Thông báo này đã tạo ra một sự khuấy động trên thị trường tài chính – không chỉ bởi sự đột ngột, mà còn bởi nó là nỗ lực huy động vốn lớn nhất bởi một công ty đại lục kể từ những ngày sôi động năm 2007.
Động thái này được đưa ra sau 2 thông báo tương tự của 2 định chế tài chính khác của TQ là Bank of China và China Merchants Bank. Các định chế nhỏ hơn cũng đang bận bịu với việc huy động tiền, kể cả bằng IPO hay mời gọi đầu tư trực tiếp tới các công ty được sở hữu bởi nhà nước. Theo Bill Stacey, một nhà phân tích tại Aviate Global, một công ty môi giới của Hồng Kông, trong vòng 6 tháng qua đã có khoảng 200 – 250 tỷ NDT tiền được huy động.
Ít nhất, số tiền này cần được dùng để bù đắp cho cơn bùng nổ cho vay hồi năm ngoái. Với việc ngân hàng trung ương chi tiền cho gói kích thích tăng thêm, các ngân hàng được sở hữu bởi chính phủ TQ đã mở rộng bảng cân đối ngân sách của mình lên thêm 1/10, hay là gần 10 nghìn tỷ NDT. Một sự gia tăng trong việc cho vay chắc chắn sẽ đòi hỏi việc tăng vốn nhằm duy trì sự an toàn cần thiết. Khi lượng tín dụng được tăng lên dần, lượng vốn này có thể sẽ đến từ lợi nhuận của việc tái đầu tư. Khi việc cho vay bùng nổ như ở TQ, nguồn tiền mới đầu tư vào là thiết yếu.
Bằng việc huy động tiền, tỷ lệ vốn cấp 1 (Tier-1 capital) của BoCom đã tăng từ 8% lên hơn 10,4%. Những người tin tưởng vào hệ thống ngân hàng của TQ sẽ nói rằng việc này không chỉ lấp đầy khoảng trống về vốn mà còn thừa tiền cho sự tăng trưởng phía trước. Những người hoài nghi lại dựa vào một kết luận khác, lo ngại rằng liệu việc tăng vốn này có phải là một nỗ lực để vượt lên trước sự tăng mạnh của nợ xấu vốn sẽ xuất hiện sự gia tăng tín dụng đáng chú ý hồi năm ngoái.
Chưa có một chứng cứ rõ ràng nào cho kết luận này. Hầu hết mọi chuyện đều đang nói lên điều ngược lại. Tỷ lệ những khoản vay không hiệu quả bởi các ngân hàng TQ đang tăng lên. Nhưng điều này lý giải mối lo của chính nó, động cơ tạo ra tín dụng thường không phải trả giả. Các báo cáo khác cho thấy rằng các nhà quản lý đang yêu cầu các ngân hàng tăng tỷ lệ dữ trữ lên 200% số tiền cho vay không hiệu quả,
Một sự không minh bạch như vậy trong sổ sách kế toán có thể là bình thường vài năm trước đây, những người ủng hộ hệ thống này nói, nhưng bây giờ thì khó mà có thể thực hiện. Các ngân hàng TQ hiện tại đã được đưa sàn giao dịch, do đó họ không chỉ phải trả lời với chính phủ mà còn với các cổ đông, những người không cho phép tiền của mình bị sử dụng vào mục đích chính trị. Các thông tin ra trong tuần này cho biết, các ngân hàng TQ đã được chỉ thị từ các nhà quản lý rằng phải cho vay tập trung vào các doanh nghiệp nhỏ hơn là các cánh tay tài chính của chính quyền địa phương. Điều này cho thấy sự thật đã khác đi nhiều.
Vĩnh Thắng