Công ty Điện lực Lai Châu: Lặn lội “cõng điện” lên biên giới

Báo Công Thương - 20/10/2011 13:49

Cong ty Dien luc Lai Chau: Lan loi “cong dien” len bien gioi

Trước đây, tôi vẫn được nghe nói thời tiết Lai Châu rất khắc nghiệt, mùa mưa nước dội trắng trời, mưa triền miên không ngớt, mưa đến lở đường vỡ núi. Mùa khô thì cỏ cây xơ xác, nắng hong bạc cả đất, nắng tung bụi mù trời. Nay đã mấy lần lên Lai Châu, tôi mới thấy không chỉ thời tiết khắc nghiệt mà giao thông ở Lai Châu cũng phải xếp vào hàng khủng khiếp nhất ở vùng Tây Bắc.

Trước đây, tôi vẫn được nghe nói thời tiết Lai Châu rất khắc nghiệt, mùa mưa nước dội trắng trời, mưa triền miên không ngớt, mưa đến lở đường vỡ núi. Mùa khô thì cỏ cây xơ xác, nắng hong bạc cả đất, nắng tung bụi mù trời. Nay đã mấy lần lên Lai Châu, tôi mới thấy không chỉ thời tiết khắc nghiệt mà giao thông ở Lai Châu cũng phải xếp vào hàng khủng khiếp nhất ở vùng Tây Bắc.

CôngThương - Tôi càng thấm thía nỗi gian nan vất vả của người thợ lặn lội “cõng điện” lên vùng biên giới xa xôi này, vùng đất mà nhà thơ Trần Mạnh Hảo đã phải ví là “Nơi sông Đà vặn mình rung núi; Lối Ma Ly Pho là sợi chỉ xuyên qua sống váy Mèo”.

Nhọc nhằn cõng điện lên non

Với địa hình hiểm trở, đường đi như “sợi chỉ xuyên qua xống váy” nên việc đưa điện về xã Ma Ly Pho vô cùng gian nan. Dự án Năng lượng nông thôn II đưa điện về Ma Ly Pho dự kiến thực hiện từ năm 2005 – 2007 nhưng do mùa mưa kéo dài, địa hình đồi núi cao hiểm trở nên việc triển khai thi công gặp khó khăn. Riêng Trạm biến áp cấp điện cho 5 xã ở huyện Phong Thổ, trong đó có Ma Ly Pho đã thi công gần xong thì năm 2009, mưa lớn gây sạt lở ở xã Tung Qua Lìn khiến cho bà con phải di chuyển địa điểm cư trú. Thế là bản vẽ kỹ thuật thi công lưới hạ thế xã Tung Qua Lìn phải điều chỉnh lại thiết kế kéo theo toàn bộ dự án lưới điện bị chậm theo. Vì vậy, đầu năm 2011, dự án mới được đóng điện. Dù chậm nhưng người dân ở Ma Li Pho vô cùng phấn khởi vì đã thỏa nỗi khát khao ánh điện sau bao năm phải sống trong cảnh đèn dầu. Ngày điện tới từng nhà, bà con vui như mở hội. Nhà nào có điều kiện thì mua sắm ti vi, nồi cơm điện, mua máy móc phục vụ sản xuất. Ai không có điều kiện thì sang hàng xóm xem nhờ ti vi, tình làng nghĩa xóm càng thêm gắn bó. Việc học hành của bọn trẻ cũng thuận lợi hơn.

Tại bản Lèn Chai, xã Dào San (Phong Thổ), hơn chục công nhân của Công ty CP thương mại và xây dựng ACG phải gò lưng kéo cột điện lên dốc. Anh Nguyễn Minh Nghĩa - cán bộ giám sát của PC Lai Châu cho biết, do địa hình quá hiểm trở, chủ yếu là suối sâu vực cao, vách đá tai mèo, thời tiết lại mưa nắng thất thường nên đã qua 5 tháng khởi công nhưng tuyến đường dây 35 kV dài 3 km mới đạt 60% tiến độ. Anh em đang cố gắng phấn đấu đến tháng 12 sẽ hoàn thành công trình để dân được đón tết dưới ánh sáng điện. Cùng với xã Dào San và Ma Ly Pho, Lai Châu có 21 xã biên giới với Trung Quốc. Nơi ở của người Dao, người Mông nép mãi trên đỉnh núi ở độ cao 1000-1500 m so với mực nước biển, những đường dây điện phải băng qua cánh rừng, ngược dốc như sợi chỉ trên nền ruộng bậc thang. Đưa ánh điện tới từng nhà dân là cả một hành trình đầy gian nan, vất vả với chi phí đầu tư vô cùng tốn kém. Có những xã cách trung tâm huyện hàng trăm km, đường sá mùa khô thì bụi, mùa mưa lầy lội nhưng thợ điện vẫn phải bám đường dây, bảo đảm cho ánh điện luôn tỏa sáng bản làng. Các hộ dân sẽ được kéo điện vào tận nhà và lắp 1 bóng điện. Đơn giản thế thôi nhưng suất đầu tư ở đây lên tới 40-70 triệu đồng/hộ. Theo ông Nghĩa, nếu không phải là nhiệm vụ chính trị thì không ai đầu tư kinh doanh ở những nơi này. Chẳng thế mà dù chưa được đền bù, bà con vẫn giúp thợ điện chặt phá cây giải phóng mặt bằng. Tôi hiểu khát vọng của bà con, hiểu giá trị của nguồn điện đối với đời sống của đồng bào dân tộc.

