SV khoa Quốc tế (ĐH Quốc gia Hà Nội)
Mới lạ Chợ học nghề...
Bắt đầu từ năm 2008, ngoài việc tổ chức hai phiên giao dịch Chợ việc làm hàng tháng để các bạn trẻ tìm kiếm cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp ở các cơ sở đào tạo, Sở LĐ-TB&XH Đà Nẵng quyết định tổ chức Chợ tuyển sinh học nghề định kỳ trước kỳ tuyển sinh của các trường nghề. Chợ học nghề cầu nối giữa nhà trường - người lao động – doanh nghiệp. Là một kênh thông tin để các trường nghề tự quảng bá, giới thiệu với người học và doanh nghiệp. Điều này, sẽ giúp khắc phục được tình trạng một số trường đào tạo nghề chưa chú trọng đến nhu cầu thị trường, mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp còn quá lỏng lẻo như hiện nay.
Điểm nhấn cũng đồng thời là sự mong đợi của “Chợ tuyển sinh học nghề” chính là lễ ký kết các hợp đồng đào tạo nghề cho người lao động nông thôn, di dời giải tỏa, người nghèo giữa cơ quan Nhà nước với các cơ sở đào tạo nghề có uy tín và hợp đồng giữa cơ sở đào tạo nghề với doanh nghiệp. Từ việc các cơ quan Nhà nước “đặt hàng” cho các cơ sở đào tạo nghề dạy nghề cho người lao động, các cơ sở đào tạo nghề này lại tìm kiếm và ký kết hợp đồng tuyển dụng để tạo việc làm ổn định cho người lao động sau khi học nghề. Từ những cam kết này, người lao động được đảm bảo hơn về quyền lợi học nghề và việc làm ổn định sau khi tốt nghiệp ra trường; được thực hành tay nghề tại cơ sở của doanh nghiệp. Phía doanh nghiệp cũng sẽ lựa chọn được lao động theo yêu cầu của mình. Các cơ sở đào tạo nghề có thể gửi học viên vào thực hành ngay tại doanh nghiệp, tạo cơ hội cho họ sớm tiếp cận, cập nhật với những kỹ thuật, máy móc mới nhất mà các cơ sở đào tạo không thể đầu tư kịp thời, không “chạy” kịp các trang thiết bị hiện đại của thị trường lao động..
Tại Chợ học nghề lần 1 được tổ chức vào cuối tháng 8/2008, đã có 8 hợp đồng được ký kết tại sàn giao dịch tuyển sinh với gần 600 lao động được “đặt hàng”, với các ngành nghề chủ yếu như kỹ thuật trồng nấm, trồng hoa cây cảnh, mộc công nghiệp, may dân dụng, dịch vụ nhà hàng, nấu ăn, thẩm mỹ... Sự tham gia của hàng nghìn bạn trẻ Đà Nẵng và các tỉnh lân cận cùng những cam kết giữa các cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp đã minh chứng cho sự thành công của một mô hình tổ chức mới. Dự định, ở lần tổ chức thứ 2 vào trung tuần tháng 8 tới đây, nhằm tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho người sử dụng lao động và người lao động, sinh viên tiếp cận thông tin về việc làm, gặp gỡ trực tiếp các nhà tuyển dụng, tham gia dự tuyển vào các vị trí làm việc có yêu cầu phù hợp, Sở LB-TB&XH Đà Nẵng sẽ kết hợp tổ chức Phiên Chợ việc làm và Tuyển sinh học nghề.
Phong trào tư vấn việc làm cho sinh viên trước khi ra trường đang nở rộ tại các trường ĐH
Doanh nghiệp cần!
Theo số liệu từ Sở GD&ĐT Đà Nẵng, trong năm học 2008 – 2009, đã có 47 hợp đồng đào tạo được ký kết giữa doanh nghiệp và các trường TCCN, các cơ sở đào tạo TCCN; 27 lần tổ chức giao dịch việc làm, 17 cơ sở đào tạo có trung tâm giới thiệu việc làm, 65 chương trình đào tạo được doanh nghiệp tham gia xây dựng, đánh giá. Đây là những con số thể hiện sự cố gắng điều chỉnh từ chỗ đào tạo những gì mình có sang đào tạo những gì xã hội cần của các trường TCCN, CĐ, ĐH trên địa bàn Đà Nẵng.
