Đình Lương Sơn (Nghệ An) - Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia kêu cứu

ĐCSVN - 25/08/2010 09:55

Được xây dựng vào thời Hậu Lê (1852), đình Lương Sơn nằm trên địa bàn xã Bắc Sơn, huyện Đô Lương ( Nghệ An) là một ngôi đình lớn, có kiểu kiến trúc điêu khắc chạm trổ mang tính nghệ thuật cao. Đây là một địa điểm liên lạc quan trọng của Đảng trong thời kỳ bí mật, là nơi thành lập Chi bộ Đảng cộng sản Đông Dương đầu tiên, nơi tập hợp lực lượng quần chúng vùng lên đấu tranh đòi giảm sưu thuế. Đây cũng chính là nơi ghi lại chứng tích 7 chiến sĩ cách mạng của Làng Lương Sơn bị thực dân Pháp và bè lũ tay sai giết hại trong tháng 4/1931.

Năm 1990, đình được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Trải qua bom rơi, bão táp, ngôi đình này vẫn sừng sững bên dòng sông Lam như một minh chứng cho sự bất diệt của mình. Đáng tiếc là đến thời điểm này, đình lâm vào tình cảnh phải "kêu cứu" vì không được duy tu bảo dưỡng thường xuyên nên đã xuống cấp nghiêm trọng.

Hiện phần tường gạch và cổng đình hai bên đã bị đổ, hai con rồng trên hai cổng đình đã bị hỏng nặng, hai mái ngói đầu hồi bị rụng gần hết, hơn một nửa số rui mè lâu ngày đã bị mục nát. Nghiêm trọng hơn, đứng từ trong đình còn có thể nhìn thấy cả bầu trời do phần ngói bị vỡ nhưng đã lâu ngày chưa được thay thế. Phía trong ngôi đình phần nền đã bị bong từng mảng, lởm chởm.

Là người giữ đình gần chục năm nay, ông Hoàng Văn Hữu cho biết, nhiều năm nay đình không được duy tu bảo dưỡng. Lần mới đây nhất vào năm 2005 đình có được sửa chữa những chỉ xây lại phần hạ điện của đình, phần xây cũng rất sơ sài, phía trên chỉ bày biện một bát hương và bằng công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1990. Ông Nguyễn Minh Hạnh – Phó chủ tịch UBND huyện cũng băn khoăn: Giá trị của ngôi đình về nghệ thuật cũng như về lịch sử là rất lớn. Huyện cũng đã nhiều lần lên kế hoạch để tu sửa nhưng chưa có kinh phí bởi vẫn còn nhiều công trình khác. Phần tu bổ hàng năm chỉ trông chờ vào nguồn kinh phí của Ban quản lý di tích danh thắng tỉnh. Huyện Đô Lương đang lập dự án phục hồi tôn tạo di tích lịch sử đình Lương Sơn trình lên Cục Di sản, một mặt kêu gọi xã hội hóa để duy tu, phục hồi đình.

Rõ ràng, việc phục hồi, tôn tạo di tích lịch sử đình Lương Sơn như ý tưởng của huyện Lương Sơn là việc làm rất cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh ngày 12/9 tới đây là thời điểm Kỷ niệm 80 năm Xô Viết Nghệ Tĩnh (12/9/1930-12/9/2010). Càng đến gần ngày kỷ niệm này, người dân địa phương càng không thể quên cách đây tròn 80 năm, đúng lúc chính quyền của Xô Viết Nghệ Tĩnh đang hoạt động sôi nổi nhất thì bọn đế quốc phong kiến bắt đầu tổ chức đàn áp, khủng bố. Cuộc đàn áp đầu tiên đổ xuống người dân Bắc Sơn diễn ra trong cuộc biểu tình ở đình Lương Sơn nhân kỉ niệm cách mạng tháng Mười Nga. Ba người trong đoàn biểu tình đã bị chúng xả súng bắt chết. Không dừng lại ở đó, sau khi tên Phó Căn - một tên phản động bị dân ném xuống sông, tri phủ Hà Văn Ngoạn đã dẫn 20 lính khố xanh và lính lê dương kéo về làng Lương Sơn. Chúng bao vây nhà các chiến sỹ cách mạng và bắt 200 trai tráng trong làng vì bị nghi là cộng sản. Sau khi lùa tất cả ra đình Lương Sơn, chúng tuyên bố tử hình và bắn tại chỗ 2 đồng chí Bùi Thế Thuận và Bùi Thế Thởn. Lòng căm tức của bọn chúng chưa dừng lại ở đó 2 ngày sau người dân Bắc Sơn lại đau đớn khi chứng kiến 5 đồng chí khác lại bị bắn ngay tại chỗ cũ. Mục đích của chúng là trấn áp tinh thần đấu tranh cách mạng của nhân dân nhưng chúng đã nhầm: Súng đạn không thể đè bẹp được ý chí kiên cường sắt đá của quần chúng.

Đối diện với đình Lương Sơn là Đài liệt sỹ của xã Bắc Sơn mới được xây dựng đẹp đẽ, khang trang. Cũng ở đây nhân dân Bắc Sơn có đặt một tấm bia ghi lại giờ phút hy sinh anh dũng của các liệt sỹ vào ngày 25 và 28/4 năm 1931…Nhìn tấm bia mới người đi qua không khỏi bùi ngùi bởi trước kia vào năm 1976 Sở Văn hóa Nghệ Tĩnh và phòng Văn hóa huyện Đô Lương cũng đã về đây xây bia ghi lại sự kiện lịch sử bi thương kia. Nay bia không còn, một dòng lịch sử về ngôi đền và những chiến tích một thời của quân và dân Bắc Sơn cũng không thể tìm thấy. Những lỗ hổng đáng tiếc kia đang chờ một câu trả lời./.

Tin mới