Chuyến tàu Thống Nhất

Báo Đầu tư - 

(baodautu.vn) Đúng 7 giờ sáng ngày 31/12/1976, tại ga Hà Nội, đoàn tàu Thống Nhất đầu tiên khởi hành, chính thức khôi phục tuyến đường sắt Bắc - Nam sau 30 năm gián đoạn.

Chuyện người đi mở đường…

“Cuối năm 1975, tôi được cử vào nhóm kỹ sư đầu tiên của Viện Thiết kế giao thông (nay là Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông - vận tải - TEDI) vào khảo sát thiết kế tại chỗ đoạn đường sắt Sa Lung – Quảng Trị. Chúng tôi rời Hà Nội trong một chiếc xe tải có mui bạt, lỉnh kỉnh đồ đạc, xoong nồi... Xe vừa chạy ra khỏi cổng, vừa kéo theo một băng pháo buộc sau nổ lẹt đẹt, khói mù. Lúc đó, vợ tôi có bầu, ấy thế mà khi lên đường vào nơi gian khổ nhất, công trường còn sót đầy bom đạn, chẳng ai nói đến chuyện nhớ nhung bịn rịn gì cả. Nhưng đúng là từ ngày ấy, chúng tôi mới thực sự bước vào nghề”, ông Nguyễn Ngọc Long, Chánh văn phòng Ban chỉ đạo Nhà nước các công trình giao thông, nguyên Tổng giám đốc TEDI, kể lại buổi đầu tham gia khôi phục tuyến đường sắt Thống Nhất.

Vào thời điểm đó, ông Long nằm trong số hàng ngàn kỹ sư được Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT) huy động từ tất cả các đơn vị trong ngành để khôi phục đường sắt Thống Nhất – công trường giao thông lớn và khó khăn bậc nhất thời bấy giờ. Cùng với lực lượng kỹ thuật này là hơn 100.000 lao động đến từ các đơn vị xây dựng công trình giao thông, cùng bộ đội công binh. Tất cả đã lăn lộn trên 1.500 km nền đường sắt từ Nghệ An vào đến TP.HCM vốn nát bươm vì bị bom, đạn đánh phá trong suốt 2 cuộc chiến tranh.

“Khối lượng công việc khổng lồ, đầy rẫy khó khăn, phức tạp. Chúng tôi vừa phải khắc phục hậu quả chiến tranh, vừa phải tổ chức lao động cho hàng chục vạn người. Đó là một thách thức lớn đối với ngành GTVT, nhất là trong bối cảnh vật tư, thiết bị thiếu thốn trăm bề”, ông Nguyễn Đình Roãn, nguyên Thứ trưởng Bộ GTVT, Tổng công trình sư chỉ huy khôi phục đoạn đường từ Bắc vào đến Đà Nẵng nhớ lại.

Ở phía Nam, người anh họ của ông Roãn, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Tường Lân – Tổng chỉ huy đoạn tuyến từ Đà Nẵng vào đến TP.HCM cũng phải đối mặt với những khó khăn không kém.

Vượt qua biết bao khó khăn, thiếu thốn, chỉ trong vòng 14 tháng, 100.000 lao động trên công trường và các nhà máy đã khôi phục và xây dựng mới 20.000 m cầu, đặt mới 660 km đường ray, đào đắp 3 triệu m3 đất, đá, gia công sửa chữa khoảng 20.000 tấn dầm cầu… để khôi phục lại tuyến đường sắt Bắc - Nam sau 30 năm gián đoạn.

Đúng 10 giờ 55 phút ngày 4/12/1976, công nhân đường sắt Thống Nhất đã nối mối ray cuối cùng ở Km 446 + 885 đoạn Minh Cầm – Chu Lễ, mở đường cho chuyến tàu Thống Nhất đầu tiên chạy sau đó vài tuần.

… và ước mơ của người đi chuyến tàu đầu tiên

Ngày 21/12/1976, đoàn tàu chạy thử gồm 2 đầu máy và 10 toa xe hỗn hợp (vừa khách vừa hàng) chạy suốt từ Hà Nội vào đến ga Sài Gòn mất 4 ngày và 3 đêm (hơn 80 giờ).

“Chúng tôi có trong tay biểu đồ chạy tàu của Công ty Hỏa xa Đông Dương năm 1936. Vào năm đó, đoàn tàu chạy suốt Hà Nội - Sài Gòn chỉ mất 36 giờ. Giờ ta chạy hết 80 giờ! Mới nối ray xong mà. Nước nhà vừa mới thống nhất. Mọi việc hãy để đó. Tính sau. Lo cho ngày thông xe đã”, ông Hà Ngọc Trường, nguyên Trường phòng Thiết kế Công ty Tư vấn thiết kế GTVT phía Nam – khi đó là kỹ sư thuộc TEDI được tăng cường cho đường sắt phía Nam háo hức kể.

Đúng 7 giờ sáng ngày 31/12/1976, trên sân ga Hà Nội, một cuộc mít-tinh trọng thể chào mừng và tiễn đưa đoàn tàu khách Thống Nhất đầu tiên diễn ra cảm động và sôi nổi.

Trên đầu máy “Tự lực” kết vòng hoa rực rỡ bao quanh ảnh Bác Hồ. Bên tay lái là Lê Minh Đức, Anh hùng Lao động đầu tiên của ngành đường sắt, cầm lái danh dự. Khách đi tàu khi ấy hầu hết là khách mời được tuyển chọn tiêu biểu từ các đơn vị tham gia xây dựng đường sắt Thống Nhất.

“Tấm ảnh duy nhất tôi còn giữ được đến ngày hôm nay ghi lại cảnh đoàn tàu Thống Nhất đầu tiên vào ga Quảng Trị. Nếu bạn để ý sẽ thấy một chi tiết thú vị: đoàn tàu chạy trên đường ray tà vẹt gỗ chưa kịp rải đá. Mặc dù trời mưa nặng hạt, nhưng nhân dân kéo ra hai bên đường sắt đông nghẹt, vẫy cờ hoa mừng đoàn tàu Thống Nhất rước ảnh Bác Hồ từ Thủ đô Hà Nội vào miền Nam thân yêu”, ông Trường hồi tưởng.

15 giờ 30 phút ngày 3/1/1977, tức là sau 80 giờ 30 phút kể từ khi xuất phát tại ga Hà Nội, đoàn tàu Thống Nhất đầu tiên vào ga Sài Gòn. Hồi ấy, ga Sài Gòn còn ở vị trí trung tâm Công viên 23/9 bây giờ, gần chợ Bến Thành (nhà ga cũ từ thời Pháp để lại).

Tại đây, giữa rừng cờ hoa và ảnh Bác, một cuộc mít-tinh lớn đã được tổ chức. Niềm vui được gặp mặt các bạn bè, bà con, chiến hữu giữa thành phố mang tên Bác đã làm tan biến nỗi mệt nhọc sau gần 4 ngày 3 đêm vượt chặng đường dài 1.730 km đường sắt xuyên Việt của những vị khách đầu tiên.

Tin mới