Năng lượng tái tạo ở Việt Nam
SGTT - Những nguồn năng lượng tái tạo có trên thế giới như năng lượng gió, mặt trời, thủy điện nhỏ, địa nhiệt, sinh khối biomass, khí sinh học biogas... hiện đều đã có ở Việt Nam. Thế nhưng việc khai thác, ứng dụng nguồn năng lượng này thì lại còn rất hạn chế.
Hầm biogas được cho là có nhiều ứng dụng hiệu quả nhưng thực tế cũng có rất ít nơi sử dụng Ảnh: T. Giang
Sản phẩm ứng dụng nghèo nàn
TS Nguyễn Anh Tuấn, phó viện trưởng viện Năng lượng cho biết, chỉ có năng lượng mặt trời được sử dụng nhiều. Còn các dạng năng lượng khác mới dừng ở mức thí điểm, ứng dụng không đáng kể. Hầm biogas được cho là có nhiều ứng dụng hiệu quả nhưng ngoài công dụng thay thế chất đốt đun nấu, chỉ một số ít trang trại chăn nuôi khai thác khí biogas thay thế điện, xăng, dầu... Nhiều doanh nghiệp cũng đua nhau nhảy vào sản xuất bình nước nóng năng lượng mặt trời nhưng do chưa có quy chuẩn quản lý chất lượng nên hiện vẫn còn tràn lan nhiều sản phẩm giả, kém chất lượng. Tính toán ban đầu cho thấy, nếu sử dụng bếp năng lượng mặt trời để đun nấu, mỗi tháng có thể tiết kiệm được từ 100.000 – 200.000 đồng tiền chất đốt. Tuy nhiên sau thời gian đầu thử nghiệm rầm rộ, loại bếp này hiện cũng đang dần bị lãng quên.
Theo PGS.TS Nguyễn Việt Cường, giám đốc trung tâm Vật liệu và môi trường khắc nghiệt, những nguồn năng lượng tái sinh luôn bị lệ thuộc vào thời tiết, ánh nắng hoặc lượng mưa để hoạt động, “Hơn nữa, công nghệ chế tạo các sản phẩm năng lượng tái tạo chưa thuyết phục người tiêu dùng vì quá cồng kềnh và có nhiều bất tiện hơn so với các sản phẩm sử dụng điện, gas”, ông Cường nói.
“Công nghệ chế tạo các sản phẩm năng lượng tái tạo chưa thuyết phục người tiêu dùng vì quá cồng kềnh và có nhiều bất tiện hơn so với sử dụng điện, gas”
Hướng đến công nghệ giá rẻ
TS Hoàng Sinh Trường, phó giám đốc trung tâm nghiên cứu năng lượng mới, đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, điều cần làm lúc này là tìm cách giảm giá thành sản phẩm bằng cách lựa chọn những thiết bị và công nghệ có giá rẻ. Khi nào giá của sản phẩm năng lượng tái tạo cạnh tranh nổi với các sản phẩm dùng năng lượng hóa thạch thì mới tạo được niềm tin nơi người tiêu dùng. Một số dự án hiện áp dụng các công nghệ quá hiện đại nhưng chỉ trong khoảng một năm là chết yểu. Nguyên nhân vì chi phí cho công nghệ quá nhiều, trong khi phí bảo dưỡng sau vận hành lại quá ít. Người sử dụng không có kiến thức về năng lượng tái tạo, không thể tự sửa chữa hoặc bỏ tiền ra để sửa chữa. Vì thế, thiết bị hỏng hóc là điều ai cũng có thể dự báo trước. Không ai phải trả tiền cho việc tận thu năng lượng mặt trời hay năng lượng gió, đó là nguồn tài nguyên vô tận, vì thế số tiền tiết kiệm được hàng tháng cho gia đình là không nhỏ.
Tiềm năng năng lượng tái tạo ở Việt Nam
Theo TS Nguyễn Anh Tuấn, để bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, cần có một cơ chế chính sách đảm bảo hiệu quả về kinh tế cho từng đồng vốn nhà đầu tư bỏ ra. Hiện việc này còn thiếu và chưa rõ ràng. Công nghiệp phụ trợ phục vụ phát triển các sản phẩm năng lượng tái tạo cũng chưa có. Nguồn vốn đầu tư cho năng lượng tái tạo cũng gặp không ít khó khăn vì phần lớn những người quan tâm đến lĩnh vực này đều là những nhà đầu tư nhỏ, khó có khả năng tiếp cận nguồn vốn vay.
Thanh Tuyền
