Talạt Sao, tức chợ Sáng gồm hai khu: Khu mới xây giống như một trung tâm mua sắm với nhiều cửa hàng cao cấp và các tiệm bán đồ trang sức. Khu chợ cũ nằm trong nhà lồng chợ, hai tầng, bán đủ loại hàng hóa từ quần áo may sẵn, vải vóc các loại cho đến hàng điện, điện tử, điện thoại, cho đến hàng ăn. Người Việt buôn bán ở đây khá đông. Chính vì thế, nói đến chợ Sáng người ta nghĩ ngay đến chợ của người Việt.
Chợ của người Việt
Người Việt làm ăn tại chợ Sáng chủ yếu có hai dạng. Một là từ Việt Nam sang, hết hạn visa lại quay về Việt Nam xin cấp lại; số còn lại đa phần là Việt kiều Lào “chính hiệu”. Chị Nguyễn Thị Kim Hoa, có thâm niên hơn chục năm bán hàng quần áo ở đây kể: Bố mẹ chị là người Việt, sang Lào mới sinh ra chị. Dù sống ở đây từ nhỏ nhưng chị vẫn luôn gìn giữ những nét văn hóa đậm chất Việt Nam mà mẹ truyền lại. Ngày Tết truyền thống Việt Nam, trên ban thờ luôn đủ đầy các món ăn dân tộc từ bánh chưng, giò, nem, dưa món. Trong bữa cơm hàng ngày, chị thích nhất canh rau đay mồng tơi.
Qua câu chuyện với chị, nhiều người vừa ngạc nhiên vừa thích thú, bởi không những chị nói chuẩn ngôn ngữ Việt, mà còn vận dụng rất khéo nhiều thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Chị bảo: “Ở đây người ta tự lập, lo buôn, lo bán, không cạnh tranh. Tôi hợp duyên bán hàng, trước lạ sau quen. Đối với người Việt ở đây, có chuyện gì ví như cưới, cỗ, ma chay - luôn luôn gọi nhau. Quê mình ở đâu là họ hay hội họp. Sống thoải mái”.
Cuộc sống của chị Hoa khá dư dật. Hằng năm, chị đều sắp xếp thời gian để đi du lịch một số nước trong khu vực châu Á như trở về Việt Nam hay đến Thái Lan, Hong kong, Trung Quốc, Singapore.
Phần lớn những người Việt ở chợ Sáng đều có cuộc sống khá giả. Chị Phạm Thị Hằng bán hàng vải ở đây được 6 năm, cho biết: “Hàng bán đông khách. Bởi chỗ này là chỗ đẹp. Lên cầu thang là hàng chị luôn. Một ngày bán khoảng 2 triệu kíp. Một tháng tổng cộng khoảng 60-80 triệu kíp”.
Tần tảo nơi đất khách
Đức tính tần tảo làm ăn, chịu thương chịu khó của người Việt vẫn luôn được duy trì và hiện hữu ở những thế hệ thứ 2, thứ 3 người Việt ở xứ sở Triệu Voi. Những ngày ngắn ngủi ở Lào, gặp gỡ những Việt kiều đang làm ăn, sinh sống ở đây, chúng tôi không có cảm giác mình đang ở một nơi xa lạ mà thấy thật thân thuộc, gần gũi với đời sống ở quê nhà. Bà Đinh Thùy Hương, 53 tuổi, có 2 cơ sở bán xe đạp ở chợ Sáng tâm sự: “Tôi sinh ở Vientain và là thế hệ người Việt thứ 3 ở đây. Ông bà, bố mẹ vẫn nói tiếng Việt nên tôi cũng học được tiếng quê nhà”.
Bà Manivon Tha ma vông, tên Việt là Phạm Thị Yến, có môt gian hàng văn phòng phẩm ở chợ Sáng, cho biết: Bố mẹ bà quê Nghệ An. Bà sinh ra ở Xiêng Khoảng. Năm 1980, cả gia đình chuyển sang Viêng Chăn. Hiện, bà có một gian hàng bán văn phòng phẩm ở chợ Sáng. Bà kể: Bà đã bán ở chợ Sáng từ thời con gái. Đến giờ đầu đã hai thứ tóc. Ba người con đều đã lớn. “Con tôi cháu lớn Nguyễn Quang Hiệp 24 tuổi, cháu học giỏi được nhà nước tài trợ đi học ở Nhật. Cháu thứ 2 Huy, 20 tuổi đang học ở khoa điện tử viễn thông, Đại học Bách Khoa HN. Em thứ ba là em Túc-ta học ở trường năng khiếu và dự bị đại học ở thủ đô Vientian”.
Bà Manivon tâm sự: "Là bậc cha mẹ, dù có bận đến đâu cũng phải đi sâu đi sát trong việc học hành của các con thì mới mong con học giỏi, thành đạt. Chúng tôi, dù sinh sống ở Lào, luôn xác định mình luôn là người Việt, lúc nào cũng phải nhớ và hướng về quê hương mình". Bà Manivon tham gia Câu lạc bộ đồng hương Việt kiều Xiêng Khoảng cũng vì mục đích này. Ở đây, bà Yến phụ trách đội văn nghệ thiếu nhi - là con em của hơn 180 hộ gia đình Việt kiều, tập hát, tập múa cho các cháu. Nhiều tiết mục đã được tham gia biểu diễn trong những buổi văn nghệ chào mừng ngày lễ, tết của VN do Trung tâm thông tin văn hóa VN kết hợp với Bộ thông tin văn hóa Lào tổ chức.
Dù xa quê, nhưng tình yêu quê hương vẫn luôn cháy trong tim những người Việt tại Lào!
