Thành phố Hồ Chí Minh
Cơ quan chức năng đang lấy mẫu để giám định thành phần nguy hại tại bãi đất ở đường Thanh Niên, huyện Bình Chánh trong ngày 15.7. Ảnh: MP
Tại một khu đất nông nghiệp ở số số 4A.121 đường Thanh Niên, tổ dân phố 9, ấp 4, xã Phạm Văn Hai, huyện Bình Chánh, TP.HCM rộng gần 1.500m2 đang được chôn nhiều loại chất thải nguy hại cực độc với độ sâu… 0,5m.
Núp bóng vựa ve chai
Nằm giữa khu đất trống là một căn nhà cấp bốn xiêu vẹo đang bỏ hoang. Tại hiện trường, chúng tôi ghi nhận được một đống chất thải dạng hạt ánh kim lấp lánh. Đây là những hạt trao đổi i-on có tính chất độc hại cao vì được dùng trong các phòng thí nghiệm và chúng có tính chất hấp thu chất độc. Ở phía sau ngôi nhà, hàng đống bóng đèn huỳnh quang được buộc thành từng chùm nằm vùi dưới lớp lá cây.
Toàn bộ số chất thải trên được chôn vùi dưới đất, được đổ lớp cát phủ lên bề mặt để ngụy trang. Một con mương nằm cạnh khu đất hiện giờ cũng không còn vì đã được san lấp bằng mớ chất thải. Qua xác minh ban đầu, các cơ quan chức năng đã xác định trong số chất thải nguy hại có đủ các dạng rắn (cặn sơn, lon mực in, bóng đèn huỳnh quang, sợ thủy tinh, cao su, hạt trao đổi in); dạng bùn thải màu trắng, nâu, xanh, tím, đỏ, vàng; mỡ bò, cặn dầu thải…
Bà Nguyễn Triệu Hồng Nhung, tổ trưởng tổ dân phố cho biết khu đất trên trước đây do vợ chồng ông Ngô Thanh Hồng và bà Trần Thị Ngọc Oanh thuê làm vựa phế liệu. Trong quá trình hoạt động “vựa ve chai” nhiều lần gây ô nhiễm môi trường nên người dân xung quanh đã lên tiếng phản ánh nhưng không ai nghĩ rằng nơi đây đang “núp bóng vựa ve chai để chôn sống chất thải nguy hại”.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, chủ đất là ông Vũ Văn Kim đã cho vợ chồng Hồng, Oanh thuê làm vựa phế liệu không phép từ tháng 12.2007 đến tháng 5.2009. Bà Oanh khai nhận, trong một thời gian dài đã nhận chất thải từ một người không rõ lai lịch để “xử lý” bằng cách phân loại thu hồi phế liệu và “chôn sống” với giá 500.000 đồng/xe tải loại 1,4 tấn.
Thải nhiều, xử lý ít
Hiện phòng cảnh sát môi trường Công an TP.HCM (PC36) đang xác minh “chủ thật sự” của số chất thải nguy hại trên đồng thời đã lấy mẫu chất thải, nước thải để phân tích về ngưỡng chất thải nguy hại. Tuy nhiên, một thực tế là, chất thải nguy hại được đổ bậy nhiều nơi trên địa bàn thành phố và các cơ quan chức năng chỉ phát hiện sau khi vụ việc đã rồi và tìm cách giải quyết hậu quả.
Điển hình, tại quận 9, người dân “chỉ điểm” trên Đồi Dù (khu phố Thái Bình, phường Long Bình) có một bãi tro khổng lồ. Đây là “sản phẩm” cũng của một chủ vựa ve chai, đã thu gom chất thải nguy hại về khu đất trống rồi đốt.
Dọc trên tuyến đường Trần Đại Nghĩa, huyện Bình Chánh hay trên một tuyến đường ở xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh, chúng tôi cũng ghi nhận được nhiều đống chất thải mà theo nhận định ban đầu có nhiều khả năng là chất thải nguy hại.
Báo cáo với bộ Xây dựng, TP.HCM cho biết, mỗi ngày thành phố thải khoảng 900 – 1.200 tấn chất thải rắn công nghiệp, 300 – 500 tấn chất thải nguy hại và từ 9 – 12 tấn chất thải rắn y tế. Đó là chưa kể có cả trăm tấn chất thải nguy hại từ các địa phương khác chuyển về TP.HCM.
Nhưng cả địa bàn thành phố chỉ có vài công ty có chức năng xử lý chất thải nguy hại với công suất rất thấp, với tổng công suất xử lý mỗi ngày chỉ khoảng vài chục tấn. Tuy nhiên, có một thực tế là hiện không ít các đơn vụ được phép, đã ký hợp đồng lấy tiền bỏ túi rồi gom chất thải nguy hại đem đổ bậy hoặc chôn lấp, như công ty Tân Đức Thảo (xã Phạm Văn Hai, huyện Bình Chánh) gom chất thải nguy hại của khoảng 300 công ty ở TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An và Bà Rịa – Vũng Tàu rồi về… san lấp mặt bằng ở hai khu đất rộng khoảng 3.000m2 ở cùng địa bàn.