Thực hiện đường lối đổi mới do Đại hội VI của Đảng đề ra, Đảng và Nhà nước ta chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã chủ nghĩa. Những năm qua, nhất là trong 10 năm gần đây, các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở nước ta phát triển nhanh, đa dạng về quy mô, hình thức tổ chức, lĩnh vực sản xuất kinh doanh và chế độ sở hữu. Sự phát triển của các doanh nghiệp tư nhân (DNTN), doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (DNCVĐTNN) đã khai thác và phát huy tiềm năng của đất nước, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Tuy nhiên, nhiều cấp ủy chưa quán triệt sâu sắc yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng tổ chức đảng, các đoàn thể trong các DNTN và DNCVĐTNN; chưa thực sự coi đó là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng Đảng nên thiếu tập trung chỉ đạo và chưa có những biện pháp cụ thể để thực hiện. Số tổ chức đảng, các đoàn thể nhân dân và số đảng viên, đoàn viên, hội viên trong các DNTN, DNCVĐTNN còn chiếm tỷ lệ rất thấp. Công tác kết nạp đảng viên, đoàn viên và phát triển tổ chức đảng, các đoàn thể còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới. Công tác tuyên tuyền, vận động, thuyết phục đối với chủ doanh nghiệp chưa được tiến hành thường xuyên, nên nhiều chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài chưa hiểu rõ về vai trò, vị trí của tổ chức đảng và các đoàn thể trong doanh nghiệp nên không ủng hộ việc thành lập tổ chức đảng, các đoàn thể trong doanh nghiệp. Công tác quản lý nhà nước còn thiếu chặt chẽ, chưa kịp thời kiểm tra, phát hiện, xử lý các sai phạm trong việc chấp hành các quy định của pháp luật, nhất là việc thực hiện Bộ Luật Lao động, Luật Công đoàn, Luật Bảo hiểm xã hội. Nhiều tổ chức đảng còn lúng túng về nội dung và phương thức hoạt động; chưa thể hiện rõ vai trò hạt nhân chính trị ở cơ sở, chất lượng và hiệu quả hoạt động thấp. Nhiều chi bộ sinh hoạt đảng không đều, nội dung nghèo nàn, tự phê bình và phê bình yếu. Công tác quản lý đảng viên còn lỏng lẻo, việc phân công nhiệm vụ cho đảng viên gặp không ít khó khăn. Tính tiền phong, gương mẫu của nhiều đảng viên còn hạn chế, một số đảng viên không muốn chuyển sinh hoạt đảng về nơi làm việc hoặc không muốn nhận mình là đảng viên. Đa số công nhân, người lao động trong các doanh nghiệp chưa chịu khó học tập để nâng cao trình độ về mọi mặt; một số cho mình là người lao động làm thuê nên thờ ơ với các hoạt động chính trị - xã hội, không thiết tha phấn đấu vào Đảng, vào Đoàn.
-Công tác xây dựng Đảng, các đoàn thể nhân dân trong các DNTN và DNCVĐTNN là vấn đề mới và khó. Các DNTN và DNCVĐTNN đa số mới được thành lập và chủ yếu là những doanh nghiệp nhỏ, nhiều doanh nghiệp chưa đủ điều kiện thành lập tổ chức đảng, các đoàn thể. Nhiều chủ doanh nghiệp không muốn có tổ chức đảng, các đoàn thể trong doanh nghiệp của mình, cản trở việc thành lập hoặc không tạo điều kiện cho tổ chức đảng, các đoàn thể hoạt động.
-Trong điều kiện mới, thực tiễn đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết, nhưng việc nhận thức và cụ thể hóa thành các chủ trương, chính sách để thực hiện còn chậm và thiếu đồng bộ. Một số cấp ủy chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc yêu cầu, nội dung Chỉ thị của Bộ Chính trị nên việc tuyên truyền, vận động chưa sâu rộng, thiếu thuyết phục. Sự chỉ đạo của các cấp ủy cấp trên, nhất là cấp trên trực tiếp của cơ sở thiếu kiên quyết; việc tổng kết rút kinh nghiệm chưa được quan tâm đúng mức. Cấp ủy và cán bộ làm công tác đảng, đoàn thể đều kiêm nhiệm. Điều kiện, phương tiện làm việc phục vụ cho hoạt động của tổ chức đảng, các đoàn thể còn nhiều khó khăn; nhiều nơi không có địa điểm để sinh hoạt và kinh phí để hoạt động...
phải làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, quán triệt quan điểm, chủ trương của Đảng về vai trò và sự cần thiết phải thành lập tổ chức đảng, các đoàn thể nhân dân trong các DNTN và DNCVĐTNN, tạo sự thống nhất nhận thức trong các cấp ủy đảng, cán bộ, đảng viên và người lao động. Đặc biệt, làm cho chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài hiểu đúng về vai trò, vị trí và tác dụng của tổ chức đảng, các đoàn thể trong doanh nghiệp ; hoạt động của tổ chức đảng, các đoàn thể là có lợi, góp phần làm cho doanh nghiệp phát triển vững chắc, đúng pháp luật.
cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ của các thành viên trong hệ thống chính trị (cấp ủy đảng, chính quyền, các đoàn thể) trong việc xây dựng những cơ chế, chính sách cụ thể, phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho DNTN và DNCVĐTNN phát triển, làm cơ sở để thành lập tổ chức đảng, các đoàn thể nhân dân trong doanh nghiệp. Cấp ủy và các đoàn thể cấp trên phải có cán bộ chuyên trách để theo dõi, giúp đỡ, giải quyết những khó khăn, vướng mắc ở cơ sở; định kỳ sơ kết rút kinh nghiệm, kịp thời biểu dương những tổ chức, cá nhân tiêu biểu để nhân rộng.
phải tiến hành khảo sát, phân loại doanh nghiệp theo đặc điểm, quy mô, hiệu quả hoạt động để xây dựng kế hoạch cụ thể về việc thành lập tổ chức đảng, các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, đoàn thể phải quan tâm chỉ đạo, trực tiếp gặp gỡ, làm việc với chủ doanh nghiệp và phân công trách nhiệm cụ thể cho các cấp, các ngành và có bước đi thích hợp.
bản thân tổ chức đảng, các đoàn thể trong doanh nghiệp phải thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức hoạt động cho phù hợp với đặc điểm tính chất của từng doanh nghiệp; coi trọng xây dựng và thực hiện quy chế làm việc, làm rõ mối quan hệ giữa cấp ủy với hội đồng quản trị, giám đốc và các đoàn thể. Những hoạt động và việc làm cụ thể của tổ chức đảng, các đoàn thể phải gắn với lợi ích và sự ổn định, phát triển của doanh nghiệp, bảo đảm lợi ích chính đáng, hợp pháp của chủ doanh nghiệp.
tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra của cấp ủy cấp trên; kịp thời giúp đỡ cơ sở tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Cùng với việc chỉ đạo xây dựng tổ chức đảng, các cấp ủy cần tăng cường chỉ đạo việc thành lập tổ chức Công đoàn theo luật định và các tổ chức đoàn thể khác trong doanh nghiệp; nếu tổ chức nào có đủ điều kiện thì tiến hành thành lập trước, không nhất thiết phải thành lập đồng thời các tổ chức.
Các cấp ủy đảng, chính quyền và đoanbf thể các cấp tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục đối với chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài, làm chầícc chủ doanh nghiệp hiểu rõ, hiểu đúng về vai trò, vị trí, tác dụng của tổ chức đảng, các đoàn thể trong nghiệp. Việc thành lập tổ chức đảng, các đoàn thể nhân dân trong doanh nghiệp là làm cho doanh nghiệp phát triển lành mạnh, đúng hướng, có hiệu quả; đảm bảo lợi ích chính đáng của chủ doanh nghiệp, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Cần thành lập các Ban Chỉ đạo công tác xây dựng đảng, các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh từ cấp tỉnh đến cấp huyện do đồng chí bí thư hoặc phó bí thư thường trực làm trưởng ban. Ban chỉ đạo có trách nhiệm xây dựng chương trình, kế hoạch 5 năm và hàng năm để chỉ đạo thực hiện. Xác định rõ trách nhiệm củng cố, xây dựng, phát triển tổ chức đảng và các đoàn thể nhân dân trong doanh nghiệp trước hết thuộc về các quận ủy, huyện ủy, đảng ủy khối doanh nghiệp, đảng ủy khu công nghiệp, khu chế xuất trực thuộc tỉnh, thành ủy. Cấp ủy cấp trên cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với tổ chức đảng và đảng viên trong việc chấp hành Điều lệ Đảng; các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và các nhiệm vụ được chi bộ phân công. Hàng năm, cấp ủy, chính quyền các cấp tổ chức gặp mặt, động viên, khuyến khích, tôn vinh các chủ doanh nghiệp tâm huyết với công tác đảng, đoàn thể, có đóng góp tích cực cho ngành, địa phương, đơn vị; biểu dương khen thưởng các tổ chức đảng trong sạch vững mạnh tiêu biểu.
Các tỉnh, thành ủy căn cứ số lượng doanh nghiệp, số tổ chức đảng và số lượng đảng viên trong các doanh nghiệp để quyết định thành lập đảng bộ cơ sở khối doanh nghiệp trực thuộc quận, huyện ủy hoặc trực thuộc đảng ủy khối doanh nghiệp tỉnh, thành phố cho phù hợp. Những tỉnh, thành phố có các khu công nghiệp, khu chế xuất tập trung và trong khu công nghiệp, khu chế xuất có nhiều doanh nghiệp đã có các tổ chức cơ sở ảng thì thành lập đảng bộ khu công nghiệp, khu chế xuất trực thuộc tỉnh, thành ủy. Những tỉnh, thành phố có ít doanh nghiệp thì tổ chức đảng của các doanh nghiệp này trực thuộc đảng bộ cơ sở khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh của các quận, huyện ủy.
