Đặc điểm thị trường nhập khẩu thủy sản EU

ĐCSVN - 

Dac diem thi truong nhap khau thuy san EU

(N) - EU với 27 thành viên có tổng diện tích khoảng 4 triệu km2, dân số hơn 500 triệu người. Bình quân thu nhập tính theo đầu người của các quốc gia EU khá cao so với thế giới. Người dân EU rất thích dùng các sản phẩm thủy sản trong nhu cầu ăn uống và bảo vệ sức khỏe do tính ưu việt của sản phẩm này là ngon, bổ dưỡng. Hàng năm nhu cầu sản phẩm thủy sản của EU đạt mức 26,3 kg/người.

Đặc điểm của thị trường nhập khẩu thủy sản EU

EU thống nhất các qui định về chất lượng, sức khỏe và an toàn vệ sinh thực phẩm áp dụng trên toàn bộ lãnh thổ Châu Âu. Thậm chí, Pháp và Ý áp dụng quy định khắt khe hơn quy định của EU. Vì vậy, nhập khẩu thủy sản vào Pháp, Ý có thể vẫn bị từ chối mặc dù đã tuân thủ đầy đủ các điều kiện của EU. các quy định của EU là hàng thủy sản nhập khẩu vào EU từ các nước thành viên thứ 3 (không thuộc EU) cần phải được chế biến, đóng gói và bảo quản tại các cơ quan mà EU cho phép hoạt động.

Năm 2006, EU đưa ra luật mới đối với mặt hàng thủy sản nhập khẩu. Luật mới được xem là nhất thể hóa qui định của EU. Luật mới về nhập khẩu thủy sản vào EU là sự hợp nhất các qui định và chính sách đã được hài hòa theo qui chuẩn của liên minh. Luật mới không nhằm gây khó khăn hay giúp đỡ bất kỳ nước xuất khẩu nào cũng không phải để hạn chế mặt hàng thủy sản vào EU mà nhằm mục đích bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả hơn. Bộ luật mới về nhập khẩu thủy sản được thể hiện trong bốn hệ thống luật của EU với luật 178/2002 là chủ đạo và bốn luật khác bổ sung bao gồm 852/2004, 853/2004, 882/2004 và 854/2004. Luật nhập khẩu thủy sản được hài hòa và thống nhất là cơ hội cho các nước xuất khẩu vì theo nguyên tắc chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn chung của Cộng đồng châu Âu (EC), hàng thủy sản có thể vào bất kỳ thị trường thành viên nào trong EU, thay vì phải điều chỉnh theo từng thị trường như trước đây.

Muốn nhập khẩu được vào thị trường EU thì phải vượt qua được rào cản kỹ thuật của EU. "Rào cản kỹ thuật" là biện pháp chủ yếu để bảo hộ sản xuất và tiêu dùng nội địa hiện nay vì thuế nhập khẩu vào EU đang giảm dần. Bởi vậy, yếu tố có tính quyết định để thâm nhập được vào thị trường EU chính là vượt qua được rào cản kỹ thuật của EU. Rào cản kỹ thuật chính là qui chế nhập khẩu chung được cụ thể hóa ở 5 tiêu chuẩn của sản phẩm: chất lượng, vệ sinh thực phẩm, an toàn cho người sử dụng, bảo vệ môi trường và tiêu chuẩn về lao động.

: Chất lượng sản phẩm là chìa khóa của sự thâm nhập thành công vào thị trường EU. Đặc điểm then chốt của các quy định hiện tại của EU là hàng thủy sản nhập khẩu từ các nước thứ 3 (không phải thành viên EU) vào EU cần phải được chế biến, đóng gói, bảo quản, chuẩn tại các cơ quan mà EU cho phép hoạt động.

Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 là yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu thủy sản vào thị trường EU. Các doanh nghiệp có giấy chứng nhận ISO thâm nhập vào thị trường EU dễ dàng hơn các doanh nghiệp chưa được cấp giấy chứng nhận.

Các công ty chế biến thực phẩm phải tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh chặt chẽ. Việc áp dụng Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP - Hazard Analysis Critical Control Point) là rất quan trọng và gần như là yêu cầu bắt buộc đối với các xí nghiệp chế biến thủy hải sản của các nước đang phát triển muốn xuất khẩu sản phẩm vào thị trường EU. Yêu cầu về nhiệt độ bảo quản trong quá trình vận chuyển các sản phẩm thủy sản. Yêu cầu về những thành phần phụ gia được phép sử dụng trong chế biến thủy sản do Văn phòng Thú y Liên Bang (OVF – Federal Veterinary Office) qui định.

