Đó là chế tạo tàu vũ trụ có người lái thế hệ mới để thay thế cho loại tàu Liên Hợp nổi tiếng. Triển khai dự án máy bay trực thăng thế hệ thứ 5. Vận hành thử khí cụ bay không người lái Orlan. Và, đặc biệt là thử nghiệm máy bay tiêm kích thế hệ thứ 5 Т-50 trước sự chứng kiến của Thủ tướng Vladimir Putin.
Vận hành thử khí cụ bay không người lái Orlan
Báo chí Nga tiết lộ, khí cụ bay không người lái mang tên Orlan do Nga chế tạo sẽ được cơ quan công lực sử dụng. Cụ thể, một số phi đội không người lái đã được Lực lượng An ninh Biên phòng Nga đặt mua. Còn hiện nay, các khí cụ này đang trong giai đoạn vận hành thử ở vùng biên giới Nga - Kazakhstan.
Nhờ sử dụng các vật liệu composite siêu bền, lớp phủ ngoài đặc biệt, bố cục hợp lý và các kết cấu giảm nóng động cơ, máy bay T-50 trở nên gần như “vô hình” trước các radar của đối phương.
Đài Tiếng nói nước Nga cho biết, về tính năng, máy bay không người lái của Nga chẳng hề thua kém các mẫu tương tự của nước ngoài. Đáng chú ý là, nhờ có hệ thống dẫn đường từ vệ tinh, khí cụ không người lái có thể bay lượn chính xác trong khu vực đã định với khoảng cách 1 - 2 tuần lễ. Nó cũng sẽ tự động làm việc và nhận được loạt tư liệu chụp địa điểm quy định, với những bức ảnh thu nhỏ cùng tọa độ. “Phải khẳng định rằng, mỗi thay đổi nhỏ trong khu vực hoạt động của phi cơ không người lái đều sẽ được ghi lại và thể hiện rất rõ nét. Chiếc phi cơ không người lái nhỏ gọn có thể xuất phát vào bất kỳ thời gian nào, dù ngày hay đêm”, Đài Tiếng nói nước Nga nhấn mạnh. Chính vì thế, hàng loạt tổ hợp bay hiện đại như ZALA, Irkut và Orlan đã và đang thu hút sự chú ý của Bộ Các tình trạng khẩn cấp Liên bang Nga, Cơ quan An ninh, Cơ quan Bảo vệ Liên bang. Riêng với Lực lượng Biên phòng Liên bang, trong thời gian chờ nhận sản phẩm từ phía nhà sản xuất, cơ quan này đang tiến hành công tác huấn luyện và đào tạo binh lính để có thể làm chủ tổ hợp Orlan. Và khi đó, lực lượng bảo vệ biên giới sẽ chỉ cần đặt chương trình, còn khí cụ sẽ bay theo lộ trình đã định, chuyển thông tin về máy tính của các chuyên gia.
Không chỉ riêng các cơ quan công lực, nhiều hãng dầu khí cũng thể hiện mối quan tâm đến khí cụ bay này. Dẫn lại nhận định của ông Roman Ivanov, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Hàng không không người lái ở Saint-Peterburg, Đài Tiếng nói nước Nga cho biết, “khí cụ bay có khả năng tiến hành kiểm tra các chủ thể ở xa hoặc trải dài, ví dụ như dàn khoan và tuyến cấp điện tại những khu vực hoang vu khó tới. Một hướng khác trong sử dụng khí cụ bay là theo dõi các tình huống bất thường bởi vì nó có thể làm việc dài ngày tại nơi xảy ra sự cố”.
