Với mức doanh thu, lợi nhuận tăng đều mỗi năm, các doanh nghiệp khai thác cảng đang có những lợi thế lớn trong bối cảnh hoạt động hàng hải còn rất nhiều khó khăn do chưa thực sự thoát ra khỏi những ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới. Theo thống kê của Cục HHVN, trong năm 2010, sản lượng hàng hóa thông qua các cảng biể̉n Việt Nam đạt trên 259 triệu tấn, tăng 3,16% so với năm 2009, trong đó hàng container đạt trên 6,52 triệu TEUs, tăng 17,72%, hàng lỏng đạt hơn 51 triệu tấn, tăng 21,38%.
Sang năm 2011, toàn ngành Hàng hải đặt mục tiêu tăng tổng lượng hàng hóa thông qua cảng biển từ 9 - 11% so với năm 2010, trong đó hàng container dự kiến tăng 18 - 20%, hàng lỏng dự kiến tăng trên 15%, hàng khô dự kiến tăng gần 5% và hàng quá cảnh dự kiến tăng trên 25%. Mục tiêu tăng trưởng trên cũng thể hiện những kỳ vọng lớn của ngành hàng hải đối với những doanh nghiệp khai thác cảng.
Thống kê cho thấy trên sàn giao dịch chứng khoán hiện có 5 mã chứng khoán của các doanh nghiệp kinh doanh cảng là VSC (CTCP container Việt Nam), DXP (CTCP cảng Đoạn Xá), DVP (CTCP Đầu tư và phát triển cảng Đình Vũ), VGP (CTCP cảng rau quả), GMD (CTCP Gemadept). Trong số này, cảng Green Port (VSC), Đoạn Xá (DXP), Đình Vũ (DVP) và cảng Nam Hải (GMD) là các cảng nằm tại khu vực Hải Phòng.
Cảng rau quả (VGP) nằm trên sông Sài Gòn. Ngoài cảng Nam Hải, GMD còn có các cảng khác như cảng quốc tế Dung Quất, cảng Bình Dương và cảng nội địa (ICD) Phước Long. Nhìn chung, các doanh nghiệp này đều là những doanh nghiệp có yếu tố cơ bản tốt, doanh chỉ tiêu kinh doanh khá ổn định và có tiềm năng lớn để phát triển cho tương lai. Với CTCP cảng Đoạn Xá, trong năm 2010, doanh thu của Công ty đạt 194,7 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 82 tỷ đồng, tăng tương ứng 62,3% và 82,2% kế hoạch cả năm.
Trước đó, HĐQT Công ty cũng đã thông qua việc phát hành cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu tỷ lệ 2:1 để trình lên ĐHCĐ thường niên lần này. CTCP Container Việt Nam (VSC) cũng có kết quả kinh doanh khá ấn tượng. Cụ thể, năm 2010 VSC đạt 548 tỷ đồng doanh thu tăng 20% so với thực hiện năm 2009, lợi nhuận sau thuế đạt 179,7 tỷ đồng tăng 16% so với năm trước, lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu đạt 15.101 đồng tăng 16% so với thực hiện năm trước.
Trước đó, HĐQT của VSC cũng đã thông qua việc in ý kiến cổ đông thưởng cổ phiếu tỷ lệ 1:1. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia trong ngành, 2 cảng Đoạn Xá của CTCP cảng Đoạn Xá và Green Port của CTCP container Việt Nam đều là những cảng chỉ có khả năng tiếp nhận tàu cỡ nhỏ, trọng tải dưới 20.000 DWT. Mặc dù vậy, trong khoảng 5 - 10 năm tới, 2 cảng này vẫn sẽ duy trì được nguồn thu ổn định do cỡ tàu dưới 20.000 DWT vẫn còn được sử dụng phổ biến ở nước ta.
Tình hình tương tự cũng diễn ra với CTCP cảng Đình Vũ (DVP) khi doanh nghiệp này vẫn giữ được mức tăng 52% sau khi tăng 107% trong năm 2009. Với GMD, dù không có được một báo cáo tài chính đẹp khi lợi nhuận trước thuế năm 2010 của Công ty đạt 231 tỷ đồng, giảm 129,5 tỷ (-36%) so với mức 360 tỷ đồng của năm 2009 song với thế mạnh của một doanh nghiệp hàng đầu trong ngành hàng hải có hệ thống cảng biển trải dài từ Bắc đến Nam, CTCP Gemadept đang tỏ rõ sức mạnh của mình trong lĩnh vực kinh doanh này.
Nhìn về các yếu tố tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, cổ tức, P/E (hệ số giá trên thu nhập) thì các cổ phiếu này rất hấp dẫn để đầu tư, tuy nhiên giao dịch hàng ngày của phần lớn các cổ phiếu này khá thấp.
Nguyên nhân, theo nhận định của các chuyên gia có lẽ xuất phát từ việc chủ yếu do các cổ đông sáng lập, cổ đông tổ chức nắm giữ với mục đích đầu tư dài hạn. Cũng từ đây, theo các chuyên gia thì việc nắm giữ những cổ phiếu cảng biển không phải là một lựa chọn tồi, tất nhiên là với các nhà đầu tư dài hạn.
Ngân Anh
