Xin chia sẻ với các bạn trẻ một số kinh nghiệm khi lựa chọn nghề nghiệp như sau: trước tiên, cần phải tránh những sai lầm khi chọn nghề như: Chọn nghề theo sự mong muốn, áp đặt của bố, mẹ và người thân. Do gia đình có nghề nghiệp truyền thống hoặc có mối quan hệ sẵn có nên thường áp đặt con cái theo ý muốn của mình. Chọn nghề theo sự rủ rê của nhóm, của bạn bè và của người yêu. Chọn nghề không phù hợp với năng lực, tính cách, sở thích của mình. Chọn nghề may rủi. Chọn nghề theo "mác", theo "nhãn", theo phong trào. Chọn nghề nổi tiếng, dễ kiếm tiền mà không biết nghề đó có phù hợp với mình không. Chọn nghề không nghĩ đến những điều kiện có liên quan như: điều kiện kinh tế, cá nhân hoặc gia đình. Chọn nghề không gắn với nhu cầu xã hội. Chọn nghề dựa vào những người dùng phương pháp thần bí như các nhà chiêm tinh, thầy bói (xem chỉ tay, chữ viết, coi tướng...).
Sau đó bạn cần xác định bản thân mình phù hợp với ngành nghề nào. Bạn hãy bắt đầu từ sở thích, tính cách và điều kiện của mình. Chọn ra những nghề nào thích hợp nhất để nghiên cứu và loại bỏ dần. Việc chọn nghề còn phải xét đủ những điều kiện vật chất, xã hội, kinh tế... ở xung quanh ta, và phối hợp với nhiều phương pháp khác để đạt được hiệu quả cao nhất.
Bạn hãy tận dụng các cơ hội để làm một số công việc liên quan tới nghề mình lựa chọn để khám phá năng lực, sở thích, tính cách bản thân mình có phù hợp với nghề đó hay không. Ví dụ: làm báo tường, viết bài gửi cho các báo... để xem mình có phù hợp với nghề báo không; làm thủ quĩ cho lớp để xem mình có phù hợp nghề kế toán không... Bạn có thể tới các công ty, trung tâm tư vấn về tâm lý, giáo dục, nơi đó họ có đủ sách, tài liệu, kiến thức về các nghề nghiệp để tư vấn cho bạn. Hãy tham khảo ý kiến của thầy cô, người nhà, bạn bè... để đánh giá các sở thích và khả năng của mình phù hợp với ngành nghề nào.
Hãy tham dự các buổi thuyết trình của các báo cáo viên thuộc nhiều ngành nghề khác nhau. Hãy đến thư viện, lên Internet để tìm hiểu thêm về các lĩnh vực mà mình quan tâm. Tìm hiểu thêm thực tế nghề nghiệp qua một số cá nhân.
Trao đổi với những ai đã thành công trong lĩnh vực bạn sắp chọn. Hỏi về cách sống, cách làm việc, tìm hiểu cả môi trường làm việc, những thách thức nghề nghiệp, những khó khăn và thuận lợi trong nghề nghiệp, điều kiện phát triển...
Khám phá xem công việc này phù hợp với những tính cách nào. Bạn đã có gì và cần phải trang bị thêm những gì, để từ đó có những định hướng hợp lý nhất và có thể điều chỉnh khi phù hợp.
Trong mỗi ngành nghề, ít nhất là phải biết các yêu cầu sau về nghề: Tên nghề và những nghề nghiệp chuyên môn thường gặp trong nghề; Mục tiêu đào tạo và nội dung đào tạo của ngành nghề; Nhu cầu thị trường lao động đối với ngành nghề đó; Những phẩm chất và kỹ năng cần thiết để tham gia lao động trong nghề; Những nơi đào tạo ngành nghề từ hệ công nhân kỹ thuật cho đến bậc đại học...
Và cuối cùng khi chọn nghề là phải xác định năng lực học tập của bạn. Căn cứ vào điểm học tậpV, nhất là các môn thi tuyển sinh đầu vào của ngành bạn định theo học. Tìm hiểu điểm trúng tuyển của ngành nghề đó ở trường bạn muốn thi vào trong ba năm liên tiếp, từ đó so sánh với sức học của mình cho phép bạn xác định khả năng trúng tuyển của mình vào trường đó như thế nào. Lưu ý bạn rằng cùng một ngành học nhưng có thể thi đầu vào bằng nhiều khối khác nhau. Hãy chọn đúng sở trường của bạn.
Chúc các bạn thành công!
Vũ Thị Huyền Trang