Phó Tổng thống Mỹ Biden cùng vợ đến thăm Israel.
Kể từ khi ông Barack Obama trở thành Tổng thống Mỹ và ông Benjamin Netanyahu trở thành Thủ tướng Israel, đều cách đây một năm, ông Netanyahu luôn nói với ông Obama rằng đối với Israel vấn đề hạt nhân Iran cấp bách hơn nhiều so với vấn đề Palestine.
Theo nhận định của các chuyên gia, chuyến thăm đến Israel hiện nay của Phó Thổng thống Mỹ Joe Biden có thể sẽ tập trung vào các chính sách đối với Tehran nhiều hơn là vào vấn đề nối lại các cuộc đàm phán hòa bình gián tiếp giữa Israel và Palestine. Phó Tổng thống Mỹ đến Israel mang theo thông điệp kép dành cho Israel và Iran. Đó là, Mỹ sẽ tiếp tục bảo vệ Israel và sẽ làm bất kỳ điều gì có thể để ngăn chặn cái mà nước này tin là chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân của Iran.
Những quan ngại của Israel
Giới lãnh đạo Israel, trong đó có Tổng thống Shimon Peres và Thủ tướng Netanyahu, đã liên tục bày tỏ nỗi quan ngại của nước này về vấn đề hạt nhân Iran trong các cuộc hội đàm với Phó Tổng thống Biden ngày hôm qua (9/3) và trong nhiều dịp khác trong thời gian gần đây.
Tại một cuộc họp báo chung với Phó Tổng thống Biden, Thủ tướng Netanyahu đã cho biết, hiện tại, Iran là thách thức chủ yếu của cả Israel và Mỹ và một trong những ưu tiên an ninh hàng đầu của Israel là bảo đảm rằng Iran sẽ không có được các vũ khí hạt nhân.
"Một người như Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad, người luôn công khai kêu gọi phá hủy Nhà nước Israel, không thể là một thành viên đầy đủ của Liên Hợp Quốc ... Ông Ahmadinejad phải bị cô lập và không được đón chào ở thủ đô của các nước," Tổng thống Peres đã phát biểu như vậy với phái đoàn của Mỹ.
Các nhà lãnh đạo Israel cũng kêu gọi Washington "bao vây Iran" để bảo vệ Israel khỏi “mối đe dọa hạt nhân và tên lửa” của Tehran" đồng thời áp đặt các lệnh trừng phạt hà khắc hơn nhằm vào nước CH Hồi giáo này.
"Các biện pháp trừng phạt càng hà khắc hơn thì càng có khả năng chính quyền Iran sẽ phải lựa chọn giữa một bên là việc tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân và một bên là tương lai nắm giữ quyền lực của họ," Thủ tướng Netanyahu cho biết, tái nhắc lại lời khẳng định mà ông này đã đưa ra hôm 8/3 rằng “những biện pháp trừng phạt Iran phải thực sự sắc bén, phải có ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành năng lượng của Iran."
Trong một bài phát biểu trước đó, Thủ tướng Netanyahu đã cảnh báo, “nếu Iran phát triển vũ khí hạt nhân, thế giới sẽ không còn được như ngày nay. Chúng ta sẽ phải chứng kiến sự leo thang của chủ nghĩa khủng bố trên khắp toàn cầu bởi vì những kẻ khủng bố sẽ hoạt động dưới cái ô hạt nhân của Iran".
Trong khi đó, Thủ tướng Israel đã liên tục cử các quan chức cấp cao của mình đến Mỹ trong đó có Phó Thủ tướng Silvan Shalom, Thứ trưởng Ngoại giao Danny Ayalon và Tổng tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Israel Gabi Ashkenazi.
Israel đang tìm cách gây nhiều sức ép nhất có thể lên Washington để nước này cho họ sự ủng hộ cao nhất đồng thời thiết lập được một liên minh lớn nhất có thể để chống lại Iran. Đó là nhận định của ông Daniel Pipes, Giám đốc Diễn đàn Trung Đông có trụ sở ở Washington.
Điều này đang tạo ra một không khí khá căng thẳng giữa các nhà lãnh đạo Mỹ và Israel trong thời điểm hiện tại, ông Pipes cho biết thêm. "Theo tôi hiểu, giới lãnh đạo Israel đang yêu cầu Washington có những bước đi thực sự mạnh mẽ trong vấn đề Iran". Nếu Israel nhận được những câu trả lời như vậy từ bất kỳ người nào thì đó phải là Phó Tổng thống Biden.
Thông điệp kép
Phó Tổng thống Mỹ Biden rõ ràng đang tìm cách giải tỏa bớt những nỗi lo ngại của người Israel. Hôm qua, ông này đã nói với giới lãnh đạo Israel rằng chính phủ Mỹ cam kết sẽ bảo đảm an ninh cho Israel và sẽ không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
"Nền tảng trong mối quan hệ của chúng ta là cam kết chắc chắn và không gì lay chuyển của chúng tôi đối với an ninh Israel ... Không có khoảng cách giữa Mỹ và Israel khi nói đến vấn đề an ninh của Israel," ông Biden cho biết, tái khẳng định cam kết của Mỹ đối với an ninh của đồng minh thân cận nhất của Mỹ ở khu vực Trung Đông.
Trong khi đó, "chúng tôi quyết tâm ngăn chặn không cho Iran có được vũ khí hạt nhân. Và chúng tôi đang nỗ lực làm việc với các nước khác trên thế giới để thuyết phục Tehran tuân theo các nghĩa vụ quốc tế và ngừng chương trình hạt nhân," Phó Tổng thống Biden đã nói như vậy với Thủ tướng Netanyahu.
"Giải quyết cuộc khủng hoảng liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran là một trong những ưu tiên của chính quyền chúng tôi," ông Biden nói thêm.
Đứng bên cạnh Tổng thống Peres, Phó Tổng thống Mỹ tuyên bố: "Iran ngày nay đang bị cô lập hơn, cả bên trong lẫn bên ngoài và đang ngày càng có ít bạn bè hơn trên thế giới."
Theo ông Meir Javedanfar, một trong những chuyên gia phân tích hàng đầu về Trung Đông, trong khi tái bảo đảm với Israel rằng Mỹ hiểu nỗi lo ngại của nước này và Mỹ sẽ không bỏ rơi Israel, Phó Tổng thống Biden cũng ám chỉ rằng “Mỹ còn có các lá bài khác trong tay”.
Thông điệp kép này không chỉ dành cho Israel mà còn dành cho chính phủ ở Tehran, ông Javedanfar nhận định. Đồng ý với quan điểm của ông Javedanfar, ông Dan Diker, Giám đốc Viện Các vấn đề đương đại thuộc Trung tâm Các vấn đề Công chúng Jerusalem, cho rằng Phó Tổng thống Mỹ đang ở Israel là để trấn an Israel và cam kết với nước này rằng Washington vẫn đang ủng hộ họ.
Tuy nhiên, ông Biden cũng muốn "kiểm soát và theo dõi Israel theo nghĩa ông này muốn chắc chắn rằng Israel sẽ không vội vã đưa ra những quyết định có ảnh hưởng sâu rộng," ông Diker cho biết, ám chỉ đến khả năng Israel có thể quyết định tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran.
Kiệt Linh - (tổng hợp)