Phương thức trả lương còn nặng tính “bình quân” nên có sự không công bằng trong việc đánh giá lương... Đó là những vấn đề nóng được đưa ra trong hội thảo khoa học “Đa dạng hóa nguồn lực cải cách tiền lương cán bộ, công chức (CBCC), viên chức giai đoạn 2011-2012” diễn ra tại Hà Nội ngày 10-2, do Viện Chiến lược và Chính sách tài chính tổ chức.
Mặc dù lương tối thiểu đã được nâng lên tám lần từ năm 2001 nhưng theo ông Vũ Nhữ Thăng (Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính), CBCC làm việc ở thành phố lớn, khu đô thị lại không đủ sống với mức lương hiện nay. Tuy vậy, thu nhập của họ lại bảo đảm chi trả cho các chi phí đắt đỏ. Đồng tình nhận định này, TS Lê Đình Ân (nguyên Giám đốc Trung tâm Dự báo kinh tế-xã hội Quốc gia) cho rằng: “Có nhiều khoản thu mà không ai quản lý được, như việc dạy thêm, làm ngoài giờ…”.
Bên cạnh đó, việc bình quân trong cách tính lương tạo ra sự không công bằng giữa người làm nhiều và người làm ít. Theo TS Trần Thị Thu Hà (nguyên Vụ trưởng Vụ Hành chính-sự nghiệp, Bộ Tài chính), trong giai đoạn 2001-2010, lươngCBCC vừa thấp nhưng vừa lại… khá cao và có một bộ phận lớn CBCC sử dụng giờ hành chính cho công việc riêng. Nhiều đại biểu lý giải: Hiện nay, tiền lương tối thiểu mới chỉ đáp ứng được 65%-70% nhu cầu mức sống tối thiểu. Lương thấp khiến CBCC tìm mọi cách để tạo ra thu nhập.
Một trong những vấn đề “nóng” được các đại biểu bàn là liệu việc tinh giản biên chế có làm giảm những bất cập trong quản lý lương hay không?
Theo bà Hà, trước thực trạng bộ máy hành chính ngày càng phình ra trong khi tồn tại một bộ phận lớn CBCC “ngồi không đúng chỗ” thì giải pháp khả thi là giảm biên chế quản lý nhà nước. Ý kiến này gặp sự đồng tình của một số đại biểu. Tuy nhiên, có một số ý kiến khác cho rằng cần có cơ chế đánh giá hiệu quả, chất lượng làm việc của công chức rõ ràng hơn thì mới mong có được động lực để CBCC làm việc tốt hơn, quan trọng là giải quyết bài toán lương hiệu quả.
Theo ông Đặng Như Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, chỉ rõ: Thực tế hiện nay là càng tinh giản biên chế càng tăng, nhiều cơ quan trung ương và địa phương có số cán bộ lãnh đạo nhiều hơn chuyên viên; chất lượng đội ngũ CBCC, viên chức ngày càng giảm. Khoán biên chế và kinh phí hành chính mà thông số đầu vào không rõ ràng, thực hiện “đầu voi, đuôi chuột”. Ông Lợi đề xuất phải giảm đến 40% tổng số CBCC không đủ chất lượng. Bên cạnh đó, cần tổ chức, sắp xếp lại tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị. “Không thể kéo dài tình trạng nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân cùng có trách nhiệm mà không rõ trách nhiệm” - ông Lợi nói.
NGUYẾN DÂN