Chè sen Quảng An: Tinh hoa chè Việt

Đại Đoàn Kết - 05/08/2012 00:00

Tin Hợp tác xã Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ tổng hợp Quảng An (HTX) được Cục Sở hữu Trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu "Chè sen Quảng An” đã làm nức lòng không chỉ những nghệ nhân ướp chè của phường Quảng An nói riêng, mà còn là tin vui với hàng triệu người dân Việt trong và ngoài nước, những người yêu thích sản phẩm chè ướp hương sen Hồ Tây bằng phương pháp thủ công truyền thống vốn nổi tiếng từ bao đời nay.


Tin Hợp tác xã Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ tổng hợp Quảng An (HTX) được Cục Sở hữu Trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu "Chè sen Quảng An” đã làm nức lòng không chỉ những nghệ nhân ướp chè của phường Quảng An nói riêng, mà còn là tin vui với hàng triệu người dân Việt trong và ngoài nước, những người yêu thích sản phẩm chè ướp hương sen Hồ Tây bằng phương pháp thủ công truyền thống vốn nổi tiếng từ bao đời nay.

Phó Cục trưởng Cục Sở hữu Trí tuệ Trần Hữu Nam (bên trái)
trao Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu "Chè sen Quảng An”
tinh hoa chè Việt cho Chủ nhiệm HTX Vũ Hoa Thảo
Thứ quà gói trọn hương vị Hà thành

Là vùng đất có truyền thống văn hóa lâu đời, nằm trên bán đảo Hồ Tây, phường Quảng An được hình thành từ 3 làng cổ: Quảng Bá, Tây Hồ và Nghi Tàm. Nơi đây được biết đến với những di tích lịch sử nổi tiếng như phủ Tây Hồ, chùa Kim Liên... và các làng nghề truyền thống nức tiếng gần xa như nghề trồng quất cảnh, cây cảnh, nuôi cá cảnh. Đặc biệt, nghề ướp chè sen Quảng An đã trở thành niềm tự hào của đất và người Quảng An, nơi được thiên nhiên ưu đãi với cảnh quan đẹp, khí hậu trong lành, thổ nhưỡng thuận lợi cho việc trồng hoa, cây cảnh và nuôi trồng thủy sản... Chẳng thế mà hàng ngàn năm trước, các tao nhân mặc khách khi đến với Long thành chẳng bao giờ quên được thắng cảnh Tây Hồ mà đặc trưng là sen Hồ Tây: Huyền chưa nguyệt đài ngần ánh tuyết/ Viện lồng hoa điệp biếc đầm sương/ Sen xanh in trúc lung linh nguyệt/ Vầng biếc mai hoa phảng phất hương (Nguyễn Quý Đức, 1646-1720).

Theo các cụ già trong làng kể lại thì từ xa xưa người Tràng An đã biết ướp chè mộc với hoa sen Hồ Tây để thưởng thức hương vị thanh khiết của những bông hoa trong chén chè. Lúc đầu, người ta chỉ làm với số lượng ít, chủ yếu là cho quan lại và những người giàu có. Về sau số lượng tăng dần nhưng vẫn là thứ chè quý, chỉ đem ra tiếp khách tri âm hoặc là dùng làm thứ quà biếu thắm đượm nghĩa tình gia chủ mà lại gói trọn hương vị đất Hà thành.

Hiện nay, trên địa bàn phường Quảng An có 4 đầm sen gồm: đầm Trị, hồ Thủy Sứ, hồ Đầu Đồng và Ao Chùa với diện tích trên 15,5ha. 14 gia đình và cơ sở làm nghề ướp chè sen của phường hằng năm cung cấp ra thị trường khoảng 1 tấn chè.

