Đạo diễn Cường Ngô: Không bao giờ khuất phục những khó khăn

Thực ra tên tuổi của đạo diễn Việt kiều Cường Ngô chưa hẳn đã “sôi sùng sục” ở Việt Nam. Anh mới trình làng bộ phim ra rạp “Ngọc viễn đông” từ hồi đầu năm nay. Thế nhưng, anh lại là người được để ý bởi một lối làm phim khá riêng biệt. “Ngọc viễn đông” nói về những người phụ nữ Việt Nam với tâm lý nhiều chiều, khá phức tạp. Ấn tượng là qua bộ phim này, Cường Ngô đã cho khán giả thấy một đất nước Việt Nam với những phong cảnh đẹp đến … ngỡ ngàng …


Khát vọng mang điện ảnh Việt Nam ra thế giới

Đạo diễn Việt kiều Cường Ngô

Cường Ngô là Việt kiều, nhưng anh không giống như những đạo diễn Việt kiều khác, lớn lên ở nước ngoài và “bất thình lình” trở về. Gia đình anh sang Mỹ định cư và muốn anh đi cùng, nhưng Cường Ngô chọn ở lại Việt Nam để theo đuổi nghiệp điện ảnh. Anh từng học diễn xuất ở trường điện ảnh TP Hồ Chí Minh, sau dó anh qua Canada học đạo diễn. Anh chọn Canada vì khi ở Việt nam, anh được tham gia dự án phim “Người Mỹ trầm lặng”, anh gặp ông Doug Dales, một nhà sản xuất người Canada. Ông đã chỉ cho anh những điều tuyệt vời để nên tới Canada học. Và Cường Ngô đã có quyết định táo bạo như thế cho cuộc đời mình. Ở Canada, Cường Ngô từng đạot giải phim ngắn hay nhất và giải nhì của Cục Điện ảnh Canada với phim “Cây trâm vàng” (The Golden Pin). Bộ phim ngắn về đề tài đồng tính, về sự dũng cảm, rất hiện đại của bà mẹ Việt Nam khuyên con trai đồng tính nên sống thật với bản thân mình này cũng đã có mặt ở rất nhiều các Liên hoan phim Quốc tế khắp thế giới. “Ngọc viễn đông” cũng là một kiểu phim ngắn, với 6 câu chuyện khác nhau trong một tổng thể. Mỗi câu chuyện ấy có đời sống riêng, có cốt truyện riêng, giống như từng viên ngọc để hợp thành một tổng thể trong “Ngọc viễn đông”. Cường Ngô thích làm phim ngắn, vì ở đó anh tìm thấy sự tự do trong nghệ thuật kể chuyện mà không phải theo một khuôn mẫu nào cả. Phim ngắn “Hành trình” được chiếu rạp cách đây ít lâu nói về hành trình đi tìm cuộc sống của chị em cô gái mắc bệnh tim, nằm trong dự án “Vết sẹo cuộc đời” của Ngô Thanh Vân cũng khá tiêu biểu cho sự sáng tạo của Cường Ngô trong lĩnh vực phim ngắn.

Rồi cũng như bao người làm điện ảnh xa xứ khác, Cường Ngô trở về để được làm phim tại Việt Nam. Bây giờ, đạo diễn Việt kiều về nước cũng nhiều, mỗi người đều tạo được những tên tuổi riêng như Victor Vũ, Charlies Nguyễn … tên tuổi của họ ồn ào theo những bộ phim thị trường, “bom tấn”. Cường Ngô chẳng ngại những điều đó và cũng không hề có cảm giác bị áp lực vì sự “cạnh tranh”. Chiến thắng bản thân mình mới khó. Cường Ngô thấy mình thuộc thế hệ đạo diễn đàn em còn cần phải học hỏi rất nhiều từ các đạo diễn đàn anh. Cường Ngô tin rằng, mỗi đạo diễn có một cách kể chuyện bằng hình ảnh khác nhau và tính triết lý cũng như thế giới quan rất riêng dù ở bất kỳ độ tuổi nào. Bản thân anh đã được gặp và học hỏi từ những đạo diễn, nhà làm phim lão làng của phim trường quốc tế, anh nhận ra một điều, ai cũng có một tiếng nói riêng của mình và tận hiến cho tiếng nói đó. Mỗi người đạo diễn có một tính sáng tạo riêng trong nghệ thuật sáng tác điện ảnh.

