Lao động có tay nghề – đòi hỏi không đơn giản với những người ở nông thôn hiện nay. Ảnh: Phan Quang
Ngày 8.7, đề án được triển khai tổ chức ở Nam Định. Trước ngày diễn ra hội nghị triển khai, tổng cục Dạy nghề thuộc bộ Lao động – thương binh và xã hội đã có ý tưởng tổ chức các cuộc họp nhỏ theo cách mời lãnh đạo một vài xã, thôn tại một số địa phương tới để qua họ, lắng nghe nguyện vọng thực sự của người lao động tại các địa phương này. “Điều quan trọng nhất là chính quyền cơ sở phải thực sự hiểu được nhu cầu của lao động tại địa phương”, ông Đào Văn Tiến, vụ trưởng vụ Kiểm định chất lượng dạy nghề, nói. Việc nảy sinh ý tưởng nói trên không phải ngẫu nhiên. Ông Cao Văn Sâm, phó tổng cục trưởng tổng cục Dạy nghề, cho biết đã sáu tháng trôi qua nhưng vẫn còn nhiều tỉnh trong cả nước chưa hề tiến hành khảo sát để nắm bắt nhu cầu học nghề, nhu cầu việc làm của người lao động tại địa phương. Do vậy, đến giờ này không ít địa phương vẫn đang luẩn quẩn với việc chọn đối tượng học nghề.
Cụ thể hơn, theo ông Vũ Đình Khang, giám đốc sở Lao động – thương binh và xã hội Hải Phòng, sắp tới đây hàng ngàn hộ gia đình ở Hải Phòng sẽ không còn làm muối nữa do phải dành đất cho xây dựng cầu cảng nhưng đào tạo nghề gì cho số lao động này thì chính quyền địa phương vẫn chưa thật rõ. “Việc đào tạo chỉ thực sự hiệu quả khi kết nối với thị trường lao động. Không có dự báo về nhu cầu lao động trong tương lai thì việc đào tạo sẽ lại rơi vào kịch bản: nghề đào tạo không phù hợp với nhu cầu của thị trường. Và như vậy, người đã được đào tạo vẫn không thể kiếm việc làm hoặc có việc làm không đúng tay nghề, sau đó phải được đào tạo lại, gây lãng phí”, ông Khang nói.
Với khoảng 46.000 tỉ đồng, đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn tới năm 2020” đặt mục tiêu mỗi năm sẽ đào tạo khoảng 1 triệu lao động nông thôn, trong đó khoảng 100.000 công chức cấp xã, 300.000 lao động làm nông nghiệp tại chỗ và 600.000 lao động chuyển dịch sang các ngành công nghiệp, dịch vụ…
Chuẩn hóa các cơ sở dạy nghề cũng là một yêu cầu đặt ra để đảm bảo chất lượng đào tạo mà đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” hướng đến. Thế nhưng, như ông Trịnh Minh Thế, giám đốc sở Tài chính tỉnh Hà Nam, thắc mắc: “Mục tiêu của dạy nghề là đảm bảo chất lượng nhưng hiện tại chưa thẩm định được chất lượng của cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên đào tạo của các cơ sở dạy nghề thì đạt chất lượng dạy nghề theo yêu cầu của đề án bằng cách nào?”
Băn khoăn hơn, đó là việc đào tạo đại trà cho người lao động ở nông thôn của đề án có phù hợp trong tương lai hay không, khi chiến lược phát triển của Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020? Theo các ý kiến, một nền kinh tế công nghiệp đòi hỏi lực lượng lao động có tay nghề kỹ thuật cao. Một đội ngũ lao động như vậy thật khó có thể ra đời từ chủ trương đào tạo đại trà từ đầu vào đến cách thức và số lượng như đề án đã định hướng.