Cần quy định rõ nghĩa vụ trích nộp kinh phí công đoàn

Lao Động - 25/09/2009 08:09

Can quy dinh ro nghia vu trich nop kinh phi cong doan

Trong thực thi Luật Công đoàn hiện hành, đã và đang diễn ra một vấn đề khá nan giải. Đó là việc các DN ngoài quốc doanh, nhất là loại hình Cty cổ phần mà trước đây là DNNN, sau khi chuyển đổi cổ phần hóa đã cố tình, thậm chí ngang nhiên không thực hiện nghĩa vụ trích nộp kinh phí công đoàn (CĐ), gây khó khăn cho hoạt động của các cấp CĐ.

Công nhân may trong DN có vốn đầu tư nước ngoài mong muốn chủ DN trích nộp đầy đủ kinh phí công đoàn. Ảnh: Q.C.

(LĐ) -

Trong khi đó, chế tài của pháp luật, mà cụ thể là Luật CĐ hiện hành lại không quy định rõ để xử lý tình trạng trên.

Những bảo đảm về kinh phí, điều kiện, phương tiện làm việc cần thiết cho tổ chức CĐ hoạt động đã được quy định tại điều 16 Luật Công đoàn hiện hành, điều 154, 155 Bộ luật Lao động (sửa đổi), điều 20 Nghị định số 133-HĐBT ngày 20.4.1991 của Hội đồng Bộ trưởng hướng dẫn thi hành Luật Công đoàn, Nghị định số 302-HĐBT ngày 19.8.1992 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) quy định về quyền hạn và trách nhiệm của CĐCS trong các DN, cơ quan, đơn vị.

Để cụ thể hóa các quy định nói trên, Bộ Tài chính và Tổng LĐLĐVN đã có nhiều thông tư liên tịch, trong đó có thông tư liên tịch số 119/2004/TTLT /BTC-TLĐLĐVN ngày 8.12.2004 hướng dẫn việc trích nộp kinh phí CĐ bằng mức 2% quỹ tiền lương theo ngạch, bậc và các khoản phụ cấp lương (nếu có) đối với cơ quan HCSN; 2% quỹ tiền lương, tiền công phải trả cho CNLĐ và các khoản phụ cấp lương (nếu có) đối với DN.

Theo đó, DNNN, DN tư nhân, Cty TNHH, Cty cổ phần và các loại hình DN khác nếu có tổ chức CĐ thì đều phải thực hiện nghĩa vụ trích nộp kinh phí CĐ. Như vậy, quy định về trích nộp kinh phí CĐ của pháp luật VN không ngoại trừ loại hình Cty cổ phần.

Tiến trình đổi mới, CPH DNNN đang là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta, không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế, xã hội mà còn làm thay đổi cả nhận thức, hành vi của CCVC-NLĐ.

Ý thức được trách nhiệm của mình trong việc góp phần thúc đẩy tiến trình CPH ngày một sâu rộng hơn, Tổng LĐLĐVN đã chỉ đạo, hướng dẫn việc chuyển đổi, thành lập và hoạt động của CĐCS Cty cổ phần. Nhưng trên thực tế, xuất hiện tình trạng DNNN sau khi chuyển thành Cty cổ phần không thực hiện nghĩa vụ trích nộp kinh phí CĐ ngày càng phổ biến. Đây là việc làm trái pháp luật, vi phạm quy định về những "bảo đảm cho hoạt động CĐ" theo Điều 16 của Luật Công đoàn hiện hành.

Đây cũng có thể được coi là hành vi "dùng biện pháp kinh tế và các thủ đoạn khác can thiệp vào tổ chức và hoạt động công đoàn" quy định tại khoản 3 Điều 154 Bộ luật Lao động để làm suy yếu tổ chức CĐ, đồng thời trái với quy định tại điểm I-1 thông tư liên tịch số 119/2004/TTLB/BTC-TLĐLĐVN của Bộ Tài chính và Tổng LĐLĐVN.

Trước tình hình trên, vấn đề đặt ra là phải có biện pháp xử lý nghiêm minh, kịp thời theo quy định của pháp luật để ngăn ngừa biểu hiện lây lan. Song, điều đáng buồn là hiện nay, pháp luật hầu như không có chế tài nào đủ sức để xử phạt được DN không trích nộp kinh phí CĐ. Luật CĐ hiện hành không quy định rõ DN ngoài quốc doanh phải trích nộp kinh phí CĐ và nếu không nộp thì chế tài xử phạt như thế nào?

Chính vì điều này mà dẫn đến tình trạng DN ngang nhiên không nộp, nhưng tổ chức CĐ và cơ quan chức năng nhà nước không "xử lý" dứt điểm được. Trên thực tế đã có những cấp CĐ nêu vấn đề: Nếu xem xét thấy việc trốn tránh nghĩa vụ trích nộp có số lượng lớn, có đủ các yếu tố cấu thành tội phạm hoặc vi phạm nghiêm trọng thì đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự theo nhóm các tội phạm về kinh tế, hoặc có thể áp dụng chế tài kỷ luật để xử lý các cá nhân vi phạm, hoặc tổ chức thanh tra, kiểm tra, nghiên cứu áp dụng nghị định của Chính phủ quy định "xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động" để xử phạt theo khung hình phạt của nghị định này.

Song, tất cả hầu như không có tác dụng trước thái độ cố ý, thậm chí ngang nhiên của DN trong việc không nộp kinh phí CĐ. Thực trạng đó dẫn đến một thực tế: CĐ "vận động" DN đóng, nếu vận động không được thì... thôi!

DN ngoài quốc doanh, Cty cổ phần có tổ chức CĐ mà không thực hiện nghĩa vụ trích nộp kinh phí CĐ, không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn vi phạm Điều lệ CĐVN. Để giải quyết tận gốc tình trạng này, Luật Công đoàn sửa đổi cần quy định rõ nghĩa vụ trích nộp kinh phí CĐ của DN, đồng thời có chế tài xử lý nghiêm minh để đảm bảo thi hành trong thực tế. Tránh tình trạng quy định chung chung, đại khái như tại Điều 16 Luật Công đoàn hiện hành.

Có thể Luật CĐ chỉ cần quy định nghĩa vụ trích nộp kinh phí CĐ, còn mức trích nộp cụ thể là bao nhiêu thì để nghị định của Chính phủ và thông tư liên tịch giữa Bộ Tài chính, Tổng LĐLĐVN hướng dẫn.

Châu Long

Tin mới