Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh mới có chống được lạm thu?

Tamnhin.net - 

(Tamnhin.net) – Trước tình trạng lợi dụng danh nghĩa Ban đại diện cha mẹ học sinh để lạm thu trong các trường phổ thông, Bộ GD - ĐT đã ban hành “Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh”, cấm thu các khoản tự nguyện và không phục vụ hoạt động của Ban. Nhưng xem ra đây chỉ là cách “chữa triệu chứng”, không có hiệu quả.

Trường THCS Lê Văn Thiêm (Đức Thọ - Hà Tĩnh) có nhiều khoản thu bất hợp lý. Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã tiến hành thanh tra nhưng đến nay vẫn không có gì thay đổi khiến dư luận bất bình

Ngày 22/11/2011, Bộ GD – ĐT ban hành Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT quy định “Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh” trong các trường phổ thông, thay thế bản điều lệ ban hành năm 2008. Điểm mới nhất của Điều lệ lần này là quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh trường, lớp không được tổ chức thu các khoản tiền tự nguyện, không phục vụ trực tiếp hoạt động của ban.

Cụ thể điểm 4, điều 10, chương II quy định: “Ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp của người học hoặc gia đình người học: a) Các khoản ủng hộ không theo nguyên tắc tự nguyện. b) Các khoản ủng hộ không phục vụ trực tiếp cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh: Bảo vệ cơ sở vật chất của nhà trường, bảo đảm an ninh nhà trường; trông coi phương tiện tham gia giao thông của học sinh; vệ sinh lớp học, vệ sinh trường; khen thưởng cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường; mua sắm máy móc, trang thiết bị, đồ dùng dạy học cho trường, lớp học hoặc cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường; hỗ trợ công tác quản lý, tổ chức dạy học và các hoạt động giáo dục; sửa chữa, nâng cấp, xây dựng mới các công trình của nhà trường”.


Công văn số 768/SGD&ĐT-KHTC ngày 8/8/2011 của Sở GD – ĐT Hà Tĩnh cấm các trường vận động thu các khoản đã được ngân sách bảo đảm như điện, nước, văn phòng phẩm, bồi dưỡng học sinh giỏi, khen thưởng…nhưng hiệu quả chỉ là “nước đổ lá khoai”.

Mặc dù trước đó đã có ý kiến nên bỏ quy định cấm Ban đại diện cha mẹ học sinh tổ chức thu các khoản tự nguyện, phục vụ hoạt động giáo dục của nhà trường, song Bộ GD – ĐT vẫn giữ quan điểm này. Có thể thấy, do trong thực tế nhiều Ban đại diện cha mẹ học sinh bị biến thành cái “bung xung” để thu các khoản đóng góp cho nhà trường khỏi “mang tiếng”, nên Bộ GD – ĐT đã ban hành quy định mới này.

Quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh có nhiệm vụ “động viên cán bộ, giáo viên, nhân viên tích cực nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục toàn diện” được đặt ra từ năm 2008 cũng đã bị bãi bỏ.

Tuy nhiên vấn đề đặt ra là quy định này có ngăn chặn được tình trạng lạm thu trong nhà trường hay không? Theo chúng tôi, quy định này không có tác dụng đối với việc ngăn chặn tình trạng lạm thu. Bởi vì khi Ban đại diện cha mẹ học sinh không được vận động, tổ chức quyên góp các khoản đóng góp mang tính chất tự nguyện, thì nhà trường, mà trực tiếp là đội ngũ giáo viên chủ nhiệm hoặc đội ngũ cán bộ lớp, cán bộ đoàn, đội sẽ làm việc này.

Luật không cấm các khoản đóng góp tự nguyện từ người học và gia đình, còn có thực chất tự nguyện hay là “tự nguyện bắt buộc” thì các Hiệu trưởng nhà trường vốn đã có rất nhiều kinh nghiệm đối phó. Một mẫu đơn viết sẵn, một hình thức biểu quyết giơ tay… là tất cả đều đạt tỷ lệ nhất trí “tự nguyện” 100% một cách “đơn giản gọn nhẹ”.

Nếu giáo viên chủ nhiệm nào không đồng ý, không tích cực thu tiền thì sẽ bị quy kết ngay là “không hoàn thành nhiệm vụ” hoặc “cố tình chống đối chủ trương của nhà trường”, đừng hi vọng có kết quả xếp loại thi đua khả quan và không thể “yên thân” trong các cuộc họp.

Từ năm 2008, Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh đã không có quy định dùng kinh phí đóng góp của cha mẹ học sinh để tặng quà cho các giáo viên, song trong thực tế đây là khoản chi tiêu chính của ban này ở hầu hết các trường. Tình trạng này sẽ tiếp tục tái diễn, cho dù Bộ có ban hành Điều lệ mới, vì giả sử có vi phạm thì cũng chẳng kỉ luật được ai. Trưởng Ban đại diện phụ huynh trường, lớp chỉ là một chức danh có tính chất “phong trào”.

Đầu năm học 2011 – 2012, mặc dù Sở GD – ĐT Hà Tĩnh đã có công văn số 768/SGD&ĐT-KHTC ngày 8/8/2011 cấm các trường vận động thu các khoản đã được ngân sách bảo đảm như điện, nước, văn phòng phẩm, bồi dưỡng học sinh giỏi, khen thưởng…nhưng rất nhiều trường vẫn tổ chức thu, đến khi bị báo chí phát hiện cũng không trả lại cho học sinh, chỉ cần giải trình qua loa với các đoàn kiểm tra và không có bất cứ Hiệu trưởng nào bị kỉ luật, dù ở mức nhẹ nhất. Tình trạng lạm thu đã diễn ra nhiều năm và không có dấu hiệu thuyên giảm.

Do đó, muốn chống lạm thu trong nhà trường phải bắt đầu trị bệnh từ gốc, đó là ngân sách cấp cho giáo dục không đủ, đời sống của một bộ phận giáo viên còn khó khăn, tình trạng tiêu cực, tham nhũng trong một bộ phận Hiệu trưởng các trường, sự buông lỏng trong quản lý tài chính giáo dục, không thực hiện đúng quy chế công khai trong giáo dục.

Nếu cần một phương án có hiệu quả “ngay tức thì” và triệt để nhất là ban hành quy định cách chức Hiệu trưởng trường nào để xẩy ra tình trạng lạm thu.

Trần Quang Đại