Không giống như mọi người lao vào làm phim thị trường lấy tên, kiếm tiền. Cường Ngô đang chầm chậm đi tìm cho mình một cách làm riêng biệt. Đi chậm nhưng không thụt lùi mà chậm để tiến lên vững chắc. Anh luôn muốn tìm kiếm một cuộc “hôn phối’ giữa tác phẩm văn học và điện ảnh, điều mà ở điện ảnh Việt Nam không có nhiều. Cường Ngô thích nghiền ngẫm khá nhiều tác phẩm văn học của Việt Nam, như: “Vừa nhắm mắt mừa mở cửa sổ” của nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần, “Nơi đàn bò đi qua” của nhà văn Nguyễn Thị Như Khanh, tiểu thuyết “Một thế giới không có đàn bà” của nhà văn Bùi Anh Tấn, “Phiên bản” của nhà văn Nguyễn Đình Tú… Anh tin rằng, khi chuyển tải thành ngôn ngữ điện ảnh, các tác phẩm này sẽ gây chú ý dến với khán giả quốc tế.

Cường Ngô chia sẻ, văn học của nước mình rất hay, nhưng anh ngạc nhiên khi thấy ít được chuyển thể thành phim, điều đó rất đáng tiếc. Trong dự định của anh, anh sẽ làm phim từ tác phẩm “Một thế giới không có đàn bà” của nhà văn Bùi Anh Tấn. Không phải vì Cường Ngô suy nghĩ nhiều đến câu chuyện đồng tính, mà anh nhìn thấy những góc nhìn nhân văn ở tác phẩm này phù hợp với ngôn ngữ điện ảnh. Anh cũng đang “ngắm nghía” những câu chuyện cổ tích của Việt Nam và nuôi giấc mơ sẽ chuyển thể thành những phim anh hùng hành động. Ở nước ngoài, người ta có thể đua nhau làm phim về anh hùng thì Việt Nam mình có sẵn cả một kho tàng truyện anh hùng, tại sao không làm?! Trong suy nghĩ của Cường Ngô, kho tàng của những chuyện cổ tích, huyền thoại luôn luôn sống động và có sức sống mãnh liệt, đó cũng là “kho tàng” về ý tưởng lớn lao cho bất kỳ một người làm nghệ thuật nào.

Đạo diễn Cường Ngô chỉ đạo diễn xuất trong phim "Ngọc viễn đông"

Tham vọng của Cường Ngô là thế, không chỉ đáp ứng cho khán giả trong nước mà anh muốn đi xa hơn, đó chính là quốc tế. “Mang điện ảnh Việt Nam ra tầm thế thế giới và mang thế giới về với Việt Nam” chính là mục tiêu trong sự nghiệp điện ảnh của Cường Ngô.

Cường Ngô có những lý do khiến anh tự tin về chính mình và nền điện ảnh của mình. Nền điện ảnh Việt Nam đang trong thời kỳ phát triển, anh tin mình sẽ là một trong những nhân tố đang góp phần xây dựng cho nền điện ảnh Việt Nam. Theo thống kê của thế giới thì Ấn Độ đứng đầu bảng cho 946 phim làm mỗi năm. Mỹ đứng hàng thứ 2 là 611 phim mỗi năm. Nhật đứng thứ 3 cho 310 phim, Trung Quốc 212 phim, Hàn Quốc 82 phim, Hồng Kong 64 phim và Việt Nam bình quân 11 phim đứng hàng thứ 46 trong bảng danh sách thống kê 50 nước làm phim trên thế giới. Nhìn bảng tổng kết có thể thấy Việt Nam còn quá nhiều chỗ trống cho các đạo diễn và còn quá nhiều cơ hội để phát triển, vậy tại sao lại không thể tự tin vào chính mình?! Tuy nhiên, điều mà Cường Ngô còn chút lo ngại đó chính là vấn đề “khán giả học” ở Việt Nam. Khi người đạo diễn tiến lên thì cũng cần phải có sự tiến lên trong trình độ thưởng thức nghệ thuật của khán giả để cùng làm nên chất xúc tác và sự phát triển. Bản thân Cường Ngô luôn cảm thấy hứng thú với công việc sáng tác và sáng tạo ở những dòng phim nghệ thuật.

