Cập nhật đến cuối tháng 4/2010, trung tâm dữ liệu Earnings Central của Stox.vn đã ghi nhận kết quả kinh doanh quý I-2010 của khoảng 200 doanh nghiệp trong tổng số hơn 500 doanh nghiệp niêm yết trên cả hai sàn HOSE và HNX. Trong bài viết ngắn này, chúng tôi khảo sát qua kết quả tổng hợp của 180 doanh nghiệp thuộc các nhóm ngành khác nhau trên hai sàn.
Bảng 1 dưới đây tổng hợp tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ròng của nhóm khi so với cùng kỳ năm 2009. Kết quả tăng trưởng doanh thu 124% cùng nhịp với mức độ thay đổi quy mô vốn điều lệ của nhóm (mức tăng vốn điều lệ là 127%); trong khi lợi nhuận ròng có thay đổi tích cực ở mức tăng tới 166%.
Tuy nhiên, kết quả tích cực ở lợi nhuận ròng lại nằm chủ yếu ở nhóm các công ty đã tiến hành tăng vốn điều lệ trong năm so sánh giữa qu y I-2009 và quý I-2010. Nhóm này gồm 63 công ty, có mức tăng trưởng doanh thu là 123% so với cùng kỳ (mức tương tự với nhóm còn lại); nhưng tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận ròng lại vượt cao lên ở mức 223%. Mức này là rất tích cực khi so sánh với tốc độ tăng trưởng vốn điều lệ ở mức 171%. Như vậy, các cổ đông có thể yên tâm khi lợi ích cổ đông đang được cải thiện ở tỷ lệ lợi nhuận trên vốn điều lệ so với cùng kỳ năm trước.
Điều băn khoăn nằm ở chỗ mặc dù vốn điều lệ tăng, nhưng tốc độ tăng doanh thu chỉ xấp xỉ quanh mức chung 25% của toàn bộ nhóm lớn 180 mã. Như vậy, lượng vốn của doanh nghiệp được sử dụng cho các dự án đầu tư chu kỳ dài hạn, hoặc được sử dụng để cải thiện giảm thiểu các chỉ tiêu chi phí của doanh nghiệp, hơn là mở rộng thị trường kinh doanh (thể hiện qua quý mô doanh số).
ở nhóm 117 mã còn lại không tăng vốn điều lệ từ Q1/09 đến Q1/10 thì tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng thấp hơn tốc độ tăng doanh thu. Điều này cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn với các doanh nghiệp quy mô nhỏ; chi phí đầu vào trong qu y I-2010 tăng cao có lẽ đã làm giảm tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng của doanh nghiệp.
Nhóm ngành xây dựng-vật liệu XD và Bất động sản – tăng cao chất lượng lợi nhuận
Xét theo nhóm ngành, các mã thuộc ba nhóm có liên quan đến nhau và chịu nhiều ảnh hưởng bởi sự phát triển của hạ tầng kinh tế nội địa, đó là Xây dựng; vật liệu xây dựng và bất động sản vẫn duy trì kết quả tích cực trong quý I-2010 này.
Thống kê ở bảng 2 cho thấy, nhóm Bất động sản mặc dù có tỷ lệ tăng trưởng doanh thu thấp, nhưng chất lượng lợi nhuận lại tăng ở mức rất hấp dẫn là 136% khi so với cùng kỳ. Tương tự vậy ở nhóm ngành vật liệu xây dựng, còn nhóm các cổ phiếu có kinh doanh chính là ngành xây dựng thì có mức độ tăng trưởng mặc dù không đột biến, nhưng lại duy trì tương đối đều cả 3 chỉ tiêu tăng trưởng doanh thu, tăng trưởng lợi nhuận ròng và quy mô vốn điều lệ.
Nhóm thép- thực phẩm và nhóm vận tải-kho bãi-dịch vụ - duy trì tăng cao cả doanh thu và lợi nhuận
Bảng 3 dưới đây tóm tắt kết quả kinh doanh của 3 nhóm ngành có cùng một đặc điểm tích cực trong qu y là duy tri mức tăng trưởng cao cả ở doanh thu và lợi nhuận
Điểm nổi bật của 3 nhóm ngành này là tăng trưởng doanh thu ở mức quanh ngưỡng 150%, trong khi tăng trưởng lợi nhuận ròng đều đạt trên 200%. Các tỷ lệ tăng trưởng này đều là cao hơn nhiều mức trung bình của thị trường. Rõ ràng, quy mô kinh doanh và thị trường của ba nhóm này là sẽ phát triển mạnh trong năm 2010 khi so với năm 2009. Xin lưu y trong thống kê của 3 nhóm, mã HPG được tách riêng khỏi 8 cổ phiểu khác cùng ngành thép cho quy mô vốn hóa vượt lớn hơn hẳn nhiều lần; cũng như mã VSP được tách ra khỏi 14 mã nhóm vận tải-kho bãi-dịch vụ do kết quả lỗ liên tục các qu y trước năm 2009. Việc tách các mã cá biệt ra khỏi nhóm nhằm đem lại bức tranh số liệu thống kê đạt được mức khái quát đại diện cao hơn.
Nhóm nuôi trồng nông hải sản – đã vượt qua đáy khủng khoảng trong xuất khấu năm 2009
Nhóm phân ngành nuôi trồng nông & hải sản, trong đó chủ yếu là các công ty chế biến và xuất khẩu thủy sản, đã có một quý đột phá về chỉ tiêu lợi nhuận ròng. Do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thế giới, nhóm mã này đã chịu lỗ nhiều trong quý I-2009. Số liệu của quý này cho thất giai đoạn đáy khủng hoảng của ngành thực sự đã qua, với chỉ số tăng trưởng lợi nhuận đạt tới 567% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng trưởng lợi nhuận cùng kỳ cao nhất khi so với các nhóm ngành khác trên hai sàn HOSE và HNX. Nhà đầu tư có thể kỳ vọng nhiều hơn vào kết quả tích cực của nhóm ngành này trong các quý tới của năm 2010.
Nhóm dịch vụ hạ tầng điện-phân phối xăng dầu-khí đốt: tiếp tục chịu ảnh hưởng biến động giá
Ở chiều hướng ngược lại, hai nhóm ngành gây thất vọng trong quý chính là hai nhóm về dịch vụ hạ tầng- các mã thuộc nhóm sản xuất và phân phối điện cũng như nhóm phân phối xăng dầu-khí đốt.
Nhóm này có tăng trưởng doanh thu rất ấn tượng là 178% so với cùng kỳ, nhưng lại không đạt chỉ tiêu lợi nhuận, khi lợi nhuận ròng của nhóm chỉ tổng cộng ở mức 90% so với cùng kỳ. Giá đầu ra của sản phầm hai nhóm ngành này thuộc diện điều tiết vĩ mô của chính phủ, nên các biến động đầu vào dâng cao trong quý đã làm giảm lợi nhuận của nhóm. Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là các biến động tăng trong giá nguyên liệu như than, hay là các mặt hàng xăng-dầu nhập khẩu đã ảnh hưởng tiêu cực tới kết quả của nhóm.
Trong các quý tới, để ổn định kinh tế vĩ mô, chủ trương của chính phủ là tiếp tục điều tiết chặt chẽ các mức giá đầu ra của điện, và xăng dầu, khí đốt. Điều này sẽ tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực tới kết quả lợi nhuận của nhóm. Trong trường hợp này, lợi ích kinh doanh của nhóm ngành cần chịu điều tiết để đổi lại lợi ích kinh tế vĩ mô cho cả nền kinh tế.