, dựa vào kết quả xét điểm từ cao xuống thấp, đã có khá nhiều thí sinh có kết quả học tập trung bình ở các trường “top trên” đành ngậm ngùi nhận lại hồ sơ chỉ vì các thí sinh ở trường “top dưới” trúng tuyển.

“Đánh giá người tài qua bằng cấp là hạn chế lớn nhất” hiện nay bởi công tác đào tạo của ta đang gặp phải nghịch lý là bằng cấp, chứng chỉ ngày càng nhiều, nhưng chất lượng về chuyên môn của CBCC có bằng cấp, chứng chỉ lại đang là vấn đề đáng lo ngại của nền hành chính nước ta ngay trong thời kỳ cải cách. Trong dự thảo báo cáo tổng kết thực hiện “Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010...” phần đánh giá về chương trình hành động số 4 “xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước” đã chỉ rất rõ yếu kém này: “Mặc dù công tác đào tạo, bồi dưỡng được tăng cường, số lượng cán bộ, công chức qua các lớp, khóa đào tạo, bồi dưỡng khá lớn, nhưng nhìn chung chất lượng, nhất là kiến thức quản lý nhà nước mới với kỹ năng nghiệp vụ hành chính thực sự đạt được ở tỉ lệ thấp”.

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Sơn La Nguyễn Hải Nhiệt cho rằng, tiêu chuẩn chức danh hiện mới chỉ phản ánh bằng cấp, hồ sơ lý lịch, chưa thể hiện thực tế năng lực. Tình trạng này cũng được xác định là bắt nguồn từ nguyên nhân rất điển hình là tính qui hoạch trong đào tạo, bồi dưỡng CBCC chưa cao, “đào tạo không theo địa chỉ”, mà chủ yếu chạy theo số lượng, sở thích của CBCC; chưa xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn cho từng cơ sở đào tạo, bồi dưỡng CBCC phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao.

Như vậy, bước đầu có thể thẳng thắn nhận định, chương trình hành động số 4 chưa đạt hiệu quả như mong muốn mặc dù đã được đầu tư khá nhiều và công phu. Tuy nhiên, tháo gỡ cách nào thì ngay đến cơ quan quản lý nhà nước dường như cũng chưa đưa ra được biện pháp hữu hiệu.

Lục Bình

Tin mới