Theo nghệ nhân Ngô Văn Xiêm, người đã có trên 60 năm theo nghề ướp chè sen thì mỗi năm có khoảng 3 tháng mùa sen, cả gia đình huy động toàn bộ nhân lực từ người già đến trẻ nhỏ để tham gia vào công đoạn ướp chè. Với bí quyết được truyền lại từ thời cha ông, mỗi vụ gia đình ông thu được trung bình khoảng gần 1 tạ chè và làm đến đâu tiêu thụ đến đấy. Thậm chí, đến Tết gia đình không còn hàng để bán. Tuy nhiên, nỗi niềm trăn trở về một nhãn hiệu độc quyền được bảo hộ cũng như làm sao để nâng cao hơn nữa hiệu quả của quy trình chế biến chè sen luôn canh cánh trong lòng ông cũng như nhiều hộ gia đình làm nghề khác...
Thưởng thức chè sen Quảng An
giữa không gian sông nước Hồ Tây
- một nghệ thuật ẩm thực tao nhã
Hài hòa yếu tố phát triển và bảo tồn

Ý tưởng xây dựng nhãn hiệu Chè sen Quảng An đã được những nghệ nhân như ông Xiêm ấp ủ từ lâu và đến cuối năm 2011 thì được Ban Chủ nhiệm HTX hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể. Và ngày 17-7-2012, HTX và nhân dân phường Quảng An nô nức đón nhận tin vui Chè sen Quảng An đã chính thức trở thành nhãn hiệu được Cục Sở hữu Trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) công nhận.

Ông Vũ Hoa Thảo - Chủ nhiệm HTX hào hứng chia sẻ: "Chúng tôi đã mong chờ ngày này lâu lắm rồi. Niềm vui hôm nay có lẽ khó mà diễn tả hết được. Đó là sự động viên to lớn đối với những người làm nghề như chúng tôi suốt một đời gắn bó và nâng niu nghề truyền thống của đất kinh kỳ”.

Để có được ấm chè ngát hương sen, vừa tinh khiết, vừa tự nhiên, người làm chè Quảng An phải trải qua công đoạn ướp sấy kỳ công, trong thời gian gần một tháng. Trung bình 1.000 bông hoa sen sẽ cho khoảng 1,1kg nhị sen và ướp được 5kg chè.

Cũng là một nghệ nhân ướp chè sen nổi tiếng của vùng đất Quảng An giàu truyền thống văn hóa, ông Thảo khẳng định trước đây chè sen do được chế biến rất cầu kỳ, hoàn toàn bằng phương pháp thủ công, mỗi năm lại chỉ có một vụ nên dù đã tận dụng mọi nguồn lực thì sản lượng chè làm ra vẫn khiêm tốn. Chính vì thế, giá thành chè sen khá cao, từ 4 - 6 triệu đồng/kg. Hiện Ban Chủ nhiệm đang xây dựng quy trình chế biến, kiểm tra chất lượng và dán nhãn thương hiệu độc quyền để mọi sản phẩm Chè sen Quảng An cung cấp ra thị trường đều bảo đảm chất lượng, tránh hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng làm ảnh hưởng đến uy tín của nhãn hiệu.

Bên cạnh đó, Ban Chủ nhiệm HTX đang chuẩn bị tờ trình xin mở rộng diện tích đầm trồng sen từ 10 - 15 ha nữa để vừa có thêm cảnh quan đẹp, vừa phục vụ tốt hơn nhu cầu muốn thưởng thức chè sen của đông đảo người dân Việt Nam trong và ngoài nước. Một phương án khác được đưa ra là liên minh, liên kết với các địa phương khác có địa lý và thổ nhưỡng phù hợp cho việc nuôi trồng giống sen quý Hồ Tây như vùng đất Nhật Tân... Điều này cần sự nghiên cứu kỹ càng và cẩn trọng để nhãn hiệu Chè sen Quảng An ngày càng phát triển đóng góp vào một nét đẹp văn hóa của Thủ đô Hà Nội mà vẫn giữ được hương vị truyền thống. Và thứ đặc sản riêng của đất Hà thành ấy sẽ theo chân người vươn xa đến mọi miền Tổ quốc, đến với bạn bè trên toàn thế giới...
Thu Hương
Gửi cho bạn bè Bản in

Tin mới