Tuy nhiên, khi trả lời phỏng vấn Vietnamnet (cập nhật lúc 12:51, thứ năm, 23/07/2009) chúng tôi thấy cần bàn thêm về việc sử dụng từ Việt như sau:
* Phạt hay Chuộc?
Phóng viên hỏi: Vừa qua, có thông tin cho hay Trung Quốc đã giảm mức tiền chuộc. Thông tin này có chính xác?
Và ông Cục trưởng trả lời: Theo con đường ngoại giao chính thức thì không có thông báo đó. Nhưng ngay cả việc giảm mức phạtcũng sẽ kiên quyết không đóng tiền phạt.
Theo thiển nghĩ, tiền phạt là tiền của người vi phạm và người đóng tiền phạt là người chấp nhận luật lệ của người, cơ quan thu tiền phạt. Còn tiền chuộc nếu có phải đóng thì người nộp tiền chuộc không hề có lỗi với người nhận tiền chuộc. Ví dụ ta mất ví có người nhặt được đòi tiền chuộc thì ta đóng để lấy lại giấy tờ hoặc như hải tặc Sômali dùng vũ lực bắt tàu giữ người trên hải phận quốc tế, vì muốn an toàn cho người bị bắt giữ nên nhiều nước chấp nhận nộp tiền chuộc. Ông Cục trưởng khẳng định: Trung Quốc đã đơn phương cấm biển trong vùng thuộc quyền chủ quyền của Việt Nam và hành động đó sai với luật pháp quốc tế. Thực tế, bà con ngư dân ta đang đánh bắt cá trên lãnh hải của mình thì kiên quyết không đóng tiền chuộc chứ sao lại gọi là kiên quyết không đóng tiền phạt?
* Lực lượng tuần tra hay tàu vi phạm?
Lực lượng tuần tra hay tàu tuần tra của bất cứ quốc gia nào chỉ được tuần tra trên vùng biển thuộc quyền chủ quyền của mình và khi lạc sang vùng biển thuộc quyền chủ quyền nước khác thì đó là tàu vi phạm, sai với luật pháp quốc tế và trong trường hợp này sao lại gọi là “lực lượng tuần tra Trung Quốc” ? Có thể vì lý do nào đấy để giữ thể diện cho bạn, không gọi là “tàu vi phạm” vậy có thể viết là “tôi phản đối hành vi của tàu Trung Quốc”?
Vấn đề ở đây không phải là chuyện bắt bẻ câu chữ kiểu chẻ sợi tóc làm tư. Họ đòi tiền chuộc không phải vì giá trị số tiền chuộc mà cần hành vi nộp tiền như một bằng chứng nói chúng ta công nhận vùng biển đó thuộc của họ. Từ ngữ trong văn bản ngoại giao lại càng cần phải cẩn trọng hơn và không thể có lực lượng tuần tra nước ngoài nào có mặt trên vùng biển thuộc chủ quyền nước ta.
Yêu nhau rào giậu cho kín. Càng là đồng chí tốt, láng giềng tốt càng phải chính xác trong cách dùng từ thể hiện đúng bản chất vấn đề.
Lê Quý Hiền