Chàng đạo diễn say mê cảnh đẹp Việt Nam

“Ngọc viễn đông” từng gây chú ý của Cường Ngô tại Việt Nam không chỉ vì có sự tham gia của nhiều người đẹp như Trương Ngọc Ánh, Ngô Thanh Vân, NSND Như Quỳnh … mà vì lối kể chuyện rất khác lạ. Nhưng, đúng như Cường Ngô nói không phải khán giả nào cũng có thể tiếp thu được dòng phim nghệ thuật, nhất là với thời đại khán giả đang theo trào lưu thích những bộ phim giải trí tạm thời, xem rồi quên ngay lập tức. “Ngọc viễn đông” gây nhiều ám ảnh cho người xem về thân phận, cuộc đời của những người phụ nữ, ám ảnh hơn chính là phong cảnh Việt Nam qua góc nhìn của Cường Ngô sao mà đẹp đến thế. Minh chứng cho những cảm nhận đó chính là việc bộ phim này đã đoạt giải phim có cảnh quay đẹp nhất và Nhạc phim hay nhất tại Liên hoan phim độc lập California lần thứ 14 được tổ chức tại San Francisco, Mỹ.

Bộ phim này, Cường Ngô mất rất nhiều thời gian để thực hiện, bối cảnh quay đi học chiều dài đất nước từ những vùng núi ở Ninh Thuận đẹp kỳ vĩ đến tận miền Sapa thơ mộng. Xem phim thấy rõ Cường Ngô dường như là người vô cùng mê đắm phong cảnh nên mới có thể tìm kiếm và có những góc quay về phong cảnh đẹp đến như thế. Từ nhỏ, Cường Ngô đã thích bộ môn địa lý và cũng thích đi du lịch. Khi lớn lên, có điều kiện, anh tranh thủ đi du lịch đến những nơi mình chưa biết đến. Đi và chụp hình, Cường Ngô rất thích chụp phong cảnh và lúc nào trong đầu cũng tràn ngập những tưởng tượng rằng nếu ở cảnh này thì nhân vật sẽ phải làm gì?! Nếu xem phim Cường Ngô thì thấy mỗi khung hình của anh đều có một vẻ đẹp như một bức tranh vậy. Mỗi một nơi trên thế giới đặt chân đến, Cường Ngô đều mang những tưởng tượng cho nhân vật của mình. Chàng đạo diễn lãng mạn này yêu vô cùng những giây phút được thả hồn vào từng phong cảnh mình đang đứng ngắm, dù đó là một đại dương bao la, hay những dãy núi hùng vĩ, những cánh rừng huyền bí, những ngôi nhà cổ xưa, những căn phòng còn lại những di tích, những con đường đá mòn với những cành cây khô trong cái giá lạnh của mùa Đông … Dù khi trở về, cảm nhận thấy phong cảnh Việt Nam không còn được như những ngày xưa khi anh ra đi, nhưng Cường Ngô vẫn thấy phong cảnh Việt Nam còn quá nhiều những vẻ đẹp chưa được khai thác. Anh muốn khai thác đến tận cùng.

Cường Ngô mới hoàn thành cho ca sĩ Trà Ngọc Hằng 2 video ca nhạc quay tại Mũi Né, với những hình ảnh khá lãng mạn, thiên nhiên đẹp kỳ ảo trong từng khuôn hình. Cách đây mấy tháng, ca sĩ Trà Ngọc Hằng sang Mỹ và bày tỏ ý định mời Cường Ngô quay cho mình một video ca nhạc tại Mỹ. Người Việt đi ra bên ngoài, bao giờ chẳng thấy những cảnh “ngoại” đẹp hơn, hấp dẫn hơn. Trà Ngọc Hằng cũng mang tâm lý đó. Nhưng, Cường Ngô nói chân tình với cô ca sĩ rằng, hãy về Việt Nam quay và anh tin sẽ làm cho cô một video tuyệt đẹp với phong cảnh của Việt Nam. Với anh, được làm việc trong bầu không khí quê nhà và phong cảnh nên thơ của Việt Nam là điều thú vị mà anh luôn muốn kiếm tìm.

