Số ca nhiễm cúm A/H1N1 tại Việt Nam cũng đã tăng nhanh đến mức báo động. Và đã đến lúc, ngành y tế buộc phải dốc toàn lực phối hợp với nhiều cơ quan, ban, ngành khác nhằm có thể ngăn chặn được một trận đại dịch cúm xảy ra tại Việt Nam.
Dốc toàn lực để... chống cúm(!)
Trước tình hình dịch cúm đang gia tăng nhanh tại Việt Nam trong những ngày vừa qua, UBND TP HCM vừa tổ chức buổi họp báo nhằm đưa ra các biện pháp khẩn cấp để phòng chống dịch cúm A/H1N1.
Trao đổi với báo chí, bác sĩ Nguyễn Văn Châu – Giám đốc Sở Y tế TP HCM cho biết ngày 11/6 vừa qua, WHO đã nâng mức độ cảnh báo đại dịch cúm lên cấp 6, tức cấp độ toàn cầu. Con số thống kê của WHO về mức độ gia tăng người nhiễm cúm A/H1N1 mà những người có trách nhiệm đưa ra trong buổi họp báo rất đáng lo ngại
Một trong những vấn đề căn bản nhất trong việc ngăn chặn dịch cúm vẫn là kiểm soát hành khách đến Việt Nam từ các quốc gia có dịch cúm tại các cửa khẩu. Nhưng, kiểm soát được số lượng lớn hành khách nhập cảnh quả là điều không hề đơn giản. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm dịch Y tế Quốc tế thì hiện tại mỗi ngày sân bay Tân Sơn Nhất đón khoảng 10 nghìn lượt khách nhập cảnh và 50% lượng khách nhập cảnh đến từ các vùng có dịch.
Và để biết chắc trong số 5.000 người đến từ vùng dịch có nhiễm cúm A/H1N1 hay không thì có lẽ chỉ mong chờ các hành khách này tuân thủ theo phát biểu của bác sĩ Nguyễn Văn Châu trước đây là: “Ngành y tế chỉ giám sát được bề nổi, còn những trường hợp đang trong giai đoạn ủ bệnh, chưa phát sốt thì ngành không thể phát hiện được. Vì vậy, người dân phải tự nhận thức là mình trở về từ vùng dịch, dù chưa có biểu hiện gì lớn nhưng cần chủ động đến cơ sở y tế để khám, để nhận sự tư vấn và cách ly”.
Trước khuyến cáo của WHO và tình thế bắt buộc cần có các biện pháp phòng chống cúm khẩn cấp, Sở Y tế TP HCM đã đề xuất lên UBND TP HCM các biện pháp đối phó với đại dịch, như: cấm tụ tập đông người, giám sát toàn bộ hành khách tại các sân bay quốc tế lẫn trong nước... Nhưng, để có thể làm được điều này là rất khó. Chưa kể, biện pháp có thể đóng cửa các khu vui chơi để bệnh không phát tán cho cộng đồng là biện pháp bất khả dĩ. Bởi đơn giản, nếu các biện pháp ngăn chặn dịch nhắm vào đám đông thì sẽ nhanh chóng tạo tâm lý hoang mang trong dư luận. Từ yếu tố hoang mang này, sẽ lại phát sinh hàng loạt những nguy cơ khác ngoài chuyện phòng chống cúm A/H1N1.
Sở Y tế TP HCM đã đưa ra 3 tình huống xử lý tương ứng với số bệnh nhân nhiễm cúm trong mỗi tình huống. Ở tình huống 1, dưới 500 người nhiễm cúm, Sở sẽ chuyển Bệnh viện (BV) Bệnh nhiệt đới 550 giường thành bệnh viện chuyên điều trị cúm A/H1N1. Đồng thời có sự hỗ trợ của BV Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và BV Phạm Ngọc Thạch. Tình huống 2, từ 500 – 1.000 người nhiễm cúm, chuyển thêm các BV quận 7, 8, 12, Củ Chi sang chuyên điều trị bệnh nhân cúm A/H1N1. Và tình huống 3, trên 1.000 người nhiễm, Sở sẽ trưng dụng thêm 2 trường THPT là Trung Phú (Củ Chi) và Nguyễn Hữu Huân (Thủ Đức) biến thành BV cấp thời gồm 2.000 giường bệnh.
