Bài 1: Khẳng định vai trò chi bộ quân sự
Trong lúc nhiều địa phương trên cả nước vẫn còn dè dặt thí điểm mô hình chi bộ quân sự xã, phường, thị trấn (chi bộ quân sự cấp xã) thì Cần Thơ đã áp dụng mô hình này ở 85/85 đơn vị cấp xã. Đặc biệt, mô hình chi bộ quân sự cấp xã ở Cần Thơ đã được triển khai sớm, từ năm 1988. Phát huy vai trò chi bộ quân sự cấp xã chính là “chìa khóa” để Cần Thơ chủ động, linh hoạt, sáng tạo khắc phục các tồn tại, hạn chế trong xây dựng LLDQ.
Phải mạnh dạn
Về Cần Thơ lần này, chúng tôi tiến hành khảo sát chất lượng lực lượng dân quân bằng cách đi từ các thôn ấp, lên cấp xã, huyện rồi mới trở về làm việc với các cơ quan trong Bộ CHQS của thành phố. Địa chỉ đến đầu tiên là phường Thới Bình (quận Ninh Kiều). 24 năm trước, Thới Bình là phường được Tỉnh ủy Cần Thơ (nay là Thành ủy) chọn làm thí điểm tổ chức chi bộ quân sự cấp xã. Đồng chí Lê Thanh Trúc, Phó bí thư chi bộ, Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Thới Bình cho biết:
- Thới Bình là phường trung tâm của quận và thành phố, có bến xe và hoạt động kinh doanh - thương mại sôi động, tình hình xã hội phức tạp... Có thể nói, đây là địa bàn khó khăn đối với công tác quân sự địa phương nhưng từ khi có chi bộ quân sự cấp xã, mọi việc khác hẳn. 24 năm qua, chi bộ quân sự cấp xã không chỉ là một tổ chức đảng mẫu mực của địa phương mà còn là cơ quan tham mưu, giúp cấp ủy, chính quyền phường triển khai, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quân sự-quốc phòng.
Không chỉ riêng ở Thới Bình, mà ở gần 20 phường, xã, thị trấn - những nơi chúng tôi có dịp về khảo sát, các chi bộ quân sự đều được cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương đánh giá cao. Mỗi chi bộ đều có từ 8 đến 13 đảng viên. Đảng viên chi bộ quân sự cấp xã bao gồm Bí thư Đảng ủy xã kiêm Bí thư chi bộ quân sự, các đảng viên trong ban CHQS xã, trung đội trưởng trung đội dân quân cơ động, đảng viên trong tiểu đội dân quân tập trung.
Đồng chí Nguyễn Ngọc Ẩn, Bí thư Đảng ủy xã Thới Thạnh, huyện Thới Lai bày tỏ:
- Nhờ vừa là bí thư chi bộ quân sự, vừa là bí thư đảng ủy, tôi đưa được nhiều nhiệm vụ quân sự - quốc phòng vào chương trình trọng điểm lãnh đạo của đảng bộ. Chẳng hạn, cứ vào đầu năm, Đảng ủy xã đặt trọng tâm vào lãnh đạo công tác tuyển quân. Nhờ thế, nhiệm vụ quân sự - quốc phòng của xã được giải quyết rất thấu đáo. Tôi được biết, nhiều địa phương vẫn dè dặt với việc thí điểm xây dựng chi bộ quân sự cấp xã, có nơi thậm chí vẫn còn tranh luận về tên gọi, chức năng, nhiệm vụ của chi bộ quân sự. Ở xã tôi mới đầu cũng vậy, rất nhiều ý kiến. Chẳng hạn, phân công bí thư đảng ủy kiêm bí thư chi bộ quân sự thì sợ “vướng” với các quy định về phân công bí thư theo dõi các mảng khác, hoặc sợ chồng chéo chức năng lãnh đạo; chồng chéo nhiệm vụ của một số đảng viên tham gia chi bộ quân sự. Hoặc sợ phân công Bí thư Đoàn xã làm chính trị viên phó sẽ vừa khó, vừa “thừa”, vừa gây “chồng chéo” vì đồng chí này cũng sinh hoạt chi bộ cơ quan xã... Thực tế, cứ vào cuộc làm thì những vướng mắc mới gỡ được.