Cường Ngô cũng giống như tất cả các đạo diễn điện ảnh khác trên thế giới, là đều phải làm việc chuyên môn để sống và tồn tại. Anh đang tham gia vào lĩnh vực làm video ca nhạc và TVC quảng cáo để “lấy ngắn nuôi dài”. Tuy nhiên, với cái tên của mình, Cường Ngô không dễ dàng gì để “nhắm mắt” làm video cho bất kể ca sĩ nào tìm đến anh. Anh kén chọn ca sĩ và kén chọn ca khúc mà anh muốn thực hiện. Ca khúc anh muốn làm phải tạo cho anh những cảm xúc và cảm hứng, người ca sĩ phải là người thực sự đam mê nghệ thuật và cầu tiến. Có lẽ vì thế nên nhiều người nói Cường Ngô khó tính và kỹ tính trong công việc. Tất nhiên, cả hai yếu tố đó chỉ có tốt mà thôi. Cường Ngô cũng thích cái sự khó tính ấy của chính mình, nó không cho phép anh dễ dãi với bất kỳ chi tiết nào trong công việc. Với anh, nghệ thuật là tình yêu nên anh sẵn lòng làm mọi thứ vì nó.

“Mẹ tôi là người vĩ đại”

Cường Ngô là con trai một trong nhà, và đó là lý do khiến gia đình anh không muốn cho anh đi học ngành điện ảnh. Bố anh trước đây từng là một phi công nên hình ảnh đó ảnh hưởng khá nặng đến Cường Ngô. Có thể anh đã nối nghiệp cha nếu như không mê điện ảnh. Cuối cùng thì vì nghệ thuật là tình yêu, sự đam mê lớn quá, mỗi ngày một thêm lớn nên gia đình đã phải “đầu hàng”, chấp nhận để Cường Ngô bước vào con đường ấy. Phải gọi là sự “chấp nhận” bởi thực tế để cậu con trai duy nhất trong nhà làm công việc phiêu lưu như điện ảnh thật không dễ dàng chút nào.

Nhìn lại cuộc sống của mình, Cường Ngô cũng thấy rằng, việc anh đi theo nghệ thuật cũng đã bắt anh và cả gia đình phải hy sinh nhiều thứ. Công việc nay đây mai đó khiến anh rất ít có thời gian về thăm nhà. Gia đình anh sống ở tiểu bang Virginia (Mỹ), trong khi có một thời gian đằng đẵng 8 năm trời anh sống và làm việc ở Toronto, Canada. 1 năm anh chỉ có 2 dịp về thăm gia đình là mùa Giáng sinh và dịp hè. Những chuyến viếng thăm đó quá ít so với một gia đình neo người như gia đình anh. Bây giờ thì Cường Ngô đang làm việc ở Việt Nam nên lại càng ít có thời gian để về thăm nhà. Điều kế tiếp là ở tuổi của anh, bạn bè ai cũng đã có gia đình, có con cái, nhà cửa ổn định. Ở tuổi 34 này, Cường Ngô vẫn lang thang rong ruổi theo đuổi nghiệp điện ảnh. Mẹ nào mà không sốt ruột cho con chứ!

Cường Ngô lớn lên trong sự thiếu hụt tình thương của người cha. Không may, năm Cường Ngô lên 9 tuổi, em gái anh lên 5 tuổi thì bố anh qua đời. Đó là một cú shock rất nặng cho cả gia đình. Mang trái tim đa cảm, nhạy cảm và sống rất nội tâm, cú shock đó khiến mãi đến nhiều năm sau khi vào lớp 7, cậu bé Cường Ngô mới thật sự nguôi ngoai và nghiệm ra rằng, mình là một người đàn ông duy nhất trong gia đình. Anh tự nhủ, mình phải luôn là chỗ dựa cho gia đình, chính vì điều đó, trong suốt hành trình sống và làm việc của mình, Cường Ngô luôn học hành và làm việc hăng say. Anh nói, anh không bao giờ chịu đầu hàng trước mọi khó khăn trong cuộc đời này.

