>>TTCK: Lạc quan trong sự thận trọng
Mức lãi suất này không phải là thấp nếu như chúng ta so sánh với mức đỉnh của lãi suất cho vay năm 2008, thời điểm nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng hơn 8% và các doanh nghiệp cũng chỉ vay với mức lãi suất trong khoảng 18-20%/năm.
Chạy đua tăng vốn điều lệ
Trong điều kiện không còn gói hỗ trợ lãi suất 4% như năm 2009, doanh nghiệp phải bỏ ra chi phí cao hơn nếu muốn tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng là điều đương nhiên. Để tránh gặp phải rủi ro do chi phí tài chính tăng cao nhưng vẫn phải đảm bảo được nguồn vốn cho đầu tư sản xuất, các doanh nghiệp đang bắt đầu cho một cuộc chạy đua tăng vốn điều lệ thông qua việc phát hành thêm cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.
Năm 2009, CTCP Tasco (mã CK: HUT) phát hành thêm 8 triệu cổ phiếu để tăng vốn điều lệ từ 55 tỷ đồng lên 135 tỷ đồng nhằm bổ sung cho các dự án lớn công ty thực hiện với tư cách là chủ đầu tư. Cho đến nay, số cổ phiếu phát hành thêm của Tasco cũng mới chỉ được niêm yết trên HNX từ ngày 26/02/2010. Tuy nhiên, trao đổi với InfoTV, ông Phạm Quang Dũng chủ tịch HĐQT của Tasco cho biết, năm 2010 công ty vẫn sẽ tiếp tục tăng vốn điều lệ bằng việc phát hành thêm cổ phiếu mới. Số vốn cụ thể tăng lên sẽ được thông qua tại Đại hội đồng cổ đông của công ty diễn ra vào ngày 31/03 tới.
Một doanh nghiệp mới “chân ướt chân ráo” lên sàn HOSE là CTCP Đầu tư và Xây dựng Sao Mai tỉnh An Giang (mã CK: ASM), với số vốn điều lệ hiện tại là 99,126 tỷ đồng, năm 2010 công ty cũng dự kiến sẽ tăng vốn điều lệ lên 150 tỷ đồng. Ông Lê Thanh Thuấn, Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ công ty cho biết: “Có thể chúng tôi sẽ khai thác nguồn vốn bên ngoài hoặc phát hành trái phiếu doanh nghiệp để tạo ra nguồn vốn ổn định. Nếu không huy động đủ vốn từ kênh này, chúng tôi sẽ huy động vốn bằng cách phát hành thêm khoảng 5 triệu cổ phiếu để thu hút vốn.”
Theo tờ trình Đại hội đồng cổ đông thường niên của CTCP chứng khoán Kim Long (mã CK: KLS), năm 2010, KLS dự kiến tăng vốn từ 1.000 tỷ đồng lên 2.025 tỷ đồng. Như vậy, để có thể đáp ứng được số vốn kể trên, số cổ phiếu chào bán của KLS sẽ là 102,5 triệu cổ phiếu với tổng giá trị là 1.025 tỷ đồng.
Một công ty chứng khoán khác cũng đang nhấp nhổm tăng vốn là CTCP Chứng khoán Phố Wall (WSS), HĐQT của WSS vừa thông qua việc xin ý kiến ĐHCĐ về phương án tăng vốn điều lệ, dự kiến lên khoảng 1.000 tỷ đồng bằng việc phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, thành viên HĐQT, cán bộ công nhân viên, cổ đông chiến lược là đối tác nước ngoài.
Bên cạnh những doanh nghiệp đã chính thức công bố kế hoạch tăng vốn điều lệ trong năm 2010, trong khoảng 2 tuần gần đây thị trường liên tục xuất hiện những tin đồn doanh nghiệp này tăng vốn, doanh nghiệp kia phát hành thêm cổ phiếu… Trao đổi với InfoTV, TS. Phạm Thành Thái Lĩnh, Trưởng phòng Phân tích CTCP Chứng khoán Bảo Việt cho rằng, điều này xuất phát từ yếu tố chi phí lãi vay của năm nay quá cao, do đó tất cả các phương tiện có khả năng huy động vốn qua kênh TTCK sẽ được doanh nghiệp sử dụng triệt để.
“Trước đây chi phí vay ngân hàng rất thấp bởi doanh nghiệp được hỗ trợ về lãi suất nhưng hiện nay chi phí đó đã bị đẩy lên cao, nhất là khi doanh nghiệp và ngân hàng được thỏa thuận về lãi suất. Điều này đồng nghĩa với việc tính rủi ro sẽ tăng lên. Chính vì vậy tất các các doanh nghiệp có khả năng huy động vốn qua thị trường chứng khoán chắc chắn sẽ thực tận dụng kênh huy động vốn này. Trong mùa Đại hội cổ đông năm nay có thể thấy tất cả những doanh nghiệp nào có thặng dư hay có khả năng huy động vốn đều tăng vốn điều lệ. Điều này tất nhiên sẽ hỗ trợ thị trường trong một vài tháng với làn sóng chia tách cổ phiếu. Đây sẽ là kênh huy động vốn phổ biến nhất trong năm nay.” – TS. Phạm Thành Thái Lĩnh nhận định.
