Ngay từ hồi đầu tháng 6, chính quyền Havana đã chấp thuận trở lại bàn đàm phán sau khi phía Mỹ có những động thái thiện chí như cho phép người dân Mỹ du lịch hoặc chuyển tiền tới Cuba.
Trả lời hãng AFP, một quan chức cấp cao trong chính phủ Mỹ cho hay, cuộc tái đàm phán này sẽ được tổ chức tại trụ sở của Liên Hợp Quốc (LHQ) ở New York. Trước khi "đánh tiếng" về khả năng nối lại đàm phán với Cuba về vấn đề di cư, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã ký sắc lệnh dỡ bỏ những giới hạn đối với việc người Mỹ đi thăm và gửi quà hoặc gửi tiền cho thân nhân ở Cuba. Ngay sau đó, chính quyền Havana cũng có động thái đáp trả thiện chí này bằng việc chấp thuận tái đàm phán vấn đề di cư.
Phát ngôn viên của Tổng thống Mỹ Robert Gibbs nhận xét: "Rõ ràng, đây là quyền lợi của cả hai chính phủ. Tôi nghĩ việc nối lại dịch vụ thư tín trực tiếp sẽ giúp người dân hai bên hiểu rõ về nhau hơn". (Hiện tại, thư tín giữa Mỹ - Cuba vẫn phải bị gửi thông qua một nước thứ 3).
Nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách Mỹ Latinh Craig Kelly sẽ đại diện cho Chính phủ Mỹ trong cuộc đối thoại này. Đoàn Cuba do ông Dagoberto Rodriguez - cựu lãnh đạo Phòng Quyền lợi Cuba tại Washington và hiện là quan chức Bộ Ngoại giao làm Trưởng đoàn đàm phán.
Cuộc đối thoại được tổ chức tại New York trong vòng một ngày. Hai bên sẽ chỉ tập trung bàn về vấn đề nhập cư, bao gồm khả năng của Bộ Ngoại giao Mỹ theo dõi tình trạng người Cuba trở về quê hương; mở cửa các cảng nước sâu để tạo điều kiện cho người Cuba hồi hương; và thiện chí từ chính quyền Habana trong việc đón nhận những tội phạm và những công dân bị phía Mỹ trục xuất.
Một số quan chức ngoại giao Mỹ nhận định rằng, việc nối lại đàm phán giữa hai quốc gia sẽ tái khẳng định những cam kết đảm bảo cho vấn đề nhập cư an toàn, đúng luật pháp và trật tự. Sau cuộc đàm phán này, hai bên sẽ từng bước xây dựng lộ trình để tiến tới bình thường hóa quan hệ.
Hãng Reuters dẫn lời một quan chức khác của Mỹ còn cho biết, Cuba đã ngỏ ý sẵn sàng bổ sung một số vấn đề khác vào chương trình đối thoại giữa hai nước như vấn đề chống ma túy, chống khủng bố và ứng phó thiên tai...
Đối thoại về vấn đề di cư được Mỹ - Cuba tiến hành định kỳ 2 năm/lần cho đến năm 2003, khi Tổng thống Mỹ hồi đó là George W. Bush ra quyết định đình chỉ. Trong suốt 8 năm cầm quyền với hai nhiệm kỳ, ông George W.Bush luôn bác bỏ các đề xuất nối lại đàm phán. Nhưng kể từ khi lên nhậm chức Tổng thống hồi tháng 1 năm nay, ông Barack Obama đã "thổi" một luồng sinh khí mới trong quan hệ hai nước bằng những lời hứa sẽ dần từng bước xóa bỏ cấm vận. Tổng thống Barack Obama cũng đã thực thi nhiều hành động cụ thể để thực hiện các lời kêu gọi xem xét lại chính sách đối ngoại với Cuba.
Trên chính trường quốc tế, tại các cuộc gặp đa phương, nhiều tổ chức cũngđã lớn tiếng yêu cầu Mỹ sớm dỡ bỏ lệnh cấm vận Cuba. OAS đã "mở cánh cửa", mời gọi Cuba quay trở lại tổ chức này. Còn Phong trào không liên kết (NAM), một tổ chức có tới 118 nước thành viên đại diện cho gần 2/3 số thành viên của LHQ và chiếm 55% dân số thế giới, mới đây cũng đã hối thúc Mỹ ngay lập tức tuân thủ tất cả các nghị quyết của LHQ nhằm chấm dứt việc cấm vận Cuba.
Theo tuyên bố ngày 13/7 của Ban thư ký Hội nghị Thượng đỉnh NAM, chính sách của Mỹ cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính đối với Cuba đã vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, gây khó khăn cho người dân cũng như những thiệt hại về vật chất, tổn hại về kinh tế và tác động tiêu cực tới phúc lợi của người dân quốc gia vùng Caribe này