Cho đến giờ thì mẹ anh đã rất ủng hộ công việc của con trai mình. Ngày ra mắt phim “Ngọc viễn đông” ở Việt Nam, bà đã bay từ Mỹ về để cổ vũ, động viên con trai. Hạnh phúc ấy nào kể hết bằng lời. Cường Ngô nói, mẹ anh bây giờ đã 72 tuổi, nhưng bà là mẫu phụ nữ hiện đại, luôn sống và suy nghĩ rất tích cực, không bao giờ biết đầu hàng trước mọi khó khăn. Cách sống đó của mẹ chính là bài học lớn trong đời mà Cường Ngô ghi nhớ để trưởng thành. Từ khi bố anh qua đời, gánh nặng gia đình đổ lên vai mẹ anh, nhưng bà đã gánh vác mọi thứ, làm việc rất nhiều để lo cho anh em anh được ăn học đàng hoàng, đến nơi đến chốn. Bộ phim “Ngọc viễn đông” đã hình thành từ những trăn trở của anh khi nghĩ về sự cô đơn, sự tần tảo, hy sinh của mẹ anh dành cho gia đình bao năm qua mà anh em anh đã chứng kiến hàng ngày.

Mẹ là người tác động rất lớn trong cuộc đời và sự nghiệp của đạo diễn Cường Ngô. Chính bà là người đã khuyên anh trở về Việt Nam và luôn nuôi giữ những ký ức đẹp trong trái tim anh về quê hương yêu dấu của mình. Hồi mùa hè năm 2011, Cường Ngô từ Canada về lại Mỹ sống với mẹ. Trong những chuyện trò, chia sẻ về công việc, mẹ anh đã gợi ý anh thử về Việt Nam làm việc xem sao vì mẹ đọc báo trên mạng thấy thị trường phim ảnh đang phát triển. Đó chính là tác động đầu tiên khiến anh bắt đầu suy nghĩ đến việc về nước. Sống ở nơi xa xôi, mẹ anh mang trái tim đầy hoài niệm với những khắc khoải ký ức, những câu chuyện kể của mẹ khi anh em anh ở Mỹ bao giờ cũng bắt đầu từ “ngày xưa …”, ngày xưa đó chính là Việt Nam và những ký ức Việt Nam. Với những câu chuyện đó, Việt Nam luôn ở trong suy nghĩ của anh để có sự trở về ngọt ngào.

“Có lẽ người đàn ông nào cũng có thể nói rằng mẹ tôi là người vĩ đại, tôi cũng không phải là người ngoại lệ” – Cường Ngô tâm sự. Chính mẹ cũng là người ảnh hưởng đến cách sống và làm việc khá kỹ lưỡng, kỹ tính của anh. Mẹ thường nói với anh, nếu không làm tốt được từ những việc nhỏ thì nghĩ gì đến chuyện vĩ đại?! Cường Ngô luôn nghĩ anh chỉ cố gắng làm tốt nhất công việc của mình. Và đó chính là cách làm tốt từng việc nhỏ … Một trong những điều mẹ anh luôn coi như là một tín ngưỡng trong cuộc sống và giáo dục con cái chính là Đạo đức và điều này đã luôn đi theo anh trong từng ngày sống. Có những ngày tháng sống ở Canada một mình, Cường Ngô đã nghiệm ra khi còn nhỏ mẹ luôn nói về điều này nhưng mình không nghe, đến khi lớn lên sống xa gia đình, anh mới hiểu hết được giá trị của những lời nói đó. Thiếu vắng hình bóng người cha trong cuộc đời làm cho Cường Ngô trưởng thành sớm hơn, anh phải tự qyết định những việc làm cho chính cuộc đời mình, dù sai hay đúng thì cũng tự học lấy những kinh nghiệm cho bản thân mình. Cũng nhờ điều đó mà Cường luôn có ý chí mạnh mẽ và sống theo tấm gương của mẹ là không biết đầu hàng trước những khó khăn.

Trong cuộc sống, mẹ anh luôn nói một điều rằng, nếu con được hạnh phúc thì mẹ cũng hạnh phúc, nên con hãy làm những gì con cho đó chính là niềm vui của con. Câu nói đó tưởng chừng như đơn giản nhưng thật sự lại không đơn giản chút nào. Mẹ đã vất cả cả một đời rồi, Cường Ngô luôn mong muốn mẹ sống được vui và hạnh phúc, anh không muốn mẹ phải buồn vì mình. Với anh, được sống và làm việc trong thế giới điện ảnh đó chính là niềm hạnh phúc và đam mê của mình, và anh tin mẹ hạnh phúc khi nhìn thấy con trai đang trưởng thành trong việc!

Miên Thảo (theo Đang yêu)


Tin mới