Hồi tháng 5/2008, chính phủ bảo thủ của Thủ tướng Stephen Harper cho biết, họ có kế hoạch mua 65 máy bay tấn công phối hợp F-35 của Lockheed Martin. Báo chí đưa tin, Ottawa sẽ thông báo thỏa thuận trị giá 15,4 tỷ USD mua và bảo dưỡng máy bay F-35 vào ngày hôm nay (16/7). Thỏa thuận này sẽ được thực hiện trong 20 năm.
F-35 sẽ thay thế số máy bay CF-18 già nua của Canada. Phi đội máy bay lỗi thời này sẽ chấm dứt hoạt động vào khoảng năm 2017 – 2020. Canada đã mua 138 máy bay CF-18 vào những năm 1980 và đã nâng cấp 80 chiếc trong số đó.
Phát ngôn viên đảng Tự do Marc Garneau cho biết, không cần thiết phải đưa ra thông báo bây giờ và phân vân vì sao chính phủ chỉ nói tới nhà thầu Lockheed Martin.
“Một chính phủ tự do trong tương lai sẽ hoãn thực hiện hợp đồng này. Cuộc cạnh tranh phải đảm bảo những lợi ích tốt nhất cho người Canada”, ông phát biểu tại một cuộc họp báo.
Các nghị sĩ đảng đối lập vẫn còn nghi ngờ về sự cần thiết mua máy bay mới. Họ cho rằng gần đây chính phủ đã dành 2,6 tỷ USD cho phi đội máy bay CF-18 hiện tại của Canada. Chiếc cuối cùng trong số CF-18 nâng cấp được giao vào tháng 3. Các nghị sĩ lo ngại về chi phí cho thương vụ máy bay chiến đấu cơ mới.
Các cuộc trưng cầu dân ý cho thấy, đảng Tự do đứng sau đảng Bảo thủ về tỷ lệ ủng hộ của dân chúng và sẽ ít có cơ hội giành chiến thắng trong cuộc bầu cử hiện nay.
Chương trình máy bay tấn công phối hợp (Joint Strike Fighter) do Mỹ, Canada, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh, Italy, Na-uy, Đan Mạch, Australia và Hà Lan phối hợp thực hiện.
“Trái với suy nghĩ của đảng Tự do, đây là một tiến trình có tính cạnh tranh. Canada đã tham gia tiến trình có sức cạnh tranh nghiêm ngặt. Tiến trình này có hai nhà thầu phát triển và cạnh tranh nguyên mẫu máy bay. Việc tham gia chương trình JSF đã cho phép Bộ Quốc phòng và Bộ Công nghiệp Canada trở thành một bộ phận của chương trình quân sự quốc tế tiên tiến này”, một phát ngôn viên cho Bộ trưởng Quốc phòng Canada Peter MacKay cho biết.
Phát ngôn viên trên cho biết thêm, Ottawa sẽ đưa ra “thông báo mua bán quốc phòng quan trọng” vào 11h hôm nay.
JSF được cho là chương trình vũ khí đắt tiền nhất thế giới. Mỹ dự định mua trên 2.400 máy bay này với khoản tiền ước tính 323 tỉ USD.