|
| Thiếu tướng Vũ Cao Quân động viên các chiến sĩ dân quân tại chỗ huyện Phong Điền, lên đường nhập ngũ. |
Để thực hiện vai trò “hạt nhân ở cơ sở”
Nhờ làm thí điểm, làm sớm so với toàn quốc nên các chi bộ quân sự cấp xã ở Cần Thơ hiện đi vào hoạt động rất thông suốt, hiệu quả. Giải thích với chúng tôi, vì sao Cần Thơ lại mạnh dạn đi trước cả nước trong thực hiện mô hình chi bộ quân sự cấp xã, Thiếu tướng Vũ Cao Quân, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP Cần Thơ cho biết:
- Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, LLVT ba thứ quân ở địa bàn Khu 9 nói chung, Cần Thơ nói riêng, phát triển rất mạnh. Sở dĩ mạnh là vì tổ chức đảng chăm lo xây dựng LLVT đến tận cơ sở, có cán bộ, đảng viên đến từng ấp, từng nhà. Sau ngày đất nước hòa bình, thống nhất, chúng ta chỉ duy trì đảng ủy quân sự từ cấp huyện trở lên, như vậy là không coi trọng giải quyết mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lược từ cơ sở. Bài học này chính là căn cứ để Cần Thơ mạnh dạn triển khai mô hình chi bộ quân sự cấp xã từ 24 năm trước.
Thành ủy Cần Thơ vừa ban hành Nghị quyết chuyên đề thực hiện Kết luận 41 của Ban Bí thư, trong đó lấy việc xây dựng chi bộ quân sự cấp xã là giải pháp hàng đầu nhằm thực hiện các mục tiêu xây dựng LLDQ mà Ban Bí thư đã đặt ra. Hiện tại, 100% xã, phường, thị trấn ở Cần Thơ đều có chi bộ quân sự, hơn 40% có chi ủy. Cần Thơ đặt mục tiêu đến năm 2015 sẽ có hơn 60% chi bộ quân sự có chi ủy, khi huy động cấp đại đội dự bị động viên thì có đủ đảng viên thành lập chi bộ, 100% chi bộ đại đội có chi ủy và 100% tiểu đoàn có đảng bộ.
Để chi bộ quân sự cấp xã hoàn thành tốt vai trò của mình, Cần Thơ coi trọng việc phát triển đảng viên; yêu cầu từng chi bộ quân sự, chi bộ ấp và khu vực tích cực bồi dưỡng đoàn viên ưu tú trong LLDQ, ưu tiên phát triển Đảng trong trung đội dân quân cơ động và tiểu đội dân quân tập trung. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ Ban CHQS cấp xã, cán bộ trung đội trưởng, tiểu đội trưởng dân quân đều là đảng viên và được đi đào tạo chức danh Chỉ huy trưởng Ban CHQS cấp xã tại Trường Quân sự Thành phố. Đây là nguồn nhân lực có chất lượng tốt, thiết thực nâng cao hiệu lực lãnh đạo và sức chiến đấu cho chi bộ quân sự cấp xã.
Chúng tôi được biết, Tổng cục Chính trị vừa cử đoàn cán bộ vào thẩm định chất lượng công tác quân sự - quốc phòng, trong đó đặc biệt chú ý đến chất lượng xây dựng LLDQ của Cần Thơ nhằm chuẩn bị cơ sở để Bộ Quốc phòng chọn làm đơn vị “xây dựng điển hình tiên tiến toàn diện trong toàn quân, giai đoạn 2011-2015”. Như vậy, việc kiên trì xây dựng chi bộ quân sự cấp xã chính là tiền đề, bài học kinh nghiệm để Cần Thơ xây dựng được LLDQ thật sự vững mạnh, rộng khắp như hiện nay.
Bài và ảnh: BÁ HIÊN, HỒNG HẢI, VIỆT HÀ
Bài 2: Cả hệ thống chính trị phải vào cuộc