Công cụ có, nhưng chưa sử dụng
Tháng 5.2009, TCty Thủy tinh và Gốm xây dựng (Viglacera) - đại diện cho Cty kính nổi Viglacera (VIFG) và Cty TNHH kính nổi VN (VFG) đứng đơn khỏi kiện lên Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương), yêu cầu áp dụng các biện pháp tự vệ đối với mặt hàng kính nổi NK vào VN.
Theo bà Vũ Thị Hải Anh - Trưởng phòng pháp chế, TCty Viglacera: Thông điệp muốn nhắn nhủ các DN VN, vì lý do nào đó còn e ngại việc khởi kiện thì hãy tự tin tiến hành, bởi qua đó kiến thức kinh doanh của DN sẽ được nâng cao và các cơ quan quản lý nhà nước cũng sẽ hỗ trợ tích cực, đảm báo minh bạch, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo ông Vũ Bá Phú - Phó Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh - hiện nay các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và áp dụng biện pháp tự vệ trong thương mại là hoàn toàn phù hợp thông lệ của WTO, ngoài ra nhiều nước còn tiến hành áp dụng các rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT) hay các quy định về kiểm dịch vệ sinh thực phẩm (SBS) để ngăn chặn hàng hóa NK có nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất trong nước.
Mặc dù các công cụ ở VN đều đã có, song các DN VN thì dường như vẫn chưa quan tâm nhiều đến khía cạnh tự phòng vệ.
DN phải tự vận động
Tại hội thảo “Các biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa NK: DN VN cần trang bị gì?” - do VCA tổ chức ngày 28.7 tại HN, luật sư
Trần Hữu Huỳnh - Trưởng ban Pháp chế - Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) - cho biết: Luật pháp WTO cho phép chủ thể (DN) có quyền khiếu kiện để tự bảo vệ mình thì DN cần tận dụng quyền này.
Theo ông Huỳnh, có 4 nguyên nhân cơ bản. Đó là DN VN chưa quan tâm tìm hiểu sâu về cơ chế phòng vệ, chưa có đội ngũ luật sư lành nghề để giúp DN tiếp cận thông tin cần thiết; DN và hiệp hội DN chỉ quan tâm đến thị trường XK, ít chú ý đến thị trường nội địa và việc bảo vệ thị trường trước hàng hóa nước ngoài; hiệp hội DN thiếu sự gắn kết để cùng đi kiện do quyền lợi mâu thuẫn đối kháng nhau.
Ngoài ra, nguyên nhân quan trọng nhất là các DN, hiệp hội thiếu thông tin để khởi kiện như giá, lượng sản phẩm NK, thông tin về thiệt hại của ngành sản xuất nội địa... Kinh phí cho việc khởi kiện cũng là vấn đề, do phần lớn các hiệp hội đều thiếu nguồn lực, hiện chi phí khởi kiện cũng không kém gì chi phí kháng kiện (khoảng từ 500.000 - 2 triệu USD/vụ kiện).
Quỳnh Trang