Báo New York Times cho biết trong vài ngày qua, Thủ tướng nước chủ nhà Silvio Berlusconi đã phải đánh vật với hàng loạt vấn đề, từ tự nhiên đến chính trị.
L’Aquila, sau trận động đất khủng khiếp hồi tháng 4, lại tiếp tục rung chuyển. Từ ngày 3-7 đến nay, tại đây đã có bốn trận động đất xảy ra, buộc chính quyền Rome phải tính đến “kế hoạch B”: trực thăng vận chuyển các nhà lãnh đạo G-8 đến Rome trong trường hợp động đất mạnh. Báo Independent cho biết vài tuần qua, chính quyền Berlusconi đã bị các nước thành viên G-8 chỉ trích dữ dội. “Người Ý làm việc thật tệ, chẳng có tiến trình và cũng chẳng có chuẩn bị gì”.
Mỹ đã phải tổ chức tiền hội nghị qua điện thoại giữa các quan chức cấp cao nhằm lập ra những mục tiêu cụ thể cho hội nghị. Independent tiết lộ sự bực bội nghiêm trọng đến mức đã có những lời kêu gọi tẩy chay Ý khỏi G-8 và đưa Tây Ban Nha vào thế chỗ.
Nhiều chuyên gia kinh tế, chính trị chỉ trích G-8 thiếu hiệu quả. Ví dụ như kỳ hội nghị hồi tháng 7-2008 tại Nhật, G-8 thừa nhận kinh tế toàn cầu có sụt giảm nhẹ nhưng lạc quan vào tương lai, và bày tỏ sự lo ngại về giá dầu tăng vọt và nguy cơ lạm phát. Tuy nhiên, chỉ hai tháng sau đó khủng hoảng tài chính lan rộng với sự sụp đổ của Ngân hàng Lehman Brothers, kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái sâu, trong khi giá dầu thô giảm mạnh và hiện tượng giảm phát xảy ra ở nhiều nước phương Tây.
“G-8 chẳng làm gì được hơn ngoài việc đưa ra các tuyên bố về nguyên tắc, kể từ khi khủng hoảng xảy ra hồi tháng 9-2008 - AFP dẫn lời ông Richard Portes, nhà nghiên cứu Trường Kinh tế London, nhận định - Trong rất nhiều năm G-8 không đưa ra được những kết quả thực tiễn”. Theo ông, G-8 đã trở nên vô dụng trước hầu hết các vấn đề lớn và “không thể giải quyết mọi chuyện từ môi trường, thương mại, tài chính nếu không kết hợp với Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil hay Nam Phi”. Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng đặt ra câu hỏi về cấu trúc của G-8. “Chỉ các nước công nghiệp thì không thể giải quyết được các vấn đề mà chúng ta đang phải đối mặt” - bà khẳng định.
Trong khi đó, tổ chức G-20 bao gồm các quốc gia G-8 và các nền kinh tế mới nổi đã ghi dấu ấn bằng phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng tài chính trong hội nghị tại London hồi tháng 4. AFP dẫn lời chuyên gia Eswar Prasad thuộc ĐH Cornell (Mỹ) nhận định: “G-20 đang khẳng định vai trò là tổ chức lập ra các kế hoạch cho thế giới”. Giới chuyên gia cho rằng cần phải giải thể G-8 để G-20 có cơ hội phát triển. “Cả hai tổ chức không thể cùng tồn tại nếu muốn G-20 hoạt động hiệu quả” - ông Prasad khẳng định.
Chuyên gia Charles Wyplosz thuộc Viện Nghiên cứu quốc tế (Thụy Sĩ) thẳng thắn: “Cần phải chuẩn bị cái kết cho G-8. Có một sự mâu thuẫn cơ bản trong việc duy trì nhóm nhỏ này trong khi bản thân nó lại đưa các vấn đề lớn cho G-20 giải quyết”.
Tuy nhiên, như Independent nhận định, Mỹ sẽ khó chấp nhận một G-20 bởi hội nghị tháng 4 cho thấy đây là một tổ chức mà Mỹ không thể điều khiển. Sự thay thế khả dĩ nhất của G-8 là một tổ chức từ 13-16 nước, gồm G-8 và các quốc gia mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil, Mexico và Nam Phi.