- Thưa ông, được biết Liên Hợp quốc chọn chủ đề Chiến dịch phòng, chống AIDS toàn cầu năm 2011 là "Getting to Zero" - hướng tới mục tiêu ba không", trong khi Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS 2011 của Việt Nam chỉ chọn "Hướng tới không còn người nhiễm mới HIV". Xin Cục trưởng cho biết rõ hơn về sự khác biệt này?
Trên cơ sở hướng tới mục tiêu ba không: Không còn người nhiễm mới HIV, không còn người tử vong do AIDS và không còn kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS", Việt Nam đã chọn chủ đề: "Hướng tới không còn người nhiễm mới HIV". Hiện nay, tuy dịch HIV/AIDS ở Việt Nam đã được kiềm chế ở mức độ thấp, số người mới phát hiện nhiễm HIV đã giảm liên tục trong 3 năm gần đây, nhưng mỗi năm chúng ta vẫn phát hiện thêm hơn chục ngàn người nhiễm HIV. Như vậy, sự suy giảm của dịch HIV/AIDS vẫn chưa đủ độ bền vững. Trên thế giới cũng vậy, hiện cứ tiếp cận điều trị được cho 2 người nhiễm HIV/AIDS, chúng ta lại phải "nhận thêm" 5 người mới nhiễm HIV… Từ đó, việc kiểm soát, ngăn chặn để "không còn người mới nhiễm HIV" luôn là sự quan tâm hàng đầu của mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam.
- Mục tiêu hướng tới không người nhiễm mới liệu có vượt quá khả năng thực tế?
Hiện nay, cả nước đã có hơn 300 cơ sở tư vấn xét nghiệm HIV tự nguyện, với mạng lưới phòng xét nghiệm như vậy sẽ giúp cho người dân kịp thời phát hiện được tình trạng nhiễm HIV của mình để áp dụng các biện pháp dự phòng thích hợp cho người thân, bạn bè và mọi người xung quanh, cũng như có thể tiếp cận kịp thời các dịch vụ chăm sóc và điều trị thích hợp cho bản thân. Toàn quốc có 318 phòng khám ngoại trú tiếp nhận, điều trị thuốc kháng vi rút (ARV) cho hơn 50.000 người nhiễm HIV/AIDS, 226 điểm cung cấp dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, nhờ đó đã giảm đáng kể được các trường hợp nhiễm HIV từ các bà mẹ mang thai bị nhiễm HIV.
Cùng với các hoạt động truyền thông, vận động xã hội, việc mở rộng chăm sóc và điều trị, dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đã góp phần chống kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS. Người nhiễm HIV/AIDS nhìn chung đã có thái độ, hành vi tích cực hơn và có niềm tin hơn trong cuộc sống.
Như vậy, có thể khẳng định, công tác phòng, chống HIV/AIDS ở nước ta trong thời gian qua đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Về cơ bản, chúng ta đã kiềm chế được tốc độ gia tăng của đại dịch, khống chế tỷ lệ nhiễm HIV dưới 0,3%. Đây vừa là cơ sở khoa học và thực tiễn, vừa là tiền đề để chúng ta đặt ra mục tiêu: "Không còn người nhiễm mới HIV".
- Để đạt được mục tiêu này, với cương vị của mình, ông băn khoăn điều gì nhất?
Công cuộc phòng chống HIV/AIDS theo tôi, vẫn còn nhiều băn khoăn, trăn trở. Đó là, dịch HIV/AIDS vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường và tiềm ẩn các yếu tố có thể gây "bùng nổ" nếu không có những biện pháp ứng phó toàn diện và quyết liệt hơn. Hơn nữa, một bộ phận dân cư vẫn chưa thực sự nhận thức đúng về căn bệnh này. Do vậy, việc kiểm soát sự lây nhiễm HIV trong cộng đồng đã là một trong những mục tiêu ưu tiên của Chiến lược quốc gia Phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam đến năm 2010 và tiếp tục sẽ là mục tiêu chính cho giai đoạn 2011 - 2020.
- Ông có thể cho biết cụ thể hơn những giải pháp triển khai tới đây để hướng tới mục tiêu này?
Tới đây, chúng ta phải thực hiện tốt một số giải pháp như, nâng cao chất lượng truyền thông thay đổi hành vi. Triển khai đồng bộ các hoạt động can thiệp giảm thiểu tác hại dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS, tập trung vào nhóm có hành vi nguy cơ cao, nhóm dễ có khả năng bị lây nhiễm HIV. Tăng cường khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ cho người nhiễm HIV/AIDS. Tạo điều kiện, khuyến khích người nhiễm HIV sống tích cực, chủ động hòa nhập cộng đồng, tham gia các hoạt động xã hội, đặc biệt là các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS tại cộng đồng. Tiếp tục đẩy mạnh việc chống kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV...
- Xincám ơn ông!