Trong ngày làm việc đầu tiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe báo cáo và cho ý kiến về việc tiếp thu, chỉnh lý một số vấn đề về dự án Luật Thuế nhà, đất. Theo đó, sẽ chưa đưa nhà ở vào đối tượng chịu thuế.
Việc không đưa nhà ở vào diện chịu thuế được nhiều đại biểu trong Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội tán thành. Đa số ý kiến cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế và đời sống người dân trong nước còn nhiều khó khăn, do đó việc áp dụng thêm một sắc thuế là chưa phù hợp.
Theo các đại biểu, nhà là tài sản gắn liền với công sức, sự tích lũy lâu dài của người dân, trước khi có được số tiền xây dựng nhà, người dân đã phải thực hiện nghĩa vụ thuế và quá trình xây dựng nhà ở, người dân phải thực hiện nghĩa vụ thuế khi mua nguyên vật liệu xây dựng, thi công xây dựng, do đó việc đánh thuế nhà sẽ dẫn đến tình trạng thuế chồng lên thuế.
Đồng tình với quan điểm trên, ông Nguyễn Trần Nam - Thứ trưởng Bộ Xây dựng cũng cho rằng, trong điều kiện kinh tế hiện nay chưa nên đánh thuế nhà. Người dân bình thường có quyền sở hữu một mảnh đất ở, vì thế nếu đất chỉ để ở, không kinh doanh buôn bán, chuyển nhượng sẽ không phát sinh nguồn thu. Đất kinh doanh đã có thuế kinh doanh, thuế thu nhập cá nhân… Ông Nam cho rằng, người dân làm công ăn lương ở các đô thị đã phải vất vả giờ lại chịu thêm thuế nhà đất quả thật là không công bằng.
Nhiều ý kiến sau đó cũng nhất trí với việc tạm thời không đánh thuế nhà. Riêng vấn đề tính thuế với những diện tích đất nào lại có rất nhiều ý kiến trái ngược nhau.
Theo quy định của dự thảo luật đã trình Quốc hội, diện tích đất tính thuế là phần diện tích ghi trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, nhiều ý kiến lại cho rằng việc căn cứ vào diện tích trên giấy chứng nhận để tính thuế là không hợp lý vì hiện tượng lấn chiếm hiện nay là phổ biến.
Một số ý kiến cho rằng, không nên dựa vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để tính thuế, bởi thực tế có hiện tượng cơi nới lấn chiếm, vượt quá diện tích ghi trong giấy tờ. Mặc dù vây, song theo Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Đình Đàn, phải căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để thu thuế. Ông Đàn lý giải, nếu thu thuế đối với đất lấn chiếm thì coi như đã thừa nhận tính hợp pháp của loại đất này, khuyến khích người dân không tuân thủ pháp luật, do đó đối với đất lấn chiếm cần phải phạt nặng, thu hồi.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển băn khoăn, cơ quan quản lý còn đang lúng túng với đất lấn chiếm, bởi nếu xử lý nghiêm, các công trình xây trên đất này sẽ phải phá đi rất nhiều. Trong khi đó, nếu không thu thuế đất lấn chiếm, ngân sách Nhà nước sẽ mất một khoản lớn. Theo ông Hiển, trước mắt cần phải áp cả thuế đối với đất lấn chiếm để tăng thu ngân sách và thể hiện tính công bằng của pháp luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên thì cho rằng, về nguyên tắc, loại đất có giấy chứng nhận hay không trong quá trình sử dụng đều phải thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, thế nên đất lấn chiếm cũng phải thu thuế. Coi đất đai bị lấn chiếm là một thực trạng cần giải quyết, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Ksor Phước đề nghị, đối với đất lấn chiếm phải đánh thuế tăng dần theo các năm để cho người có hành vi lấn chiếm phải “rút lui” khỏi diện tích đất đó.
Liên quan đến vấn đề thuế suất, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, cần quy định theo 3 mức. Với đất ở trong hạn mức thuế suất là 0,03%, đối với phần diện tích đất ở vượt hạn mức nhưng không quá 3 lần, mức thuế suất là 0,06%. Riêng đối với diện tích đất ở vượt trên 3 lần hạn mức, thuế suất là 0,1%.
Về áp dụng thuế suất đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, đề nghị áp dụng mức thuế suất là 0,03%. Đối với đất tại nhà chung cư, Ủy ban Tài chính – ngân sách đề nghị quy định diện tích thuế. Theo đó các căn hộ chung cư sẽ nộp thuế đất căn cứ vào diện tích căn hộ sở hữu, diện tích xây dựng chung cư, khuôn viên và giá đất do UBND cấp tỉnh quy định. Riêng đất lấn chiếm áp dụng mức thuế suất chung là 0,15%.
Đối với miễn, giảm thuế, Ủy ban Tài chính – Ngân sách đề nghị, để bảo đảm chính sách ưu đãi thuế đến trực tiếp với người có công, cần quy định rõ trong luật chỉ miễn thuế cho thân nhân trực tiếp là bố, mẹ, vợ, chồng, con đẻ của liệt sĩ đang được trợ cấp hàng tháng; giảm 50% số thuế phải nộp đối với bố, mẹ, vợ, chồng, con đẻ của liệt sĩ không được hưởng trợ cấp hàng tháng, đồng thời chỉ miễn, giảm đối với diện tích đất trong hạn mức.
Dự Luật Thuế nhà đất sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 tới, trước khi được thông qua./.
Minh Đức