- Đối với những nơi đã có tổ chức đảng: Các cấp ủy tiến hành rà soát, nắm chắc số lượng, tình hình tổ chức và hoạt động của tổ chức đảng trong các loại hình doanh nghiệp ở địa phương, xây dựng kế hoạch cụ thể, thiết thực để củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng đã có trong doanh nghiệp. Cấp ủy đảng trong các doanh nghiệp căn cứ vào quy định của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng để xây dựng quy chế hoạt động cho phù hợp với đặc điểm, tình hình của doanh nghiệp; xây dựng mối quan hệ giữa tổ chức đảng với hội đồng quản trị, giám đốc. Rà soát và chuyển sinh hoạt đảng những đảng viên đang làm việc dài hạn (từ một năm trở lên) trong các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nhưng vẫn sinh hoạt đảng ở nơi cư trú.
- Đối với những nơi chưa có tổ chức đảng: Các cấp ủy đảng tổ chức khảo sát, nắm tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp chưa có tổ chức đảng để đề ra các giải pháp phù hợp và tích cực chuẩn bị thành lập tổ chức đảng, trước hết là những doanh nghiệp có nhiều lao động và có vị trí quan trọng đến sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Những doanh nghiệp có đủ 3 đảng viên chính thức trở lên, sản xuất kinh doanh ổn định thì cấp ủy cấp trên thành lập chi bộ và tuyên truyền, vận động, thuyết phục chủ doanh nghiệp để chủ doanh nghiệp đồng tình, ủng hộ, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức đảng hoạt động. Đối với các dự án liên doanh với nước ngoài, trong quá trình chuẩn bị dự án, các cơ quan có thẩm quyền cần phân công những đảng viên có đủ trình độ, năng lực, điều kiện vào làm việc tại liên doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập tổ chức đảng khi doanh nghiệp đi vào hoạt động. Căn cứ quy mô, tính chất hoạt động và số lượng đảng viên của từng doanh nghiệp mà cấp ủy cấp trên quyết định việc thành lập tổ chức đảng và trực thuộc cấp ủy cấp trên cho phù hợp. Những doanh nghiệp chưa có đảng viên, cấp ủy cấp trên nơi doanh nghiệp đóng, có kế hoạch cụ thể để phân công cấp ủy viên, đảng viên có kinh nghiệm, phối hợp với các đoàn thể trong doanh nghiệp phát hiện, bồi dưỡng, tạo nguồn kết nạp đảng viên.
- Đối với những nơi đã có các đoàn thể, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên phù hợp với điều kiện của từng loại hình doanh nghiệp. Các cấp ủy cần tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc xây dựng, phát triển các tổ chức đoàn thể để nắm tình hình, có biện pháp giải quyết những vấn đề phát sinh; kịp thời biểu dương khen thưởng các doanh nghiệp thực hiện tốt việc phát triển các tổ chức đoàn thể và xây dựng đoàn thể vững mạnh. Ban chấp hành các đoàn thể tích cực tuyên truyền, vận động công nhân lao động vào tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên; tăng cường công tác bồi dưỡng, hướng dẫn, kiểm tra hoạt động của các đoàn thể trong doanh nghiệp, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
- Đối với những doanh nghiệp chưa có các tổ chức đoàn thể, thì công đoàn, đoàn thanh niên, hội phụ nữ cấp trên tập trung chỉ đạo để sớm thành lập tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên hoặc hội liên hiệp thanh niên, trước mắt tập trung vào những doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động. Chuyển sinh hoạt công đoàn, đoàn thanh niên cho những đoàn viên đang làm việc ở doanh nghiệp nhưng sinh hoạt công đoàn, đoàn thanh niên ở nơi khác về tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên thuận lợi nhất để làm nòng cốt xây dựng tổ chức công đoàn, đoàn, hội của doanh nghiệp.
Cấp ủy, ban chấp hành các đoàn thể cấp trên phải quan tâm xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đảng, đoàn thể trong các doanh nghiệp, chú trọng kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư chi bộ, chủ tịch công đoàn, bí thư đoàn thanh niên. Đẩy mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng công tác cho cấp ủy, lãnh đạo các đoàn thể trong doanh nghiệp. Tăng cường biên chế cán bộ làm công tác Đảng, các đoàn thể nhân dân cho các cấp ủy đảng, công đoàn, đoàn thanh niên cấp tỉnh, thành và quận, huyện để theo dõi, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra công tác xây dựng đảng, các đoàn thể nhân dân ở trong các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế ngoài nhà nước./.