Riêng tại An Giang, giá phân DAP bán lẻ đã giảm khoảng 79%, từ mức 18.795 đồng/kg năm 2008 xuống còn 10.500 đồng/kg trong 6 tháng đầu năm 2009. Giá phân u-rê cũng giảm 29%. DAP là loại phân có mức giá giảm mạnh nhất trong sáu tháng qua. Phân u-rê, hai tuần trở lại đây cũng bắt đầu có xu hướng giảm. Giá tại Trà Vinh là 6.800 đồng/kg, tại Cần Thơ là 6.200 đồng/kg... Giá phân SA cũng bắt đầu giảm mạnh tại thời điểm này ở hầu hết các địa phương trên cả nước. Dự báo, trong thời gian tới, giá phân bón tiếp tục xu hướng giảm. Sức mua trên thị trường giảm sút. Nhiều nhà máy giảm sản lượng, trong khi các đại lý tiêu thụ chậm. Tại nhiều đại lý phân bón ở đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng ế ẩm kéo dài trong thời gian gần đây. Riêng phân NPK, lượng bán ra giảm 70% so với cùng kỳ năm 2008. Nguyên nhân là rút kinh nghiệm sau "cơn sốt" phân bón năm 2008, làm nhiều nông dân lao đao, năm nay, nhiều nông dân mua phân bón dự trữ. Đến chính vụ hè thu, bà con không còn nhu cầu nữa. Còn những hộ nhỏ lẻ không có vốn, mua chịu lãi đến cuối vụ thì lại mua "nhỏ giọt", nhu cầu đến đâu mua đến đó để rút ngắn thời gian chịu lãi. Nguyên nhân thứ hai là tại đồng bằng sông Cửu Long, nhiều địa phương chưa triển khai xuống giống vụ lúa mùa 2009. Theo Trung tâm Khuyến nông Kiên Giang, vụ hè thu nông dân thường ít bón phân hơn vụ đông xuân, với lượng bón khoảng 250 đến 270kg/ha. Theo thường lệ, nông dân sẽ giảm phân đạm, tăng phân lân và ka-li để giúp lúa cứng cây, ít đổ ngã do vụ hè thu thường có mưa bão nhiều. Đối với nông dân áp dụng tốt quy trình 3 giảm 3 tăng thì số lượng phân bón sử dụng có thể ít hơn 30 đến 50 kg so với bình thường. Một lý do nữa dẫn đến giá phân bón giảm là nguồn cung phân bón trên thế giới cũng khá dồi dào. Giá phân bón trên thế giới thời điểm này đã giảm 10 đến 50 USD/kg, hiện ở mức 650 USD/tấn (giá tại cảng Ấn Độ). Trong khi đó nhu cầu phân bón của hầu hết các nước cũng không tăng. Trong thời gian ngắn tới đây, cung và cầu phân bón trên thế giới vẫn chưa thể cân bằng được. Cũng theo tính toán của Trung tâm thông tin phát triển nông nghiệp nông thôn, nhu cầu phân bón sáu tháng đầu năm khoảng bốn triệu tấn. Trong đó nhu cầu u-rê 900.000 tấn, SA là 400.000 tấn, ka-li là 320.000 tấn, DAP là 300.000 tấn, NPK là 1,5 triệu tấn. Nếu các nhà máy tiếp tục duy trì sản xuất như trong sáu tháng qua, thì sáu tháng cuối năm, nguồn cung sẽ vượt cầu. Nhu cầu nhập khẩu phân bón sẽ giảm. Cụ thể, u-rê chỉ cần 0,43 triệu tấn, DAP khoảng 100.000 tấn và NPK dự tính là 270.000 tấn. Nguồn phân bón sáu tháng cuối năm sẽ khá dồi dào, đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất của bà con. Đồng thời, giá phân bón trên thị trường trong thời gian tới vẫn được dự báo là sẽ ổn định ở mức thấp. Mặc dù vẫn có một số yếu tố tiềm ẩn đến tăng giá như giá dầu thô hồi phục.Theo tính toán, hệ số tăng giá giữa dầu thô và phân bón là 0,95%. Ngoài ra, nhiều nhà sản xuất phân bón trên thế giới dự định cắt giảm nguồn cung hay chính sách tăng thuế xuất nhập khẩu đối với một số loại phân bón... Thị trường phân bón Việt Nam hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhập khẩu. Công nghiệp sản xuất phân bón nội địa mới chỉ đáp ứng được khoảng 50 đến 60% nhu cầu về u-rê, 100% nhu cầu phân lân nung chảy và NPK từ lân nung chảy. Các loại phân khác như SA, Kali... hiện nay đang phải nhập khẩu 100%. Đặc biệt, thị trường nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam là Trung Quốc, chiếm tới hơn 40% tổng kim ngạch nhập khẩu phân bón của Việt Nam. Do đó các chính sách điều tiết xuất nhập khẩu phân bón của Trung Quốc có tác động nhanh chóng và trực tiếp tới thị trường Việt Nam. Do không chủ động được nguồn cung nên chuyện thiếu, thừa thường xuyên xảy ra. Bên cạnh đó, việc điều tiết thị trường chưa được thực hiện tốt, các số liệu dự báo cung cầu còn có sự chênh lệch lớn. Chính vì vậy, để thị trường phân bón ổn định hơn, đòi hỏi có cơ quan điều tiết hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và dự trữ phân bón trên bình diện tổng thể để cân đối cung cầu trong nước, tránh tình trạng các doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu tự cân đối như hiện nay. Ánh Tuyết