Trao đổi với phóng viên Vietnam+ bên lề cuộc họp tổng kết việc thực hiện hai quyết định trên, do Bộ Công Thương tổ chức sáng 12/5, ông Nguyễn Duy Lượng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam, cho biết hiện chỉ có vài chục phần trăm tiếp cận được nguồn vốn và rất cần kéo dài gói kích cầu này.
- Xin ông cho biết những đánh giá về việc triển khai các quyết định trên đến với người nông dân trong thời gian qua như thế nào?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Theo tôi, việc hỗ trợ lãi suất mua vật tư nông nghiệp cho nông dân là một trong những giải pháp kích cầu tốt của Chính phủ, góp phần quan trọng ngăn chặn suy giảm kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội.
Đây là cơ hội để người nông dân thay đổi phương thức làm ăn, xóa bỏ dần lối làm ăn lạc hậu, nông nghiệp từng bước được cơ giới hóa. Tuy nhiên, một thực tế không thể phủ nhận là số hộ dân được tiếp cận vốn kích cầu còn quá ít, dù chưa thống kê đầy đủ nhưng chỉ vài chục phần trăm nhận được vốn từ gói kích cầu này.
Theo số liệu chính thức từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tổng dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất theo Quyết định số 497 từ ngày 17/4 đến ngày 31/12/2009 chỉ đạt trên 776 tỉ đồng.
Chính phủ đã ban hành Quyết định 2213/QĐ-TTg nhằm kéo dài thời hạn hỗ trợ lãi suất cho người dân nông thôn, nhưng sau 3 tháng thực hiện kết quả vẫn chưa mong muốn với dư nợ tín dụng giải ngân đến ngày 31/3 chỉ đạt gần 147 tỷ đồng.
- Vậy đâu là nguyên nhân khiến người nông dân khó tiếp cận được nguồn vốn này, thưa ông?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Vốn khó đến tay người nông dân vì thủ tục vay vốn còn rườm rà và một số qui định không phù hợp. Chẳng hạn, Chính phủ chỉ hỗ trợ lãi suất 4% trên tổng mức vay 7 triệu đồng/ha ở sản phẩm vật tư nông nghiệp là không đáng kể.
Thủ tục vay rườm rà làm nản lòng nông dân, khi đó, họ chấp nhận vay bên ngoài. Bên cạnh đó, khoản vay 50 triệu đồng mua vật tư làm nhà ở khu vực nông thôn trong 12 tháng thì người nông dân khó hoàn trả vốn đúng thời hạn.
Ngoài ra, hồ sơ cho vay đối với nông dân yêu cầu phải có sổ đỏ là điều không hợp lý, bởi ở nông thôn đến nay chỉ nhiều nhất 50% đủ điều kiện này, còn hiện tại giấy tờ vẫn nằm trong tay các cơ quan hành chính nên điều kiện này cần được hoặc xem xét lại.
Một điểm nữa cần phải xem xét cho phù hợp với điều kiện của từng địa phương là hiện nay một số tỉnh giáp biên giới phía Bắc, máy móc sản xuất trong nước chưa phát huy hiệu quả sử dụng, trong khi hàng ngoại giá rẻ lại đáp ứng tốt điều này, máy móc đa năng nhưng giá thành chỉ tương đương.
Hơn nữa, việc thực hiện chính sách này là rất “cần” nhưng không “kịp”, vì theo tính toán của Hội, chỉ riêng nhu cầu nông dân vựa lúa đồng bằng Sông Cửu Long đã lên đến hàng chục nghìn, nhưng thực chất máy móc theo hỗ trợ của gói kích cầu đưa về chỉ đáp ứng được số lượng rất nhỏ và hàng tháng may lắm chỉ bổ sung được vài trăm chiếc khiến người nông dân không mặn mà với hàng trong nước.
Trong khi đó, vẫn còn tình trạng thiếu vốn ở một số ngân hàng để giải ngân dù thủ tục đã được phê duyệt. Một số ngân hàng cũng chưa "nhiệt tình" xét duyệt các thủ tục cho vay bởi số tiền nhỏ trong khi với số thời gian đó họ có thể kiếm được những khách hàng lớn hơn.
Đặc biệt, vai trò của Hội nông dân hiện rất lu mờ so với các đoàn thể khác như công đoàn, đoàn thanh niên… Số hội viên đông nhưng thực chất Hội Nông dân chỉ giữ vài trò làm thí điểm cho các mô hình chuyển về chứ không được tham gia và quyết định.
Bài học ở Hà Tĩnh cho thấy, do sự thống nhất cao trong Chính quyền và Hội nông dân là đơn vị trực tiếp tham gia khảo sát, tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện nên việc giải ngân nguồn vốn hỗ trợ này rất tốt và dẫn đầu cả nước.
- Theo ông cần phải cải thiện những khâu nào để gói kích cầu phát huy hiệu quả cao trong thời gian tới?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Theo tôi Chính phủ, các cơ quan ban ngành và Ngân hàng nhà nước phải đơn giản hóa thủ tục vay vốn, có hướng dẫn cụ thể về thủ tục vay, đối tượng vay, những sản phẩm nào được hỗ trợ lãi suất.
Chính phủ cần nâng mức cho vay hỗ trợ cho phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh. Cụ thể, nâng mức cho vay xây dựng nhà ở từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng và kéo dài thời hạn trả nợ, mở rộng cho vay sang một số các ngành nghề khác như chăn nuôi, thủy sản.
Mặt khác, Ngân hàng nhà nước cần cân đối vốn để đáp ứng nhu cầu vay vốn kích cầu của nông dân, tăng cường quản lý chất lượng và giá cả các mặt hàng nằm trong diện được hỗ trợ kích cầu.
Tôi cũng mạnh dạn kiến nghị nên kéo dài thời hạn cho vay ít nhất là 5 năm nữa vì nông dân rất nghèo, cái gì cũng thiếu nên cần có những nguồn vốn dài hạn để đầu tư.
Quan trọng hơn, vấn đề hàng giả hàng nhái cần được quan tâm đúng mức, bởi lâu nay thị trường này luôn phải hứng chịu những thiệt thòi do sự lãng quên của nhiều doanh nghiệp nội.
- Xin cảm ơn ông./.
Đức Duy (Vietnam+)