Máy bay tiêm kích Т-50 cất cánh
Cũng liên quan đến các tổ hợp bay của Nga, vào ngày 17/6/2010 vừa qua, với sự chứng kiến của người đứng đầu Chính phủ Nga - Thủ tướng Vladimir Putin, tại trung tâm chế tạo máy bay ở Zhukovski, ngoại ô Moscow, đã diễn ra cuộc thử nghiệm máy bay tiêm kích thế hệ thứ 5 Т-50. Nhiều người gọi loại máy bay này là “tiêm kích tàng hình” hay “Stealth Nga”, nhưng cũng không ít người coi đây là “máy bay chiến đấu phức hợp triển vọng nhất”. Đây là máy bay cánh đơn với động cơ rộng, thân thuôn dài như hình con ong. Т-50 do Phòng Thiết kế của Tập đoàn Sukhoi đảm nhận phần thiết kế còn khâu lắp ráp mẫu tiêm kích hạng nhẹ đầu tiên do các chuyên gia của Tập đoàn Gagarin ở TP Komsomolska-na-Amur phụ trách.
Máy bay Т-50. Ảnh: fightercountry.org
Tiêm kích này của Nga cũng được đánh giá là hoàn toàn có thể cạnh tranh với những chiến đấu cơ thượng thặng của Mỹ như F-22 Raptor và F-35. Và, không chỉ đơn thuần là cạnh tranh, theo cựu chỉ huy không quân Anatoly Kornukov, tiêm kích T-50 của Nga còn có những điểm vượt trội hơn, “đó là khả năng hoàn thành các thao tác chiến đấu với bất kỳ chế độ làm việc nào của động cơ - điều không phải loại máy bay nào cũng có thể làm như vậy. Có vận tốc cho phép tối thiểu, máy bay Su-27 chẳng hạn, có thể bay với vận tốc của ô tô”. Cũng theo ông Anatoly Kornukov, “người Mỹ thì không làm được như vậy. Họ không thể ở những góc tấn công lớn mà vẫn giữ được máy bay không có lực kéo. Nhưng, máy bay Nga thì làm được. Ở đây có điểm ưu việt lợi thế của nó để tránh và thực hiện thủ thuật. Ít có khả năng là suốt trận đánh sẽ là cự ly gần, sẽ là tầm xa hay tầm trung. Càng về sau, bán kính hành động sẽ nhỏ đi. Khi hết tất cả, có lẽ là phải nhớ đến khẩu pháo. Lúc ấy, ai linh hoạt hơn, người đó sẽ có thể giành phần thắng”. Chưa hết, trong những đặc tính vượt trội của T-50 còn phải kể tới hệ thống điện đài định vị và mạng dẫn nhiệt nổi bật. Nhờ sử dụng các vật liệu composite siêu bền, lớp phủ ngoài đặc biệt, bố cục hợp lý và các kết cấu giảm nóng động cơ, máy bay T-50 trở nên gần như “vô hình” trước các radar của đối phương.
“Tôi nghĩ rằng, những kinh nghiệm đã tích lũy được trong quá trình phát triển “gia đình” máy bay Su-30, Su-35 là cơ sở tốt đẹp để chúng ta tiến lên thành công theo chương trình máy bay thế hệ thứ 5”, ông Mikhail Pogosyan, lãnh đạo Tập đoàn Sukhoi, nói và thông báo, giai đoạn thử nghiệm T-50 dự kiến hoàn tất trước năm 2015.
Dự án máy bay trực thăng thế hệ thứ 5
Chưa dừng lại ở đó, ngay từ khi máy bay tiêm kích T-50 của Hãng Sukhoi còn chưa thực hiện những chuyến bay thử nghiệm, dự án máy bay trực thăng thế hệ thứ 5 với những tính năng kỹ thuật vượt trội của Nga cũng đã được các nhà chế tạo bắt tay phát triển. Hiện nay, các công việc nghiên cứu diễn ra khẩn trương tại 2 phòng thiết kế là Mil và Kamov.
Song song với các công ty Nga, Mỹ và châu Âu cũng đang bắt tay vào những dự án tương tự. Các chuyên gia của Mỹ đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên và gặp phải nhiều khó khăn không dễ khắc phục một sớm một chiều. Còn Hãng Eurocopter cũng nghiên cứu về kết cấu máy bay trực thăng loại 8 - 11 tấn. Trong lúc đó, ở Nga cũng có 2 phòng thiết kế đang chuẩn bị chế tạo các loại máy bay trực thăng với trọng tải 8 - 10 tấn và 10 - 15 tấn.
