Là một trong những vở diễn hiếm hoi khai thác đề tài "nóng" của xã hội, Chiến trường không tiếng súng khiến khán giả có cảm nhận khác về nghệ thuật chèo, vốn luôn bị coi là quá cũ, không bắt kịp với đời sống hiện đại.
Có thể Chiến trường không tiếng súng của Nhà hát chèo Nam Định chưa phải là vở diễn đỉnh cao của Hội diễn sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc 2009 nhưng suốt hai giờ đồng hồ, vở diễn đã giữ chân khán giả đến phút cuối cùng bởi những yếu tố bất ngờ, đầy kịch tính.
Chọn cách khai thác cuộc sống của những anh bộ đội cụ Hồ thời hậu chiến, các nghệ sĩ của làng chèo Nam Định đã phải vượt qua không ít khó khăn. “Đơn giản, mọi người thường nghĩ, chèo chỉ quanh quẩn với đề tài dã sử và dân gian, nhất là trong đợt hội ngộ này, khi các đoàn thi nhau dựng vở cổ thì mình thử làm cái khác người xem sao”, ông Bùi Huy Soái, giám đốc Nhà hát cho biết.
Cái khó nhất là phải chuyển thể toàn bộ nội dung tác phẩm thành văn biền ngẫu. Hơn nữa, trong kịch nói, nếu những lời đối thoại được thể hiện đầy mâu thuẫn để níu chân khán giả thì với chèo, bắt buộc phải làm cho “ngọt” hơn. Tiết tấu, xung đột vốn được tác giả Phạm Văn Quý đẩy lên cao, thì người chuyển thể là nghệ sĩ Lương Tử Đức phải tìm cách làm "vơi" đi cho hợp với môn nghệ thuật cố xưa. Điều này, như lời bộc bạch của đạo diễn, NSƯT Lê Huệ là vừa hay lại vừa dở.
Nhân vật chính của Chiến trường không tiếng súng là Luân, cậu lính năm nào bị thương và lạc trong rừng sâu, để rồi có cuộc gặp gỡ tình cờ với một cô hộ lý xinh đẹp. Họ nên duyên chồng vợ và có một cô con gái ngoan hiền. Nhưng Luân ham kiếm tiền, dù anh biết mình đang làm việc phạm pháp. Những lúc gặp nguy hiểm, Luân dùng vợ như một “vũ khí lợi hại” để thuyết phục những người có chức quyền khiến họ động lòng thương cảm.
Biết “tay chân” của mình mê mẩn con gái cưng, Luân cũng liều hứa gả con, để tên mê gái bằng mọi thủ đoạn lo cho số hàng lậu về bến trót lọt. Mọi việc tưởng sẽ trôi đi êm ả như sự sắp đặt của Luân, nếu số hàng lậu trị giá toàn bộ gia sản của anh không lọt vào tay người đồng chí cùng chiến trường năm xưa...
Sự căng thẳng, tiếng cười, nước mắt đều được các diễn viên truyền tải nhẹ nhàng, xúc động. Mai, cô hộ lý năm xưa giờ đã thành bà chủ với vẻ ngoài sang trọng nhưng trong sâu thẳm lại vô cùng bất hạnh vì phải sống giả dối, khóc cười theo yêu cầu của người chồng tham vật chất.
Giọng ca và diễn xuất của các nghệ sĩ Diệu Hằng, Đức Thọ, Đăng Khoa khá hút hồn, đến nỗi nhiều người dự đoán, huy chương cho cá nhân diễn viên chắc chắn sẽ rơi về tay họ.
Nhiều đồng nghiệp xuýt xoa vì Chiến trường không tiếng súng đã tận dụng lợi thế về sức hấp dẫn của sân khấu kịch hiện đại trong không gian truyền thống. Nhưng cũng có người khó tính cho rằng, trong nhiều đoạn, cách xử lý của đạo diễn chưa thật nhuần nhuyễn và người tinh ý sẽ nhìn thấy lỗi.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận, vở diễn đã thoát được sự chậm chạp, đôi khi nhàm chán của chèo để tạo sự háo hức cho người xem.