Mô hình Trung tâm giới thiệu việc làm (TTGTVL) hoặc trung tâm hỗ trợ HS, SV trong các trường ĐH, CĐ, TCCN ngày càng nhiều và không còn là điều quá mới mẻ. Đây chính là nơi thu thập nhu cầu thị trường lao động qua các kênh như báo chí, TTGTVL thành phố, TTGTVL vùng của Bộ LĐ-TB&XH…; kết nối giữa nhà tuyển dụng với sinh viên nhà trường. Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng, từ hai năm trở lại đây, bắt đầu phát phiếu khảo sát nhu cầu việc làm cho sinh viên chuẩn bị ra trường với các nội dung thật chi tiết như: khả năng của bản thân có thể làm được việc gì; điều kiện làm việc, nơi làm việc, mức lương mong muốn, mức lương chấp nhận; quá trình học tập, phương tiện cá nhân… Những dữ liệu này sẽ được TTGTVL của trường quản lý, trên cơ sở đối chiếu với nhu cầu tuyển dụng mà các doanh nghiệp gửi đến để thông báo cho HS – SV biết. Tuy nhiên, theo như nhận xét của ông Phan Tiềm – Hiệu trưởng nhà trường, thì nhu cầu của thị trường lao động là rất nhiều, nhưng có một tâm lý, nhất là đối với HS, SV Đà Nẵng là rất ngại đi xa. Mới đây nhất, nhà trường nhận thông báo tuyển dụng của công ty PRIME với hơn 300 ứng viên cho các vị trí như: cán bộ công nghệ, quản đốc phân xưởng, công nhân… nhưng chỉ giới thiệu cho doanh nghiệp được 40 SV do các em ngại đi làm xa, cho dù công ty chỉ ở Đại Lộc (Quảng Nam) – cách Đà Nẵng chưa đầy 50 km. Ông Tiềm cho biết, đây thực sự là một khó khăn của nhiều trường khi giải quyết việc làm cho SV. Trường có thể ký hợp đồng với DN nhưng HS lại không muốn phải đi làm quá xa, chính vì vậy, sự tin cậy giữa DN và nhà trường chưa có. Đó là chưa kể, nhiều DN không nêu, hoặc không thực hiện đúng cam kết về mức lương và các chế độ cho SV nên thu nhập của các em thường thấp hơn so với vị trí công việc.
Một điều dễ nhận thấy là vài ba năm trở lại đây, các trường ĐH, CĐ, TCCN trên địa bàn Đà Nẵng đã bắt đầu chú trọng hơn đến việc xây dựng chuẩn kỹ năng nghề nghiệp cũng như các kỹ năng mềm để SV có thể tự tin bước vào đời. Trong ngày hội Mở - Open Day do trường Đại học Bách Khoa (Đại học Đà Nẵng) tổ chức trước mùa tuyển sinh 2009, các em học sinh chuẩn bị thi ĐH, ngoài việc được giới thiệu về trường, các ngành nghề đào tạo, tỉ lệ chọi còn được giới thiệu rất kỹ mục tiêu, chuẩn đầu ra và cơ hội việc làm của các chuyên ngành. Đây là một hoạt động rất thiết thực giúp cho học sinh THPT hình dung rõ hơn về công việc thực tế phải làm sau khi tốt nghiệp của ngành nghề mình đã chọn. Trường Cao đẳng Nghề lại dựa trên chuẩn kỹ năng nghề nghiệp để tổ chức thi thực hành đánh giá tay nghề của học sinh sau mỗi năm học. Các tiết dạy về kỹ năng mềm như khả năng thuyết trình, đàm phán, làm việc nhóm, khả năng lắng nghe… đã được một số trường như Cao đẳng Công nghệ, Cao đẳng Nghề… đưa vào giảng dạy cho SV năm cuối.
Cùng với việc trang bị những kỹ năng cứng là những kiến thức chuyên ngành mà SV đã chọn, các trường ĐH, CĐ, TCCN đang có những nỗ lực trang bị cho SV những kỹ năng ứng dụng vào đời sống thực tế, tự tin hơn trước các nhà tuyển dụng.
Hà Ánh Ngọc