Ngoài ra, Viện TsAGI và nhiều trung tâm nghiên cứu khoa học lớn của ngành Chế tạo Máy bay Nga cũng sẽ tiến hành khối lượng các công việc to lớn khác. “Các chuyên gia đang phân tích tính năng của nhiều loại vật liệu thiết kế và những công nghệ mới. Chúng tôi đã bắt đầu thổi bằng luồng khí nén 2 mạch khí động lực để chọn lựa phương án tối ưu. Theo kế hoạch, đầu năm 2011 tới, chúng tôi sẽ thông qua quyết định xem phương án nào là tốt nhất”, chuyên gia Andrei Shibitov nói.
Theo các chuyên gia, máy bay trực thăng chiến đấu thế hệ mới nhất phải bao gồm những tính năng kỹ thuật cơ bản như nhẹ, không tiếng động và có khả năng tàng hình. Đặc biệt, phải có phạm vi hoạt động rộng, tầm bay xa và trang bị hệ thống kiểm soát vũ khí thông minh. Cụ thể, loại phi cơ này phải bảo đảm tính năng chiến đấu trên không trong khi giữ tốc độ bay 500 - 600 km.
Và thế hệ tàu vũ trụ mới
Ngoài các loại máy bay thế hệ mới nói trên, Nga còn đang chế tạo tàu vũ trụ có người lái thế hệ mới để thay thế cho loại tàu Liên Hợp nổi tiếng, hiện nay vẫn thường chở các phi công lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) và đưa họ trở về trái đất.
Tàu vũ trụ mới được chế tạo theo mẫu thiết kế của Tập đoàn Energja, vẫn chưa được đặt tên, nhưng kích thước kĩ thuật của nó vượt hẳn khả năng của tàu Liên Hợp đã được cải tiến. Đội lái sẽ tăng từ 3 người lên 6 người. Tàu có thể mang về trái đất không phải là 200 kg hàng như hiện nay mà tới 500kg. Đường kính của thiết bị khi về trái đất là gần 4,5m, tức gần gấp đôi so với kapsun Liên Hợp hiện nay.
Điểm khác biệt lớn nhất của tàu kiểu mới là, khi đáp xuống bầu khí quyển sẽ không cần dù, như đã sử dụng kể từ chuyến bay đầu tiên của Yuri Gagarin. Việc hạ cánh được thực hiện nhờ các động cơ phản lực nhiên liệu cứng, được mở ra ở độ cao gần 1km. Theo Igor Marinin, Tổng Biên tập Báo Tin tức Vũ trụ học, độ chính xác khi hạ cánh sẽ tăng lên hàng chục lần. Độ an toàn cũng vậy. Hiện nay, khi hạ cánh, gặp gió mạnh, các phi công vũ trụ bị đẩy bạt đi hàng chục km so với điểm dự định. Dây dù đung đưa, nhiều khi gió quật các phi công xuống đất. Trong tương lai, sẽ không còn hiện tượng như vậy. Cũng theo Igor Marinin, hệ thống hạ cánh mới cho phép tái sử dụng hàng chục lần. Hình thức như chiếc nón được lựa chọn để bảo đảm chất lượng khí động học khi cơ động.
Tập đoàn Thiết kế Vũ trụ Energjia cho biết, kinh nghiệm chế tạo tàu vũ trụ thế hệ mới sẽ được áp dụng khi thiết kế tàu đổ bộ Mặt trăng và sao Hỏa. Ngoài ra, cũng có khả năng, tàu vũ trụ thế hệ mới sẽ bay lên Mặt trăng, phục vụ các vệ tinh trên các quỹ đạo gần trái đất, thực hiện các chuyến bay nghiên cứu tự động.
Theo kế hoạch, tàu vũ trụ không người lái thế hệ mới sẽ được thử nghiệm vào năm 2015. Đến năm 2018, sẽ thử nghiệm tàu vũ trụ có người. Và, việc phóng tàu vũ trụ thế hệ mới sẽ được thực hiện từ sân bay vũ trụ mới ở tỉnh Amurskaya, tại Viễn Đông, Nga.
Hà Thu - Hà Anh tổng hợp (báo Thanh Tra)