Khó khăn quản lý vận hành

Đưa điện về cho đồng bào dân tộc đã khó, việc quản lý kinh doanh điện càng khó hơn. Do trình độ quản lý của cán bộ địa phương vùng dân tộc còn hạn chế nên tổn thất điện năng lớn, công tác thu tiền điện gặp nhiều khó khăn. Chưa kể sau khi đầu tư xây dựng, đưa vào quản lý vận hành còn luôn phải bù lỗ do sản lượng điện quá thấp, bình quân các hộ dùng trên dưới 10.000 đồng/tháng, có hộ chỉ 2.000 đồng/tháng. Nhiều gia đình không có tiền phải trả bằng hiện vật như trứng gà, khoai sắn ... thu ngân phải nhận mang về dùng hoặc bán đi lấy tiền nộp vào. Đó là chưa kể, vào mùa khô bà con người Mông thường đốt nương làm rẫy rất gần lưới điện 35kV, 0,4kV dễ xảy ra cháy nổ, anh em phải phân công nhau xuống bám bản, bám dân hàng tháng để hướng dẫn bà con đốt nương không để xảy ra cháy, nổ đường vào đường dây, TBA. Mùa mưa lại càng gian nan, mỗi lần phải đi xử lý sự cố kỹ thuật cũng như đi thu tiền điện, các anh phải cuốn xích sắt vào bánh xe máy mới đi qua được những chặng đường lầy lội, mì tôm thay cơm là chuyện bình thường, thậm chí nhịn đói dọc đường. Tôi đã được nghe nhiều câu chuyện các anh đi phát quang hành lang tuyến gặp thú dữ rắn rết ra sao, đi thu tiền điện vòng vèo đèo dốc cả trăm cây số như thế nào để thu được mấy chục ngàn, tính ra tiền xăng còn tốn hơn nhưng nếu không thu sợ bà con bản nọ so sánh với bản kia. Rồi chuyện khiêng máy biến áp qua bao đèo núi để cấp điện cho bà con. Theo ông Cao Ngọc Lạc, giám đốc PC Lai Châu, với những địa bàn như 21 xã biên giới và những vùng khó khăn của Lai Châu, ngành điện chỉ hướng đến tiêu chí phục vụ công ích là chính chứ không thể tính đến hiệu quả kinh tế. Nói cách khác, mục tiêu phấn đấu của PC Lai Châu chủ yếu là giảm lỗ chưa chưa dám nói đến lợi nhuận. Gian nan có thừa, doanh thu rất thấp nhưng các anh vẫn luôn phấn đấu đảm bảo phát triển lưới điện về các xã miền núi biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đảm bảo người dân được hưởng giá điện ưu đãi của Chính phủ

PC Lai Châu có trên 500 CBCNVC trải trên địa bàn 7 huyện thị với diện tích tự nhiên 16.919 km2, khối lượng quản lý vận hành rất lớn nhưng điện sử dụng chủ yếu là điện sinh hoạt, công nghiệp chủ yếu là sản xuất nhỏ, chế biến gỗ, sản xuất vật liệu xây dựng. Những năm qua, PC Lai Châu đã đầu tư cải tạo, nâng cấp hệ thống lưới điện nhằm đảm bảo cấp điện ổn định, triển khai đầu tư các dự án đưa điện về xã, nâng tỷ lệ số xã có điện lên 80/98 xã, đạt 81,6%; số hộ sử dụng điện lưới quốc gia 45.490/78.290 hộ, đạt 58,1%. Năm 2011, Công ty được EVN NPC giao kế hoạch đầu tư xây dựng 8 công trình quyết toán; 09 công trình hoàn thành chuyển tiếp; 15 công trình khởi công mới, với tổng mức đầu tư các dự án này trên 85 tỷ đồng. Hiện Công ty đang thực hiện một số dự án quan trọng như Dự án ADB vay vốn ngân hàng phát triển châu Á cấp điện cho 10.108 hộ của 132 thôn bản thuộc 40 xã của 6 huyện Mường Tè, Phong Thổ, Tân Uyên, Than Uyên, Tam Đường tổng mức đầu tư 50,4 tỷ đồng. Đang lập Dự án ADB cấu phần 2 cấp điện cho 40 xã, 8.022 hộ ở 5 huyện Than Uyên, Tân Uyên, Tam Đường, Sìn Hồ, Mường Tè với tổng mức đầu tư 252.969 triệu đồng. Ngoài ra còn các dự án mở rộng và cải tạo lưới điện nông thôn vùng sâu, vùng xa, dự án cấp điện cho 14 khu, điểm tái định cư Thủy điện Huội Quảng, Bản Chát, đang triển khai các dự án ReII-2 và ReII-4. Công ty cũng đang được giao điều hành các công trình mà EVN nhận đỡ đầu 3 huyện Phong Thổ, Than Uyên, Tân Uyên theo chương trình Nghị quyết 30a của Chính phủ. Giám đốc PC lai Châu Cao Ngọc Lạc khẳng định: dù rất khó khăn nhưng PC Lai Châu quyết phấn đấu đến năm 2015 sẽ có 100% xã, 85% số hộ có điện. Riêng 3 huyện Phong Thổ, Than Uyên, Tân Uyên phấn đấu 90% số hộ được sử dụng điện quốc gia. Đồng thời, quản lý và bán điện trực tiếp đến 100% số hộ trong tỉnh, đảm bảo để người dân được hưởng giá điện ưu đãi của Chính phủ


Tin mới