Về nhân lực, các bác sĩ chuyên khoa sẽ chịu trách nhiệm hỗ trợ cho các BV tuyến dưới và 3.500 sinh viên của 2 trường y khoa tại TP HCM dự kiến cũng sẽ có mặt tại các BV để chăm sóc các bệnh nhân. Dĩ nhiên, đây chỉ là những dự tính cho tình huống xấu nhất xảy ra. Thêm một cái khó ở tình huống 3, theo quan điểm của chúng tôi, là liệu khả năng biến trường học thành BV dã chiến thì có thể cách ly được người nhiễm bệnh trong khu vực an toàn hay không? Khi mà hàng ngày, dư luận vẫn được thấy giới truyền thông phát đi phát lại những hình ảnh người nhiễm cúm bị cách ly ở phòng lạnh, nhân viên y tế chăm sóc được bảo hộ an toàn nhằm tránh khả năng lây nhiễm đến tận... tóc(!?).
Song song với các biện pháp ứng phó đối với các tình huống xấu tùy theo biến chuyển của dịch cúm A/H1N1, Sở Y tế TP HCM cũng đã đề xuất UBNB TP bổ sung thêm các trang thiết bị. Đặc biệt là 12 xe chuyên dụng để di chuyển các trường hợp nhiễm cúm đến BV điều trị. Hiện nay, toàn ngành y tế TP dự phòng được khoảng 17 nghìn viên thuốc Tamiflu – một loại thuốc đặc trị cúm A/H1N1. Đồng thời, Sở Y tế cũng đã huy động tất cả các BV trên địa bàn TP và 24 quận, huyện, các trạm y tế lẫn BV tư nhân sẵn sàng cho việc điều trị những trường hợp nhiễm cúm nếu cần thiết.
Cũng có mặt trong buổi họp báo, đại diện của Sở NN&PTNT TP HCM đề xuất ý kiến cần phải phổ biến đến từng người dân cách phòng chống dịch cúm A/H1N1. Vì theo vị đại diện này, không phải người dân nào cũng có thể đọc báo hoặc theo dõi truyền hình để nhận biết về mối hiểm họa của cúm A/H1N1. Đây là đề xuất rất xác đáng. Bởi, để phát hiện một trường hợp ủ bệnh cúm là quá khó khăn. Điển hình như trường hợp của du học sinh L.Q.T. từ Mỹ về.
Trước khi về đến sân bay Tân Sơn Nhất, L.Q.T. có quá cảnh ở sân bay Hồng Công. Và khi về Việt Nam, mãi vài ngày sau, L.Q.T. mới phát hiện mình nhiễm cúm A/H1N1 khi liên tục bị nóng sốt, ho... và buộc phải đến BV để điều trị. Những người thân trong gia đình L.Q.T. hoàn toàn không nghi ngờ khả năng du học sinh này bị nhiễm cúm. Hay trường hợp hai mẹ con một Việt kiều tại Đồng Nai cũng vậy. Chính vì thế, việc đẩy mạnh tuyên truyền về nguy cơ xảy ra một đại dịch cúm và cách phòng ngừa cúm A/H1N1 một cách toàn diện đến tất cả mọi người là việc làm hết sức cấp thiết và cần làm ngay lập tức.
Với khả năng lây nhiễm tiềm ẩn, có đề xuất tại buổi họp báo rằng tất cả hành khách về đến sân bay Tân Sơn Nhất từ các vùng dịch ngoài việc khai báo, kiểm dịch còn buộc phải đến lưu trú tại các khách sạn xung quanh khu vực sân bay từ 3 đến 4 ngày để giám sát. Hành khách nào không chấp hành thì cần có biện pháp chế tài để bắt buộc cách ly giám sát.
Điều này, quả là khó thực hiện nếu như không muốn nói là không thể thực hiện. Bởi không ai có thể “giam lỏng” tất cả các hành khách nhập cảnh vào Việt Nam từ vùng có dịch mà không cần biết chuyến bay đó có trường hợp nào nhiễm cúm A/H1N1 hay không? Hơn nữa, điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh thân thiện của con người Việt Nam và ngành du lịch ở nước ta.
Ông Nguyễn Thành Tài – Phó chủ tịch thường trực UBND TP HCM – nhận định về dự báo khả năng TP HCM sẽ là địa phương có nguy cơ bùng phát dịch rất lớn. Vì vậy, Ban chỉ đạo phòng chống dịch cúm A/H1N1 đề xuất với Bộ Y tế cho cơ chế đặc thù về việc mua những trang thiết bị khẩn trong công tác phòng chống dịch bệnh theo chỉ đạo của Chính phủ. Ngoài ra, ông Nguyễn Thành Tài còn lưu ý các cơ quan y tế cần hết sức lưu tâm đến tình trạng dịch cúm A/H1N1.