Không chỉ ruộng đồng, vườn cây, gia súc mà cả con người đều khát từng giọt nước ngọt quý giá. Ống kính của PV và CTV Tuổi Trẻ đã ghi nhận những hình ảnh mới nhất từ các vùng miền trên cả nước.
Chị Phạm Thị The (36 tuổi, ở ấp 4, xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang, Trà Vinh) bần thần bên ruộng bí nhà mình. Gia đình chị đã vay nợ gần 10 triệu đồng khoan giếng, trồng 3 công bí đỏ, sau gần ba tháng bí xấu, công chăm sóc, bơm nước quá nhiều, “không trụ được với trời”, vợ chồng chị đành bỏ ruộng bí cho trâu bò ăn tận thu, khoản nợ để lại vụ sau - Ảnh: Đức Thảo
Trên 400ha ruộng lúa thuộc địa bàn xã Phong Tân, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu bị khô hạn từ ngày 12-2 đến nay, đất ruộng đã nứt nẻ - Ảnh: Hoàng Thạch Vân
Nông dân ở ấp 19, xã Phong Tân, huyện Giá Rai, Bạc Liêu “vét” phần nước ít ỏi còn lại bơm vào ruộng để cứu lúa - Ảnh: Hoàng Thạch Vân
Hai cha con ông Nguyễn Bá Châu (tổ 4, phường Thành Nhất, TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) thuê người đào giếng sâu thêm để lấy nước tưới cà phê. Ông cho biết giếng đã sâu hơn 17m nhưng do hạn hán nên phải đào thêm 8m nữa mới có nước - Ảnh: Thái Bá Dũng
Những mương nước trơ đáy ở Điện Biên - Ảnh: Trường Thành
Bông lúa với nhiều hạt lép trên bàn tay người nông dân ở ấp 19, xã Phong Tân, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu - Ảnh: Hoàng Thạch Vân
Bà con người Mông bản Cung Mu Phìn, xã Lản Nhì Thàng, huyện Phong Thổ, Lai Châu thiếu nước sinh hoạt. Hàng tháng nay phải tận dụng nước từ một ống nước ven đường - Ảnh: Thanh Sơn
Xe xúc đang múc cát để xe tải luân phiên lấy cát đáy sông Trà Khúc (Quảng Ngãi). Đáy sông Trà giờ phần lớn thành bãi bồi. Ông Hồ Minh Chánh, nhân viên vận hành trạm cấp nước Trà Khúc, cho biết nước sông Trà năm nay cạn sớm hơn mọi năm chừng ba tháng. Đáy sông Trà Khúc bây giờ trở thành nơi trồng đậu, trồng hành của người dân và nơi lấy cát của các đơn vị xây dựng - Ảnh: Tấn Vũ
Bà Thạch Thị Sa Oăn (60 tuổi, người Khmer, ở ấp La Bang, xã Long Sơn, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh) thu tỉa dây bí cho bò ăn dần. Vụ này gia đình bà trồng 2 công bí đỏ nhưng hạn khốc liệt gây mất mùa. “Năm ngoái mỗi dây cho 2 trái, năm nay 3 dây cho 1 trái, mà tưới miết trái cũng không biết lớn, thời tiết năm nay sao sao. Chừng 20 ngày nữa sẽ thu bí nhưng chắc tiền bán chỉ đủ tiền giống, phân bón, còn công chăm hơn ba tháng coi như mất trắng” - Ảnh: Đức Thảo
Nắng hạn gay gắt làm dây choại ở rừng U Minh Hạ khô cháy. Mỗi cây tràm giờ là một “bó đuốc” - Ảnh: Duy Khang
Tình trạng khô hạn, xâm nhập mặn đang ở thời điểm cực kỳ khốc liệt. Người dân từ những vùng cao phía Bắc như Điện Biên, Lai Châu cho đến Quảng Ngãi, Ninh Thuận ở miền Trung, rồi tận vùng cực nam Cà Mau đang lo đứng lo ngồi vì ruộng đồng khô hạn, hoa màu không ra trái, trâu bò không còn cỏ ăn.
Nhiều vùng ở ĐBSCL nước mặn đã lấn sâu vào đất liền hơn 40km và đang tiến nhanh từng ngày. Khoảng 100.000ha lúa đông xuân và xuân hè ở khu vực này đã và đang bị nước mặn, hạn hán bao vây. Ruộng đồng nứt nẻ. Hơn 10.000ha lúa đã chết trắng. Hàng chục ngàn hecta có nguy cơ mất mùa.
Năm 2010 nước mặn xâm nhập sớm hơn các năm trước. Trong khi đó lúa đông xuân trên đồng chỉ mới vào giai đoạn đẻ nhánh, làm đòng rất cần nước để phát triển. Nhiều nơi lúa chết dần mà chút nước ít ỏi còn lại dưới kênh đã mặn chát. Tiếc của, người dân vẫn bấm bụng bơm vào ruộng dù chỉ hi vọng... 1%. Và rồi lúa cũng chết.
Không chỉ thiếu nước cứu lúa, hoa màu, người dân ven biển ĐBSCL còn đang điêu đứng vì thiếu nước ngọt sử dụng. Tại Bình Đại, Ba Tri (Bến Tre), Tân Phú Đông (Tiền Giang)... người dân phải đổi nước ngọt với giá trên dưới 100.000 đồng/bồn 2m3, tương đương một giạ lúa chất lượng cao.
Từ nay đến tháng 5-2010, trung bình mỗi hộ phải chi hàng triệu đồng để đổi nước ngọt, chưa kể tiền mua gạo, thức ăn và vô số khoản chi khác - một số tiền quá lớn đối với nông dân nghèo.
