(DVT.vn) - Hơn cả những khó khăn trên lộ trình tiến vào WTO của Nga, trở ngại lớn nhất là bản thân quốc gia này không mặn mà với việc gia nhập.
Những nhận định của tác giả Konstantin von Eggert trong loạt bài viết chủ đề về Nga và WTO đăng tải trên tờ RIA Novosti của Nga ngày 19/10/2011.
Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ phải trở lại với chủ đề “Nga và WTO” sớm như thế. Mặc dù, dường như chúng ta cũng đã có câu trả lời cho việc Nga có nên gia nhập vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hay không. Và câu trả lời là không!
Trong lúc Thủ tướng Vladimir Putin có mặt tại lễ ký kết Hiệp ước Thương mại tự do giữa 8 trong số 11 nước trong khối Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS) thì Tổng thống Dmitry Medvedev cũng đang gặp gỡ giới trí thức ủng hộ chính quyền, những vận động viên, thành viên Đảng nước Nga đoàn kết (United Russia MPs) và một số thủ lĩnh cấp địa phương được chọn.
Tại đây, Tổng thống đã trả lời một số câu hỏi của Alexander Tkachev, thủ lĩnh vùng Krasnodarky Krai, một trong những khu vực nông nghiệp chính ở Nga. Ông này nổi tiếng với những phát ngôn khẳng định rằng, dưới sự lãnh đạo của ông thì các nông dân nơi đây sẽ giúp nước Nga không phải tiếp tục nhập khẩu lương thực. Và ông ngụ ý rằng điều này sẽ không xảy ra nếu Nga gia nhập vào WTO.
Medvedev trả lời: “Nếu chúng ta nhận thức một cách rõ ràng, nước Nga không phù hợp với WTO bởi một số lý do nào đó, chúng ta sẽ có thể sống mà không cần đến nó. Điều này tuyệt đối đúng, và tôi cũng tuyệt đối tán thành”
Tổng thống cũng thêm vào :“Tất cả mọi người và đối tác của chúng ta trong tiến trình hòa nhập WTO nên hiểu rằng sự hòa nhập này không chỉ là mối quan tâm của riêng nước Nga. Đó còn là mối quan tâm của rất nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước…tới những quy định thương mại quốc tế kéo theo sau. Đó là một quy trình song phương”.
Những bàn luận thiếu nhiệt tình này diễn ra khi mà 2 tuần trước đó Phó Thủ tướng thứ nhất, ông Igor Shuvalove phát biểu tại một cuộc họp thường niên của Hội đồng Thương mại Nga-Mỹ ở Chicago, cho rằng, lối vào WTO luôn dành sự ưu tiên tuyệt đối cho Nga.
Không có thỏa hiệp với Georgia trong vấn đề lợi ích biên giới
Điều này cũng đã được lên tiếng chỉ 1 ngày trước một vòng đàm phán khác với Georgia diễn ra tại Thụy Sĩ dưới sự dàn xếp của nước này. Georgia tuyên bố rằng họ sẽ chỉ đồng ý cho phép Nga gia nhập nếu Nga bật đèn xanh cho lực lượng giám sát biên giới tiến vào địa phận giữa Nga và Nam Osseetia cũng như giữa Nga và Abkhazia. Moscow xem hai địa phận này như hai quốc gia độc lập, trong khi đó Tbilisi lại cho rằng chúng thuộc chủ quyền của họ.
Phía Georgia muốn những thủ tục phải được xuất trình trước khi hàng hóa vượt qua những khu vực biên giới này. Nga cho rằng yêu cầu đó không nằm trong phạm vi thẩm quyền của WTO. Tình thế này dường như rất khó giải quyết. Nhưng thực ra không phải vậy!
Cộng hòa Dân chủ Đức và Cộng hòa liên bang Đức, Trung Quốc đại lục và Đài Loan, ngay cả Moldova và Transdniestria cũng đã tìm được những con đường né tránh vấn đề chính trị nóng bỏng bằng con đường ngoại giao, ngay cả khi vấn đề không được giải quyết, ít nhất họ vẫn giữ thể diện cho nhau.
