TỪ NHỮNG BỘ PHIM HÀN ĐẪM NƯỚC MẮT
Khoảng 15 năm trước, bộ phim HQ đầu tiên ra mắt tại Việt Nam là Yumi - Tình yêu của tôi - phát trên kênh VTV1 và Mối tình đầu phát trên kênh VTV3. Dạo đó, dòng phim gọi là “phim thị trường” của VN thoái trào, sự xuất hiện các bộ phim HQ đã tạo nên sự hứng khởi đặc biệt ở khán giả truyền hình. Sau hai bộ phim này, khán giả VN thực sự phát sốt với Jang Dong Gun, Lee Young Ae trong Anh em nhà bác sĩ, Kim Nam Joo, Han Jae Seok trong Người mẫu, Bae Yong Jun trong Thành thật với tình yêu... Ngay sau đó, ở VN phủ đầy quảng cáo người đẹp Kim Nam Joo với mỹ phẩm Lacvert Essance, DeBON, LG; nam diễn viên Bae Yong Jun với dầu gội Double Rich; ngọc nữ của làng giải trí Hàn Lee Young Ae rạng rỡ trong những căn hộ cao cấp...
Chẳng những tấn công trên các đài truyền hình từ trung ương đến địa phương, các rạp chiếu phim trên toàn quốc cũng phủ kín những bộ phim tình cảm tâm lý nhẹ nhàng, hài hước của HQ. Trước đây chỉ là hợp đồng mua bán giữa các công ty phát hành phim tại VN nhưng hiện nay họ đã có “sân nhà” là cụm rạp Lottle của Tập đoàn Lottle và cụm rạp Megastar trong đó Tập đoàn CJ - CGV của Hàn Quốc sở hữu 80% cổ phần.
Bên cạnh phim ảnh, họ còn chinh phục khán giả VN, đặc biệt là giới trẻ, bằng những cuộc giao lưu với các diễn viên, người mẫu, ngôi sao ca nhạc của họ. Những chuyến “viếng thăm” của các “thần tượng” này được PR rất rầm rộ, báo chí cũng đưa tin rần rần, hàng trăm fan hâm mộ đón từ sân bay với nhiều băng rôn, khẩu hiệu, có fan khóc ngất khi gặp thần tượng... Tất cả đều là công nghệ PR, nhằm vào mục đích thương mại, quảng cáo cho các sản phẩm mà các ngôi sao này làm đại diện. Các show ca nhạc của các ngôi sao Hàn tại VN như Bi-Rain, SNSD, 2PM, Big Bang, Lee Min Ho, Kim Bum, Lee Hyo Ri... được chào đón tại VN như những tên tuổi lớn của thế giới!
Hơi hướm HQ đã thực sự “ngấm” vào suy nghĩ của đại đa số khán giả truyền hình Việt, đặc biệt là các em tuổi teen - lứa tuổi dễ bị ảnh hưởng bởi những tác động bên ngoài. Các ngôi sao Hàn mặc gì, ăn gì, xài hàng gì... cũng đều “được” các em và người trưởng thành ở VN quan tâm, bắt chước.
Những hộp gói quà được gọi là “gói quà kiểu Hàn Quốc”
MÙI KIM CHI Ở KHẮP VN!
Những cụm từ trên phổ biến và “thông dụng” đến nỗi khi nói ra người ta không cần suy nghĩ. Chắc chắn người HQ không thể sáng tạo ra một kiểu cắt mí mắt, kiểu thời trang, kiểu uốn tóc, kiểu trang điểm... mang đặc trưng riêng của họ để cả thế giới phải công nhận đó là “made in HQ”, ngoại trừ những sản phẩm thuộc về truyền thống. Họ cũng phải góp nhặt và sáng tạo thêm tùy theo từng trường hợp cụ thể.
Một lần ghé vào shop quà lưu niệm N.T trên đường Nguyễn Đình Chiểu gói quà, cô nhân viên bán hàng hỏi tôi muốn gói kiểu VN hay HQ. Cô cho biết gói kiểu VN giá 20.000 đồng, kiểu HQ 45.000. Tôi hỏi kiểu HQ là thế nào thì cô đưa cho tôi nhiều hộp đựng quà đã được trang trí sẵn, rất xinh xắn, đủ màu. Những hộp quà thế này tôi thấy bán đầy ở các nhà sách, do một số công ty VN thực hiện và phân phối. Tôi vờ hỏi có phải những hộp quà này được nhập về từ HQ, cô bán hàng nhanh nhảu: “Vâng ạ, khách hàng bây giờ họ rất chuộng các sản phẩm HQ nên tụi em phải đặt hàng từ bên đó. Chị có cần mua thêm gì không, ở đây em có rất nhiều mỹ phẩm HQ mới nhập về...”.
Để thực hiện bài viết này, tôi đã đến các tiệm áo cưới trên đường 3-2. Tại một tiệm có băng rôn quảng cáo: “Thời trang cưới Hàn Quốc 2012”, nhân viên nhiệt tình giới thiệu rất nhiều mẫu áo “nhập trực tiếp từ HQ về chứ không phải “lên” tại đây như các tiệm khác”. Tôi chọn một cái và được cho biết nếu mua là 22 triệu, thuê thì 6 triệu. Tôi hỏi nhập trực tiếp sao nhãn mác lại mang thương hiệu tiệm này, cô nhân viên ngập ngừng: “Dạ, tại tiệm của em đặt họ may gia công” (?!).
Tôi đem việc này hỏi người bạn là chủ một tiệm áo trên đường CMT8 thì được cho biết có nhiều người chuyên may và bán sỉ áo cưới. Họ may theo các mẫu áo cưới trong các catalogue, tạp chí nước ngoài. Trung bình một áo cưới có giá từ 500 ngàn đến 1,8 triệu. Rất nhiều tiệm áo cưới mua về gắn nhãn mác gì và muốn bán giá bao nhiêu tùy họ.
Ngay cả thị trường phim ảnh, ca nhạc của VN hiện nay cũng bắt đầu nhuốm màu HQ. Bộ phim đầu tiên đậm chất HQ được thực hiện tại VN theo thể loại sitcom là Lẵng hoa tình yêu. Bộ phim hợp tác giữa Hãng phim Vifa (VN) và một hãng phim HQ này đã mở màn cho “phong trào” mua bản quyền kịch bản từ một số bộ phim HQ. Vĩ mô hơn là các trung tâm thương mại, khu căn hộ cao cấp như Kumho Asiana, Nowzone, Lotte, Phú Mỹ Hưng, Cantavil...
Rõ ràng chính phủ HQ đã rất thành công khi từ rất lâu xác định các loại hình giải trí là át chủ bài trong việc phát triển kinh tế đất nước. Trong thời kỳ mở cửa và hội nhập, việc giao lưu, hợp tác văn hóa, kinh tế là điều bình thường và đáng khích lệ, nhưng với tốc độ phủ sóng quá nhanh và quá mạnh của văn hóa HQ như hiện nay thì có thể nói đây là cuộc “xâm lăng văn hóa” mà các cơ quan chức năng cần phải xem xét.