Cách đây 5 năm, người dân ở vùng Tây H. Thăng Bình, Quảng Nam, chịu một tai họa giáng xuống: Chỉ trong một thời gian ngắn tại các xã Bình Trị, Bình Định, Bình Lãnh... đã có hơn 50 thanh niên trai tráng mắc một cơn bệnh lạ, sau này xác định là nhiễm HIV và lần lượt lìa đời.
Họ là những đối tượng nghiện ma túy, đã từng lang thang đào đãi vàng trên những địa phương miền núi tỉnh Quảng Nam. Ma túy như một trận cuồng phong đã quần nát làng xóm nơi đây, kẻ chết vì bệnh, người vào tù...
Vậy nhưng, giữa ma trận của ma túy ấy lại có một thanh niên cũng đã từng nghiện ma túy nặng, quyết tâm tự bỏ được ma túy bằng chính nghị lực của mình trước sự ngạc nhiên của mọi người...
Chuyện của 5 năm trước
“Người tu thân trên núi Chóp Chài” cũng chính là cái tít của bài phóng sự tôi viết vào cuối năm 2005, kể về chuyện người thanh niên Đoàn Minh Phước (trú thôn Châu Lâm, xã Bình Trị, Thăng Bình, Quảng Nam).
Ngày ấy ở Bình Trị cũng như các xã ở vùng tây Thăng Bình, hàng trăm thanh niên đổ xô lên các bãi vàng ở Phước Sơn, Trà My, Hiệp Đức... để tìm vận may. Vàng đâu chẳng thấy, trở về địa phương họ là những con nghiện ma túy nặng, làm cho tình hình ANTT vô cùng phức tạp. Hàng chục đối tượng bị lực lượng CA bắt giữ vì liên quan đến ma túy, hàng chục gia đình tan nát vì chồng, con, anh, em nghiện hút...
Và đỉnh điểm là từ giữa năm 2004 đến đầu năm 2005, tại 4 xã Bình Trị, Bình Định, Bình Lãnh, Bình Phú đã có hơn 50 thanh niên nghiện ma túy cứ lần lượt nằm bất động rồi chết trong đau đớn... Hồi đó, khi tôi gặp, Phước cũng đã có thâm niên hơn 2 năm làm bạn với ma túy trên các bãi vàng. Phước tâm sự: “Rất may, đi xét nghiệm em lại chưa dính HIV, vậy là trời thương em rồi...”. Phước quyết tâm cai nghiện bằng được, anh bảo, “thực ra em cũng chẳng có bản lĩnh gì lắm đâu, nếu có bản lĩnh thì em đã không nghiện”.
Ngay trong gia đình Phước, người anh thứ 2 của Phước là Đoàn Minh Đức cũng bị bắt về tội buôn bán, tàng trữ chất ma túy, đã chết ngay trong tù vì nhiễm HIV. Thật may cho Phước, thời điểm đó, ông Đoàn Công Trình (ba của Phước) được xã cấp cho 20ha đất rừng trên núi Chóp Chài. Để cai ma túy, Phước xác định phải lên làm rẫy với cha thì mới cách ly được với đám bạn nghiện, mới tránh xa được ma túy.
Đoàn Minh Phước giúp bà con thôn Châu Lâm, Bình Trị gặt lúa.
Và chỉ hơn một năm trời, ngày ngày vật lộn với những vạt đất rừng, một mình Phước đã phủ xanh hơn 10ha đất rừng bằng các loại cây keo lá tràm, gió trầm và hàng trăm cây trái khác như chanh, cam, bưởi... Phước chặn khe làm ao thả cá, được UBND xã, huyện giúp cho vay vốn để mua trâu bò về nuôi... Chính nhờ làm việc, Phước tự cắt được cơn nghiện, sau gần một năm đã hoàn toàn từ bỏ ma túy.
Cuối năm 2006, Phước được Tỉnh Đoàn Quảng Nam tặng bằng khen là một trong những thanh niên điển hình tiên tiến trong phong trào lao động sản xuất. Phước trở thành tấm gương cho nhiều gia đình, nhiều thanh niên ở các xã vùng tây Thăng Bình noi theo về ý chí, nghị lực đấu tranh từ bỏ ma túy.
Đã qua 5 năm, cuối tháng 3-2010 này, tôi trở lại Bình Trị, Thăng Bình, anh Võ Hồng Sơn - Trưởng CAX cho biết, trong mấy năm qua, Phước là một thanh niên điển hình, đi đầu trong công tác tuyên truyền PCMT và TNXH ở địa phương và của huyện. Phước khoe với tôi: “Bây giờ em đã trồng được 20ha rừng, trong đó có gần 1.000 cây gió trầm đã đến kỳ cấy trầm, các lái trầm đã trả em khoảng 2 triệu đồng mỗi cây, ước tính khoảng gần 2 tỷ đồng. Đàn trâu bò của em và gia đình trên trang trại núi Chóp Chài cũng đã có hơn 20 con, trị giá khoảng gần 200 triệu đồng...”. Vậy là bây giờ Phước sắp thành tỷ phú, con nghiện dặt dẹo đã sắp thành đại gia ở một vùng quê còn nghèo khó...
