Cứ độ tháng 4 hằng năm, làng Tlaxcalancingo-Puebla ở Mexico lại tưng bừng mở hội đón “Tết xương rồng”. Nổi bật lồng lộng trên nền núi lửa đỉnh phủ tuyết trắng hùng vĩ, các cánh đồng xương rồng nopal xanh ngắt, bung xòe cành lá gai góc, mập căng tròn, trải dài tận chân trời.
Nopal đã trở thành huyền thoại ẩm thực Mexico từ ngàn xưa tới nay, lướt qua làng mạc, đường phố đâu đâu cũng có hàng bán xương rồng róc gai sẵn.
Đủ thức ngon lành, bánh bột bắp vàng ruộm thơm lừng cuốn quanh các lát xương rồng nướng còn nhỏ giọt, tùy ý phết thêm sốt salsa đỏ tươi ngòn ngọt, hay sang hơn chút là guacamole, avocado béo ngậy, thịt bò băm tươm nước ngọt lừ, rau diếp mát rượi hòa lẫn vị dôn dốt chua chua là lạ.
Cầm miếng tacos de nopalitos nhai giòn rụm như pháo Tết tưng bừng, thấy mùa Xuân như đang rộn ràng gõ cửa.
Quanh năm suốt tháng, mấy nữ nội trợ đảm đang chế biến tới cả trăm loại salad nopal.
Chỉ cần dăm lá nopal tươi rói, róc vỏ, rửa sơ, trộn dầu ô liu, phô mai panela, dặm ớt habanero cay xé lưỡi, thế thôi mà dùng một lần là mê tới già.
Truyền thuyết Mexico cho rằng, ăn lá xương rồng sống mỗi ngày sẽ trẻ đẹp mãi, không già. Mấy ông bác học tân thời thì khẳng định xương rồng giúp hạ huyết áp, trị tiểu đường...
Tết ai lại không muốn vừa được lì xì, vừa lùi đi mấy tuổi, vậy xương rồng chính là tiên dược đấy.
Bàn tiệc Xuân mà có dĩa huevos con nopales, trứng chiên cùng xương rồng nopal thì khỏi chê.
Món nướng parrillada vắng long nữ nopal coi như nhạt nhẽo chẵng khác nào tuồng Phụng Nghi Đình mà thiếu màn Lữ Bố hý Điêu Thuyền.
Nàng có đòi hỏi cao sang chi đâu, nhúng sơ qua dầu ô liu, nhẹ nhàng đặt trên vỉ nướng cùng cốt lết heo mỡ màng, đùi gà tơ căng bóng, thêm vài lát khoai tây xí xọn tròn um.
Chưa kịp từng tưng vài bản mariachi thì mùi thơm đã bay bát ngát, lát nopal chay cháy sủi tăm nhựa lóc bóc, thịt heo nâu vàng ngoài giòn trong mềm béo ngon khôn tả. Ghim miếng khoai xem xém háp lửa, trăm hương ngàn vị bừng bừng khoan khoái...
Đâu chỉ dân Mexico ưa chuộng xương rồng, hằng năm, nopal đóng hộp, phơi khô hay tươi xuất khẩu ào ào qua khắp châu Âu, Mỹ, Nhật... Thế mới biết, long vương xương rồng mà xuất hiện trên bàn tiệc mùa Xuân thì sẽ được hoan hô nhiệt liệt như thế nào.
Ở Việt Nam ta, long vương nopal đã bắt đầu vùng vẫy ở miệt Phan Thiết, Phan Rang, Ninh Thuận..., vừa cải tạo đất đai khô cằn nắng cháy quanh năm, vừa nâng cao đời sống dân nghèo. Vậy các bếp nhà hàng thượng hạng còn chờ đợi gì mà không thỉnh mời chúa rồng ngự giá lên các bàn tiệc Tết, lễ hội?
