Đài truyền hình NHK và thông tấn xã Kyodo dẫn lời Phó chánh văn phòng nội các Jun Matsumoto hôm qua thông báo Thủ tướng Aso sẽ giải tán Hạ viện vào ngày 21.7 và tổ chức cuộc bầu cử sớm vào ngày 30.8. Sau nhiều lần trì hoãn với hy vọng tình thế sẽ biến đổi khả quan hơn, ông Aso cuối cùng đành sử dụng đến con bài cuối cùng trên sau khi đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền và liên minh New Komeito thất bại trước đảng Dân chủ (DPJ) đối lập trong cuộc bầu cử Hội đồng thành phố Tokyo diễn ra vào hôm 12.7. Kết quả kiểm phiếu được công bố sáng qua cho thấy DPJ giành được 54 ghế so với 38 ghế của LDP. Cùng với số phiếu của đảng liên minh, DPJ lần đầu tiên chấm dứt 4 thập niên thống trị của đảng cầm quyền tại Hội đồng thành phố Tokyo. Đây cũng là lần đầu tiên DPJ nắm giữ cơ may lớn nhất có thể giành lấy quyền lực lần thứ 2 từ LDP trong hơn 50 năm qua.
Dù chỉ là cuộc bầu cử mang tính chất địa phương, cuộc chạy đua giành ghế tại hội đồng thủ đô được xem là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy cách đảng cầm quyền của ông Aso chống đỡ như thế nào trước đòn tấn công sắp tới của đảng đối lập DPJ trong cuộc tổng tuyển cử sớm. Dưới thời Thủ tướng Junichiro Koizumi, LDP đã giành được thế đa số tại Hạ viện với 303/480 ghế trong cuộc tổng tuyển cử cách đây 4 năm.
Thủ tướng Aso xin lỗi vì LDP thất bại - Ảnh: Reuters
Sau khi LDP mất thế đa số tại Thượng viện về tay DPJ do nhiều vụ bê bối trước cuộc bầu cử vào ngày 29.7.2007, đảng cầm quyền liên tục lâm vào thế bí và buộc phải thay đến 3 thủ tướng. Hiện Thủ tướng Taro Aso đang đối mặt với lời kêu gọi từ chức trong nội bộ đảng nhằm tìm kiếm ứng viên sáng giá hơn lãnh đạo LDP trong cuộc bầu cử tới. Trong khi đó, lo sợ trước khả năng thất bại hiển nhiên, một số nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền đã quyết định "nhảy sang tàu khác" như nghị sĩ Kotaro Nagasaki, theo hãng tin AP.
Diễn biến mới nhất trên chính trường Nhật Bản đã mở ra nhiều viễn cảnh có thể xảy ra trong thời gian tới tại xứ sở hoa anh đào. Theo phân tích của hãng tin Reuters, khả năng lớn nhất là DPJ sẽ thắng vẻ vang trong cuộc bầu cử Hạ viện, hoặc thành lập liên minh với các đảng khác để nắm thế đa số tại viện lập pháp đầy quyền lực này. Việc cả Thượng viện và Hạ viện đều thuộc đảng cầm quyền có thể tạo lực đẩy mới cho các thị trường tài chính, dù giới đầu tư vẫn lo ngại về khả năng lãnh đạo cũng như đường hướng tương lai của đất nước dưới chính phủ DPJ non kinh nghiệm. Viễn cảnh kế tiếp là cả 2 chính đảng lớn đều không thể giành thế đa số sau bầu cử, buộc những đảng này phải nỗ lực thành lập liên minh bằng cách lôi kéo các “phản đồ” của đảng khác. Điều này sẽ chỉ khiến chính trường một lần nữa rơi vào thế bế tắc. Sự tranh chấp quyền lực trong nội bộ sẽ khiến việc thi hành chính sách khó khăn hơn. Viễn cảnh cuối cùng là LDP cùng đảng liên minh sẽ vẫn có thể giành chiến thắng đầy “khiêm tốn” một cách thần kỳ trong cuộc bầu cử tới. Với kết quả này, LDP lại tiếp tục con đường bám trụ đầy chật vật cho đến thời điểm diễn ra bầu cử Thượng viện vào năm 2010.
Thụy Miên