Áp lực cho DN và rủi ro cho NĐT
Theo TS. Lĩnh, ngoài việc giải quyết cơn khát vốn giá rẻ của doanh nghiệp, việc huy động vốn qua kênh chứng khoán có thể sẽ mang lại 2 tác dụng phụ. Thứ nhất, đó là áp lực phải duy trì mức độ lợi nhuận và khả năng chi trả cổ tức; thứ hai, thị trường có thể rơi vào trạng thái hụt hơi trong ngắn hạn do có sự dịch chuyển của dòng tiền.
“Liệu khi tăng vốn cao hơn mức cũ, doanh nghiệp có thể duy trì được mức độ lợi nhuận và có thay đổi được nhiều về mức độ EPS của doanh nghiệp hay không? Nếu không đảm bảo được mức độ lợi nhuận sau khi tăng vốn, rõ ràng sẽ gây nên áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp bởi khả năng chi trả cổ tức sẽ khó khăn hơn.”
Tuy nhiên, đó là những vấn đề mang tính dài hạn. Còn trong ngắn hạn, vấn đề đặt ra là khi doanh nghiệp tăng vốn như thế, sẽ có một lượng tiền tương ứng để có thể đáp ứng được nhu cầu vốn của doanh nghiệp, điều này sẽ khiến cho thị trường rơi vào trạng thái hụt hơi trong thời gian ngắn. Giai đoạn hụt hơi của thị trường sẽ rơi vào khoảng quý 2 năm 2010, thời điểm dòng tiền có sự dịch chuyển. Đó là thời điểm các cổ đông phải bỏ tiền túi của mình ra để mua cổ phiếu phát hành thêm nhằm giúp doanh nghiệp tăng vốn điều lệ nên có thể tính thanh khoản của thị trường sẽ bị ảnh hưởng.
Việc KLS tăng vốn như thế sẽ rút ra của thị trường số tiền là 1 nghìn tỷ đồng, REE tăng vốn như vậy thị trường cũng phải rút ra tương đối. Ngày 15/3, đại hội cổ đông thường niên năm 2009 của Ngân hàng Sacombank (STB) đã thông qua kế hoạch phát hành cổ phiếu trong năm 2010. Theo đó, Ngân hàng này sẽ phát thành 100,5 triệu cổ phần để trả cổ tức năm 2009, đồng thời STB cũng sẽ phát hành thêm hơn 134 triệu cổ phần cho cổ đông hiện hữu. Một ngày sau đó, đại hội cổ đông thường niên của Ngân hàng VPBank cũng tuyên bố năm 2010 sẽ tăng vốn điều lệ từ 2.100 tỷ đồng lên 4.000 tỷ đồng thông qua hình thức phát hành thêm cổ phiếu.
“Nếu như tất cả cùng tăng vốn như thế, nhà đầu tư sẽ cân nhắc giữa hai việc: một là bỏ tiền mới vào, hai là bán cổ phiếu cũ đi để đáp ứng nhu cầu mua thêm cổ phiếu mới phát hành thêm. Rõ ràng tiền mới ở ngoài không nhiều đến mức có thể đáp ứng một cách dễ dàng khi hàng loạt doanh nghiệp cùng muốn tăng vốn. Nếu nhà đầu tư chọn phương án bán cổ phiếu trên sàn sẽ là yếu tố làm cho thị trường hụt hơi.” – TS. Phạm Thành Thái Lĩnh khẳng định.
Cũng theo ông Lĩnh, các doanh nghiệp thuộc ngành bất động sản sẽ có nhu cầu tăng vốn nhiều nhất để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư vào các dự án bất động sản, nhất là các dự án lớn.
Ngoài việc dòng tiền đổ vào thị trường thông qua kênh huy động vốn của các doanh nghiệp, năm 2010 thị trường chờ đợi vào những đợt IPO lớn hơn rất nhiều so với năm 2009 của các “ông lớn” như BIDV, Mobifone, BSC… và sẽ là một kênh hút tiền rất lớn trong năm nay. Tuy nhiên, ông Lĩnh cho rằng năm 2010 sẽ không có nhiều những đợt niêm yết cổ phiếu lớn như trong năm 2009 bởi hầu như các cổ phiếu có mức vốn hóa lớn nhất thị trường thì đã niêm yết trong năm 2009. Năm nay thị trường chỉ còn trông đợi vào Sabeco và Habeco.
InfoTV
Nguyễn Tuân