Họ hàng không xa của xương rồng là thanh long, loại trái cây vô cùng dân dã ở Việt Nam nhưng lại là hàng quý tộc trên thế giới. Dáng vẻ rặt rồng chính gốc, vây oai hùng, da hồng láng.
Du Xuân bị nắng hanh hanh làm cho khát cháy cổ, nhưng nhâm nhi lát thanh long phút chốc cả người mát rượi như gió trời mùa mới. Khởi thiên lập địa chỉ đơn thuần dùng ăn chơi tráng miệng, nhưng dần dần mỹ nhân rồng thiên kiều bá mỵ được thiên hạ chào đón khắp nơi.
Gỏi thanh long trộn tôm, thịt heo, đậu rồng luộc chín vừa, xắt mỏng te hồng đào óng ả, tùy tùng lăng xăng ngò rí, cần tây, hành phi vàng rộm, đậu phộng rang rộn ràng. Nhón tay gắp đũa đã thấy hương Xuân mơn man đầu lưỡi, nhè nhẹ nước ngọt tươm thanh tao dìu dịu ngon thấm ngon thía khắp tứ chi.
Vị nào hảo ngọt thì chè bà ba thanh long xôm tụ bột năng se cọng nhỏ xíu, đậu đỏ nhí nhảnh, khoai lang cắt hạt lựu xinh xinh, mít nghệ thơm nức mũi le te nhập cuộc, nước cốt dừa trắng nõn nà béo ngậy, cuối cùng mới đón vương nữ thanh long vào hội. Không phải cocktail, không phải chè, vừa mát rười rượi, vừa ngon ngọt béo bùi, ăn hoài chẳng đã.
Khiêm tốn hơn bà chị hoàng tộc thanh long, bé đậu rồng quê mùa e ấp, thẹn thùng vậy chứ làng trên xóm dưới, thành thị, nông thôn đều mê.
Mùa Xuân, mùa yêu đương, uyên ương từng cặp líu lo trên cành, đậu rồng non xào cật heo giúp các cặp vợ chồng trẻ thêm mặn nồng hạnh phúc. Dĩa xào loang loáng xanh đọt chuối lẫn nâu nhạt, cật heo khía hoa kèm bát cơm lúa mới gặt đưa hương nghi ngút, vợ gắp cho chồng đũa nhỏ, chồng cười nhâm nhi nhè nhẹ, nồng nàn hạnh phúc mới!
Bé đậu rồng vốn chất phác nên giản dị, vừa hái ngoài vườn còn long lanh giọt sương, cắn rao ráo cùng mắm bằm trộn thơm băm ủ thính, tỏi. Ái chà, ai nấy thi nhau cạo nồi cơm rột rột, Tết nhất ê hề thịt thà mà gặp bữa mắm lạ miệng thêm bé rồng tý teo hấp dẫn mê tơi.
Dân lặn biển thường ngẩn ngơ trước đám cá rồng (lionfish) vây kỳ, màu sắc sặc sỡ uốn lượn huyền ảo. Ngư dân chính cống còn thích cá rồng gấp mấy lần vì chúng chế biến được vô vàn cao lương mỹ vị.
Thịt cá rồng ngon, thơm hệt cá nóc nhưng không gây ngộ độc như cá nóc. Bơi lội thám hiểm rừng san hô trăm hồng nghìn tía đã đời, lấy vợt tóm hai, ba long vương cá rồng đem lên thuyền, bật nước sôi ào ào thả vô, phút chốc đã có yến tiệc linh đình.
Chấm miếng cá trắng ngời với muối tiêu chanh, thịt cá săn chắc vị từa tựa cua biển, tươi roi rói. Cá rồng nướng lá dứa, xào lăn cà ri bún tàu nấm mèo, hấp dừa, bọc lá chuối lùi tro...
Năm rồng được xem múa rồng ngay trên bàn tiệc Xuân chắc sẽ thú vị lắm, sẽ đem tài lộc, an lành tràn ngập khắp nơi nơi.