Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục sẽ được trình Quốc hội trong thời gian tới. Nhiều ý kiến góp ý cho dự luật này đã đặc biệt chú ý đến quy định về điều kiện thành lập trường đại học (ĐH).
Từ năm 2006 đến 2008, cả nước có 48 trường ĐH được thành lập, trong đó có 24 trường được nâng cấp lên từ trường cao đẳng. Thế nhưng trên thực tế, hàng loạt trường ĐH thành lập ra nhưng không đáp ứng được yêu cầu về cơ sở vật chất.
Hoàn toàn đi thuê mướn cơ sở...
Trường ĐH tư thục Kinh tế tài chính TP.HCM thành lập và tuyển sinh đào tạo khóa đầu tiên từ năm 2008 theo khuynh hướng đào tạo chất lượng cao đạt chuẩn quốc tế, học phí cũng cao ngất trời (khoảng 50 triệu đồng/sinh viên/năm). Thế nhưng năm 2008, các cơ sở của trường này đều thuê mướn, trải từ quận 3 đến quận Tân Phú, Tân Bình. Chuẩn bị thêm đợt tuyển sinh mới, nhà trường càng phải đi thuê cơ sở ở nhiều nơi. Điều ngạc nhiên là tại địa chỉ 7A Thoại Ngọc Hầu, quận Tân Phú, trụ sở của Trường trung học dân lập Công nghệ thông tin Sài Gòn lại có đến hai trường là ĐH Kinh tế tài chính TP.HCM và khoa Quản lý đô thị, ĐH dân lập Hồng Bàng cùng thuê mướn cơ sở giảng dạy!
Một trường ĐH khác cũng ra đời năm 2008 là ĐH tư thục Công nghệ thông tin Gia Định. Trụ sở chính của trường tại 285/291 Cách Mạng Tháng Tám, quận 10, TP.HCM thuê mướn vốn là nhà thi đấu của câu lạc bộ thể dục thể thao. Ngoài ra, trường ĐH này còn thuê bốn cơ sở đào tạo hệ cao đẳng và trung cấp nằm rải rác ở các quận, huyện trong TP.
Bát nháo, nhếch nhác...
Trường ĐH dân lập Hồng Bàng hiện có quy mô vài chục ngàn sinh viên nên phải thuê đến bảy cơ sở từ các khu nhà vốn không có chức năng làm trường học. Trong đó, cơ sở ở 89 Nguyễn Đình Chiểu, quận Phú Nhuận thuê của Công ty Bao bì dược TP.HCM, là một tòa nhà cũ ba tầng với 12 phòng, vốn dùng làm trụ sở công ty. Hệ thống cửa kiếng, nhà vệ sinh khá tồi tàn, sinh viên học tại đây thường xuyên phàn nàn về tiếng ồn phát ra từ xưởng sản xuất kế bên.
Cơ sở ở 18-20 Ngô Quyền, quận 5 của Trường ĐH dân lập Hồng Bàng là một chung cư cũ, tuy mặt ngoài được trang trí khá bắt mắt nhưng cơ sở vật chất bên trong đã xuống cấp trầm trọng. Phòng học chỉ nhỏ như một căn hộ chung cư rất hẹp và thiếu ánh sáng. Trường ĐH dân lập Hồng Bàng từng giới thiệu sẽ xây một đô thị ĐH hoành tráng cao 10 tầng tại đường Điện Biên Phủ, quận Bình Thạnh nhưng hiện tại nơi đây chỉ là những dãy nhà trệt cấp bốn chật hẹp, sinh viên và cán bộ quản lý các phòng ban của nhà trường hằng ngày cùng chen chúc nhau học tập và làm việc.
Trong khi đó, Trường ĐH dân lập Hùng Vương cũng có đến bốn cơ sở đi thuê lại từ các đơn vị khác.
Tiến sĩ Nguyễn Khắc Cảnh, Trưởng phòng Công tác sinh viên ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết mới đây ông nhận lời mời giảng dạy cho một trường ĐH dân lập tại TP.HCM. “Khi đến dạy, tôi không ngờ các trường ĐH dân lập thuê mướn các cơ sở làm điểm dạy nhếch nhác quá mức. Có nơi lớp học được ngăn cách nhau bởi tấm màn rido. Sinh viên ngồi học hai lớp đối diện thường vén màn lên nhìn nhau. Lớp học đông đến cả trăm sinh viên, ồn ào, mất trật tự, còi xe inh ỏi đến không dạy được. Tôi đành từ chối lời mời vơi trường ĐH này” - ông nói.
Điều kiện thành lập nhà trường:
Tổ chức, cá nhân phải có đề án đầu tư thành lập trường phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội và quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục. Có phương án tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ quản lý và đội ngũ nhà giáo. Xác định rõ mục tiêu, nội dung, chương trình, quy mô đào tạo, nguồn vốn xây dựng trường, kế hoạch và lộ trình đầu tư phát triển.
Sau khi đáp ứng các điều kiện này, tổ chức, cá nhân có đề án thành lập trường có đủ điều kiện về đất đai, cơ sở vật chất, thiết bị, tài chính, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ quản lý và nhà giáo đảm bảo đáp ứng yêu cầu hoạt động của nhà trường, thực hiện mục tiêu giáo dục, có kế hoạch dài hạn và ngắn hạn để xây dựng và phát triển nhà trường thì được thành lập hoặc cho phép thành lập.
(Điều 50 dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục)