Các nhà sản xuất chè
Theo cách thức truyền thống, chè được trồng với diện tích lớn. Tuy nhiên ở nhiều nước, cũng có những diện tích nhỏ trồng chè. Tại Sri Lanka và Nam Ấn nói riêng, trồng chè với diện tích nhỏ là chủ yếu. Chủ các trang trại nhỏ này bán sản phẩm lá chè xanh của họ cho những người mua hàng trung gian, các trang trại lớn hoặc các nhà chế biến, thông thường dưới hình thức các thỏa thuận.
Do lá chè xanh có mức giá thấp, đặc biệt do tiếng tăm kém hơn so với hình thức canh tác diện tích lớn, lợi nhuận của những người trồng chè này tương đối thấp. Các công đoạn như sơ chế ban đầu, lên men và sấy khô... thường được thực hiện gần các khu vực sản xuất chè. Đối với Ấn Độ, những người nông dân nhỏ bán chè cho các nhà máy thu mua lá chè vì họ không có các thiết bị chế biến riêng. Tại Kenya, nhiều nhà sản xuất nhỏ điều hành đồng thời cả các nhà máy chế biến.
Các nhà đấu giá và trung gian mặt hàng chè
Chè là một sản phẩm quan trọng được giao dịch tại các sàn đấu giá. Ngày nay, các trung tâm đấu giá lớn bao gồm Kolkata, Cochin, Colombo, Mombasa, Blantyre và Djakarta. Hệ thống đấu giá của tất cả các trung tâm đấu giá hoạt động tương tự như nhau. Hệ thống đấu giá chè giúp người mua (các nhà kinh doanh, đại lý và nhà nhập khẩu/ các công ty chế biến chè từ các nước tiêu dùng) và người bán (các điền trang, các hợp tác xã nhỏ) gặp gỡ, quyết định giá cả thông qua hệ thống đấu giá cạnh tranh tương tác trên cơ sở có đánh giá trước về chất lượng chè. Nếu giá đưa ra không đạt được như mức giá mong muốn, người trung gian hoặc nhà sản xuất có thể rút sản phẩm ra khỏi sàn đấu giá.
Trên các sàn đấu giá này, một vài nhà trung gian được hưởng đặc quyền chiếm ưu thế. Trên sàn đấu giá chè của Kenya có 11 nhà trung gian đăng ký trong khi sàn Kolkata có 4 nhà trung gian đăng ký trong đó nhà trung gian lớn nhất là công ty J. Thomas & Co. (http://www.jthomas-india.com), Caritt Moran & Co. (http://www.carrittmoran.com) và Contemporary Targett (http://www.darjeelingtea.com). Công ty J. Thomas & Co. Pvt. Ltd., nhà trung gian chè lớn nhất trên thế giới, nắm giữ khoảng một phần ba tổng lượng chè được đấu giá tại Ấn Độ. Carritt Moran & Co. Ltd., nhà trung gian chè lớn thứ hai thế giới, nắm giữ khoảng một phần bốn lượng chè được đấu giá tại Ấn Độ. Nói chung, các công ty trung gian cần phải đăng ký hoạt động với các ủy ban chè nhằm hạn chế số lượng các sàn đấu giá chè. Những người mua hàng mới có rất ít cơ hội tham gia hệ thống này, trong khi những người mua hàng chưa được biết tới chỉ được phép giao thương bên lề các sàn đấu giá.
Ngày càng nhiều chè được bán dưới hình thức các hợp đồng tương lai và bán hàng cá nhân. Lợi ích của các hình thức này đối với nhà sản xuất rất đáng kể. Họ được thanh toán nhanh hơn, chịu rủi ro thấp hơn về doanh số và giá cả, và có thể tránh chịu các loại phí liên quan đến đấu giá chè (như phí trung gian, phí lưu kho). Tương tự như vậy, hình thức này hấp dẫn đối với người mua vì nó đảm bảo vận chuyển nhanh hơn (do đó chất lượng cũng cao hơn). Đặc biệt đối với các nhà xuất khẩu chè không truyền thống (ngoài Ấn Độ, Sri Lanka và Kenya) có thể bán trực tiếp chè của họ cho nhà nhập khẩu. Những nước như Achentina, Trung Quốc... không tham gia các sàn đấu giá chè.
Các nhà kinh doanh chè
Hệ thống ngành dọc trong cơ cấu kinh doanh ngành hàng chè rất phát triển. Các nhà nhập khẩu chè lớn nhất cũng chính là các công ty chế biến và đóng gói chính. Ngoài ra một số nhà nhập khẩu cũng có các diện tích trồng chè riêng. Một số nhà nhập khẩu chè hàng đầu khác cũng có các cơ sở đóng gói và chế biến riêng, trong khi các nhà nhập khẩu nhỏ hơn có mối liên hệ kinh doanh chặt chẽ với các công ty đóng gói và chế biến. Nhiều nhà kinh doanh hoạt động trên thị trường Châu Âu, tuy nhiên chỉ có một vài công ty đa quốc gia chiếm lĩnh thị trường phương Tây. Nước Anh đóng vai trò rất quan trọng trong ngành kinh doanh chè. Trên thị trường toàn cầu, 85% tổng sản lượng chè do các công ty đa quốc gia bán. Bốn công ty chiếm lĩnh ngành kinh doanh chè bao gồm:
* Unilever (Brooke Bond, Lipton, Công ty thương mại Unilever - UTC London) của Hà Lan/ Vương quốc Anh. Các công ty này sở hữu các diện tích trồng chè tại Ấn Độ và Đông Phi (11% sản lượng của Kenya) http://www.unilever.com
* Van Rees (công ty kinh doanh, chế biến, cung cấp cho nhiều công ty đóng gói) của Hà Lan, không có vai trò quan trọng trong ngành sản xuất chè http://www.vanrees.com
* James Finlay (Scotland) sở hữu các khu vực sản xuất chè chính tại Kenya, Uganda, Bangladesh và Sri Lanka http://www.finlays.net
* Tetley/ Stansand (Vương quốc Anh). Tetley thuộc Tata Tea, một trong các nhãn hiệu chè lớn của Ấn Độ, sở hữu các khu vực sản xuất chè chính tại Ấn Độ và Sri Lanka http://www.tetley.com
Các công ty kinh doanh chè lớn có ảnh hưởng quan trọng tới cung cầu ngành chè, và vì thế ảnh hưởng tới giá cả trên các sàn đấu giá. Lý do là vì họ có quyền sở hữu đối với các diện tích trồng chè và các nhà máy chế biến. Các công ty chế biến chè khác như Teekanne (http://www.teekanne.de) của Đức cũng nhập khẩu một lượng lớn mặt hàng chè vào thị trường Châu Âu.
Các công ty chế biến chè
Chè được xuất khẩu từ các bước đầu của dây chuyền cùng cấp. Các hoạt động đem lại lợi nhuận và giá trị gia tăng nhiều nhất, chế biến và đóng gói, chiếm tới 50% giá tiêu dùng, được các công ty chế biến thực hiện tại các nước tiêu dùng. Quá trình chế biến chè ít được thực hiện tại nhiều nước như kinh doanh chè. Tuy nhiên mức độ tập trung trong nước rất cao. Ba công ty hàng đầu chiếm 60% thị trường Vương quốc Anh và khoảng hai phần ba thị trường Đức và Italia. Đó có thể là các công ty toàn cầu như Lipton, nhãn hiệu hàng đầu thế giới hoặc các công ty quốc gia khác. Các công ty đóng gói lớn tại EU gồm có:
* Unilever (Lipton, với thị phần thế giới khoảng 10%) (chiếm 15% doanh số bán chè đen)
* Tetley
* Hillsdown Holdings - http://www.hillsdown.com
* Sara Lee International (Pickwick) - http://www.pickwicktea.com
* Ostfriesche Tee Gesellschaft (OTG) (tại Đức và có chi nhánh ở các nước xung quanh) - http://www.otg.de
* Teekanne (tại Đức và có chi nhánh ở các nước xung quanh)
* R. Twinnings - http://www.twinnings.com
Bên cạnh các công ty này, nhiều công ty quốc gia khác và các công ty hoạt động trên các thị trường ngách cũng tham gia thị trường Châu Âu.
Chè được chứng nhận
Đức và Vương quốc Anh là những thị trường chè hữu cơ lớn nhất tại EU. Các công ty kinh doanh/ chế biến chè hữu cơ lớn nhất bao gồm: Clipper Teas (http://www.clipper-teas.com), Whistbray, Hampstead Tea (http://www.hampsteadtea.com), Dragonfly Teas (http://www.dragonflyteas.com), Qi Herbal Health (http://www.qi-teas.com) (tại Anh), Oasis (http://www.oasistee.de), Lebensbaum (http://www.lebensbaum.de), Kloth & Kohnken (http://www.kktee.de) (tại Đức).
Vinanet