Một đặc điểm nổi bật trên thị trường EU là quyền lợi của người tiêu dùng rất được bảo vệ, khác hẳn với thị trường của các nước đang phát triển. Để đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng, EU tiến hành kiểm tra các sản phẩm ngay từ nơi sản xuất và có các hệ thống báo động giữa các nước thành viên, đồng thời bãi bỏ việc kiểm tra các sản phẩm ở biên giới. EU đã thông qua những quy định bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng về độ an toàn chung của các sản phẩm được bán ra.

Thị trường EU yêu cầu hàng hóa có liên quan đến môi trường phải dán nhãn theo qui định (nhãn sinh thái, nhãn tái sinh) và có chứng chỉ được quốc tế công nhận. Ví dụ, tiêu chuẩn về thực hành nông nghiệp tốt (GAP-Good Agricultural Practices) và các nhãn hiệu sinh thái (Ecolabels) đang ngày càng được phổ biến, chứng tỏ cách đánh giá cấp độ khác nhau về môi trường. Ngoài ra, các công ty phải tuân thủ hệ thống quản lý môi trường (các tiêu chuẩn ISO14000) và các bộ luật mang tính xã hội về đạo đức. Tiêu chuẩn SA 8000 (The Social Accountability 8000) là tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội sẽ càng trở nên quan trọng trong tương lai.

: Ủy ban châu Âu đình chỉ hoạt động của các xí nghiệp sản xuất nội địa ngay khi phát hiện ra những xí nghiệp này sử dụng lao động cưỡng bức và cấm nhập khẩu những hàng hóa mà quá trình sản xuất sử dụng bất kỳ một hình thức lao động cưỡng bức nào như lao động tù nhân, lao động trẻ em.... đã được xác định trong các Hiệp ước Geneva ngày 25/9/1926 và 7/9/1956 và các Hiệp ước Lao động Quốc tế số 29 và 105.

EU cũng đưa ra mức giá tham khảo cho một số sản phẩm thủy sản chọn lọc như là điều kiện cho việc nhận biết giá. Giá tham khảo không phải là tình trạng bắt buộc. Giá tham khảo có thể được áp dụng như một hình thức bảo vệ thị trường EU khi cần thiết. Các nước châu Âu báo cáo giá trị nhập khẩu theo giá tham khảo cho EU. Nếu số lượng lớn sản phẩm thủy sản tiếp tục được nhập khẩu dưới mức giá tham khảo, EU sẽ điều chỉnh giá tham khảo bằng với giá nhập khẩu thấp nhất.

Đánh giá triển vọng

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 làm tăng trưởng kinh tế của EU gặp nhiều khó khăn, tác động tiêu cực đến tình hình nhập khẩu thủy sản khu vực. Dự đoán thị trường nhập khẩu thủy sản của EU trong thời gian tới sẽ bị cản trở, sức mua giảm do những nhân tố sau:

, do phục hồi kinh tế của các nước EU gặp nhiều trở ngại, thu nhập và tiêu dùng sẽ khó có thể được cải thiện dẫn đến nhu cầu nhập khẩu thủy sản cũng bị hạn chế.

đồng USD và đồng Yên sẽ tiếp tục trên đà tăng mạnh so với đồng Euro sẽ làm cho giá cả nhập khẩu vào EU tăng tương đối, làm giảm nhu cầu nhập khẩu thủy sản cũng bị hạn chế.

quy luật của thị trường nông thủy sản cho thấy khi đồng Euro giảm giá, xu hướng thúc đẩy cạnh tranh xuất khẩu nông thủy sản tăng, gây áp lực làm giảm giá hàng nông thủy sản trên thị trường quốc tế.

Việt Nam đang là quốc gia đầu tiên của trong khu vực Đông Nam Á chuẩn bị được tham gia mạng lưới thông tin điện tử quản lý xuất nhập khẩu thủy sản vào châu Âu. Vì vậy, bên cạnh việc được giám sát chặt chẽ hơn hệ thống thông tin hiện đại của cộng đồng châu Âu thì việc nghiên cứu thị trường nhập khẩu thủy sản EU cũng sẽ giúp Việt Nam có thêm nhiều triển vọng và cơ hội phát triển tại thị trường này.