Trong trường hợp này, dường như giữa hai bên vẫn không có sự thỏa hiệp nào. Cả hai vẫn tiếp tục giữ im lặng với những gì xảy ra phía sau cánh cửa khép kín, nhưng cho đến bây giờ cuộc đàm phán đã hoàn toàn thất bại. Giải pháp cuối cùng của Nga là tổ chức một cuộc bỏ phiếu mở giữa các thành viên WTO về vấn đề này. Nhưng điều này có thể là một sự “xấu hổ” chưa từng có dành cho một quốc gia luôn tự hào về khả năng tự quyết của mình như Nga.
Từ những thông báo chính thức của Medvedev và Putin có thểkết luận rằng, sẽ không có sự ủng hộ nào của Georgia dành cho Nga và bản thân quốc gia này cũng không hề mặn mà để trở thành một thành viên của WTO trong thời gian tới.
Ông Putin gần đây khi trao đổi với giới báo chí Trung Quốc có nói, vấn đề này tùy thuộc vào những đồng minh của Nga tại EU và Mỹ. Nhưng phía Washington và Brussels cho rằng, Nga cần phải dựa vào Tbilisi và họ sẽ không nhích khỏi vị trí của mình chừng nào Nga chưa thuyết phục được Georgia. Và ông Medvedev tuyên bố chính thức vào tháng 8 vừa qua, rằng Kremlin sẽ không thay đổi chính sách của mình đối với Abkhazia và Nam Ossetia để đạt được mục tiêu là thành viên WTO.
Tuy nhiên, tôi cho rằng, vấn đề không nằm ở thái độ nhượng bộ hay không nhượng bộ từ phía Georgia, mà là quyết định cuối cùng ở các nhà lãnh đạo Nga. Thay vì trở thành một phần của WTO, hiện tại, rõ ràng là các nhà lãnh đạo Nga đang dành nhiều hơn mối quan tâm của mình tới một kế hoạch quan trọng khác là Khối liên hiệp thuế quan giữa Nga, Belarus và Kazakhstan. Thêm vào đó Kyrgyzstan gần đây cũng bày tỏ mong muốn gia nhập vào Khối liên hiệp này.
WTO sẽ là trở ngại để Chính phủ Nga đặt kiểm soát toàn phần lên nền kinh tế
Thủ tướng Vladimir Putin cách đây 2 tuần có một bài viết trên nhật báo nhấn mạnh rằng, Khối liên hiệp thuế quan là ưu tiên bên ngoài lớn nhất của Nga. Nó có mô hình tương tự EU. Và mặc dù ngài Thủ tướng đã cực lực bác bỏ ý kiến cho rằng Khối liên hiệp thuế quan này là một nỗ lực nhằm khôi phục Liên bang Xô Viết dưới một hình thức khác, dễ dàng nhận thấy ông luôn cố gắng tạo ra một làn sóng ủng hộ những phát biểu của mình.
Trong khi sự nuối tiếc về Liên bang Xô Viết vẫn còn chưa nguôi ngoai trong lòng những người ủng hộ, Thủ tướng Putin tự tin rằng kế hoạch này sẽ nhanh chóng đưa uy thế của ông về vị trí cũ.
Bên cạnh đó, Putin cũng chưa bao giờ cảm thấy hứng thú với WTO. Đối với ông, WTO chỉ là dây cương kìm hãm sự kiểm soát toàn phần của điện Kremlin tới nền kinh tế Nga. Theo đó, Tổ chức này sẽ thiết lập những quy định dành cho nhà đầu tư nước ngoài, và có thể sửa đổi lại khi cần thiết.
Sự hòa nhập này có thể kéo theo những định chế, khung pháp luật và hệ thống giải quyết tranh chấp mới và rất khó thay đổi hay được thông qua. Thực tế đó sẽ làm giảm đi vị thế vững chắc của Chính phủ đối với nền kinh tế Nga. Tôi thực sự tin rằng Putin không vội vàng để nước Nga gia nhập WTO trong khi đang chuẩn bị trở lại nhiệm kỳ Tổng thống một lần nữa.
Nếu Georgia nhượng bộ ở phút cuối, hoặc Washington muốn họ làm thế (điều này khó có thể xảy ra), Nga có thể trở thành một thành viên của WTO. Nhưng nếu không có thỏa hiệp nào đạt được với Tbilisi, thì cũng sẽ không có nhiều nước mắt rơi ở Moscow cho giấc mơ 18 năm đoàn tụ.
Bích Diệp
Theo RIA Novosti