Đến 2014: Lương sẽ đáp ứng nhu cầu tối thiểu?

Đại Đoàn Kết - 31/10/2011 16:45

Cải cách tiền lương đã và đang trở thành yêu cầu bức xúc mang tình thời cuộc. Mới đây Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình đã phát biểu trước Quốc hội rằng: Bộ Nội vụ đang chủ động phối hợp với các bộ, ngành khác để xây dựng đề án cải cách tiền lương, bảo hiểm xã hội, trợ cấp ưu đãi người có công trên tinh thần mức lương cố gắng đáp ứng yêu cầu cuộc sống tối thiểu của người hưởng lương.


Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình phát biểu trước Quốc hội
Ảnh: HOÀNG LONG

Đội ngũ hưởng lương ngày một cồng kềnh

Các tính toán của các ngành chức năng về tiền lương đã cho thấy, từ năm 2003 đến nay, lương hàng tháng của cán bộ, công chức (CBCC) chỉ đủ chi dùng cho nhu cầu tối thiểu về lương thực, thực phẩm trong 15 ngày. Mức lương tối thiểu hằng tháng của công chức Hà Nội và TPHCM chỉ bằng 41,5% mức lương tối thiểu của công nhân, người lao động chân tay giản đơn cùng thành phố.

Tăng lương để CBCC yên tâm công tác không phải lo chuyện "chân trong chân ngoài” nữa kéo theo hệ lụy đi kèm đó là tệ tham nhũng trở thành yêu cầu cấp bách mang tính thời cuộc - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc khẳng định. Theo ông Phúc có nhiều giải pháp để giải bài toán tiền lương cán bộ; nhưng dứt khoát phải giảm biên chế, bởi bất kỳ quốc gia nào cũng không có nguồn ngân sách khổng lồ để chi trả cho đội ngũ CBCC cồng kềnh như ở Việt Nam.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình đã thừa nhận, bức tranh tổng quan về đội ngũ CBCC: tính đến thời điểm này tổng số CBCC từ cấp Trung ương, các tỉnh, đến các huyện khoảng 270.000 cán bộ, công chức. Như vậy so với đầu nhiệm kỳ của Chính phủ khóa XII thì tăng khoảng 13,7%. Ngoài ra, đội ngũ cán bộ không chuyên trách của xã, phường, thị trấn, của ấp, của thôn khoảng 550.000 cũng đang hưởng khoản tiền lương không nhỏ từ ngân sách (ngoài nguồn công chức tăng thêm này, nhiều địa phương căn cứ vào tình hình thực tế cần đưa ra bổ sung thêm khoảng 150.000).

Đến 2014, điều chỉnh lương phù hợp

Về hướng cải cách tiền lương thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình cho biết: Thực hiện chủ trương về cải cách chế độ tiền lương, Bộ Nội vụ đang chủ động phối hợp với các bộ, ngành khác để xây dựng đề án cải cách tiền lương, bảo hiểm xã hội, trợ cấp ưu đãi người có công. Có 4 vấn đề đang được tập trung: thứ nhất, nghiên cứu mức lương tối thiểu; thứ hai, nghiên cứu quan hệ lương tối thiểu, trung bình, tối đa; thứ ba, về thang lương, bảng lương, ngạch lương, bậc lương; thứ tư, chế độ phụ cấp. Trên cơ sở như vậy, lộ trình cải cách tiền lương sẽ được Bộ Nội vụ và các bộ ngành quyết tâm thực hiện để có thể trình với các cơ quan có thẩm quyền và trình ra Hội nghị Ban chấp hành Trung ương khóa XI lần thứ năm theo chương trình công tác toàn khóa của Ban chấp hành Trung ương. Ông Bình cũng cho biết, vì đây là vấn đề mang tính chất cấp bách, bức xúc và tất cả các cơ quan trong hệ thống chính trị rất quan tâm. Chính vì vậy theo lộ trình từ năm 2012 đến 2014 cố gắng điều chỉnh mức lương tối thiểu cho phù hợp, đáp ứng khả năng tối thiểu. Sau khi đạt được điểm điều chỉnh mức lương tối thiểu thì mới tính quan hệ giữa mức lương tối thiểu, trung bình, tối đa để tránh dàn trải đến lương trung bình sau đó mới tính đến ngạch lương, thang lương, bậc lương.

Nếu chỉ điều chỉnh lương tối thiểu mà đặt mục tiêu lương về cơ bản sẽ đáp ứng nhu cầu tối thiểu của cán bộ hưởng lương sẽ không tạo ra bước đột phá về cải cách tiền lương trong thời gian tới. Muốn CBCC cơ bản sống được bằng lương, trước hết bộ máy hành chính phải được sắp xếp lại, theo hướng gọn nhẹ, đa chức, đa ngành, đa lĩnh vực, đảm bảo chức năng quản lý vĩ mô bằng quy hoạch, kế hoạch, chính sách, pháp luật... Thứ nữa, chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu Nhà nước cần thiết sao cho gọn nhẹ, hiệu lực, hiệu quả và gần dân. Đặc biệt, phải mô tả rõ nhiệm vụ từng chức danh trong bộ máy, từ người quản lý đến các chuyên viên; tạo cơ sở đánh giá năng lực, trình độ và tiền lương của mỗi công chức trong bộ máy. Thứ ba, về vấn đề tuyển dụng CBCC cần xem xét chất lượng đầu vào công vụ và bổ nhiệm vị trí công chức cần tuân thủ các tiêu chuẩn, quy trình tuyển chọn công khai, có sự cạnh tranh giữa các ứng viên do đó tiền lương và các chính sách kèm theo cũng phải được công khai, minh bạch. Cuối cùng, trả lương theo đúng mức độ cống hiến và vị trí lao động. Theo đó cần xác định lại "công chức hành chính” là ai, để có chính sách tiền lương thích hợp, phù hợp lao động đặc thù của họ. Theo ông Thang Văn Phúc, để có cơ sở trả lương đúng cho công chức Nhà nước, cần tách bạch các khoản chi cho chính sách xã hội ra khỏi chi cho tiền lương; đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động sự nghiệp, tách các khoản chi cho các tổ chức sự nghiệp, dịch vụ công ra khỏi quỹ lương công chức; tách lương của người làm việc trong các đoàn thể nhân dân, tổ chức xã hội ra khỏi quỹ lương công chức. Sắp xếp lại bộ máy, xác định lại những người đúng là công chức để trả lương cho đúng... Nếu làm được những điều này sẽ cơ bản giải được những "mắc mớ” có liên quan đến bài toán trả lương cho CBCC hiện nay.

L.Bình

Gửi cho bạn bè Bản in

Tin mới