Và trách nhiệm với cộng đồng
Lại quay trở lại chuyện 5 năm trước, qua báo cáo của địa phương về trường hợp tự cai nghiện ma túy thành công của Đoàn Minh Phước, Phước đã được Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh mời tham gia đội Giáo dục đồng đẳng, tuyên truyền PCMT và TNXH.
Chẳng nề hà, Phước nhận lời ngay, vốn là một con nghiện cũng có thâm niên, lại đã từng đi đào đãi vàng là nơi tụ tập nhiều đối tượng nghiện hút nhất, anh nắm rõ ở đâu có nhiều con nghiện, ở đâu bạn bè anh đang nghiện... Phước có thêm một công việc mới, sau những ngày lao động chăm sóc cho vườn cây, đàn trâu, bò ở trang trại của mình, anh lại xuống núi, về Trung tâm nhận tài liệu, nhận thuốc cắt cơn nghiện để tìm đến những tụ điểm ma túy, tìm đến những người bạn nghiện một thời...
Vợ chồng Đoàn Minh Phước kể lại công tác tham gia tuyên truyền PCMT và TNXH cho anh Võ Văn Minh - Chủ tịch UBMTTQ xã Bình Trị cùng nghe. Ảnh: H.T
Ban đầu, công việc Phước được giao là phải làm sao tiếp cận, phát tài liệu tuyên truyền PCMT cho thật nhiều các đối tượng nghiện, càng gặp gỡ được nhiều càng tốt. Bước thứ hai, khi đã vận động, thuyết phục được đối tượng hiểu tác hại của ma túy, muốn từ bỏ ma túy, Phước sẽ giúp phương pháp tập luyện để tự cai nghiện, rồi phát thuốc cắt cơn cho các đối tượng nghiện. Cứ thế, từ năm 2006 đến 2008, vừa miệt mài với rừng cây của mình, Phước vừa len lỏi về tận các hang cùng, ngõ hẻm của vùng tây Thăng Bình, rồi lên cả Hiệp Đức, Phước Sơn, Trà My, Tiên Phước... gặp gỡ hàng trăm con nghiện, với mong muốn họ cũng quyết tâm từ bỏ được ma túy như mình.
Cũng trong thời gian này, bằng chính phương pháp tuyên truyền của mình, Phước đã giúp được anh Thái Văn Tấn (trú thôn Châu Lâm, Bình Trị) cai được nghiện. Sau 2 năm kiên trì và nhờ sự giúp đỡ tận tình của Phước, anh Tấn đã từ bỏ được ma túy, rồi lấy vợ, sinh được 2 đứa con khỏe mạnh, hiện cũng đang tham gia đội Giáo dục đồng đẳng với Phước. Từ đầu năm 2009 đến nay, đội Giáo dục đồng đẳng được Trung tâm Y tế Dự phòng Quảng Nam cho thay đổi phương pháp làm việc mới, tức là phải nâng cao về chất lượng trong công tác tuyên truyền, vận động các đối tượng nghiện hút tự nguyện tham gia cai nghiện.
Trong năm qua, Phước cùng anh Tấn đã nhận trách nhiệm mỗi người giúp cai nghiện cho 10 trường hợp. Phước tâm sự: “Đã dính vào ma túy là rất khó dứt bỏ, nên bước đầu phương pháp này gặp rất nhiều khó khăn, nhưng em đã giúp cho được 4 trường hợp, hiện đã cắt cơn, sẽ cai được ma túy nếu họ không còn điều kiện tiếp xúc với ma túy...”.
Với thành tích đã đạt được năm 2008, Phước được Bộ LĐ-TB&XH tặng bằng khen; cuối năm 2009 đoạt giải nhì toàn quốc tại cuộc thi tuyên truyền PCMT và TNXH. Về Bình Trị vào cuối tháng 3-2010 này, đến thăm nhà Phước, anh vui mừng khoe đã lấy vợ.
Vợ Phước là cô thôn nữ Nguyễn Thị Hiền trẻ trung, hiền thảo, lại vừa tốt nghiệp lớp kế toán, tin học văn phòng ở Trường dạy nghề Quảng Nam. Nhìn đôi vợ chồng trẻ hạnh phúc bên nhau, tôi càng hiểu rằng trong cuộc sống, hạnh phúc là do chính mình tạo nên chứ đâu cần phải ước muốn xa xôi...
