Trong báo cáo, Bộ NN&PTNT đánh giá các tỉnh đã thực hiện đúng các quy định của nhà nước về thu hút đầu tư phát triển rừng. Theo thẩm quyền được phân cấp, các tỉnh đã thực hiện chặt chẽ trình tự, thủ tục cho thuê, chưa phát hiện có việc cho thuê rừng hay đất rừng phòng hộ. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng dự án, do chưa nắm chắc khả năng về đất đai, chủ yếu dựa theo báo cáo của huyện và xã nên nhiều tỉnh đã cấp phép đầu tư với quy mô, diện tích vượt quá khả năng thực tế. Trong đó, dự kiến cho thuê cả những diện tích đã có chủ, rừng tự nhiên.
“Đa số dự án đều ở vùng khó khăn. Một số nằm ở khu vực sát biên giới. Các dự án đều đã được thẩm định về quốc phòng, an ninh” - báo cáo cho hay.
Trái ngược với thông tin này, trao đổi với báo chí, ông Hoàng Công Hàm, Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lạng Sơn, địa phương có cho nước ngoài thuê đất rừng, khẳng định: “Chúng tôi chưa nắm được dự án cho nước ngoài thuê đất trồng rừng trên địa bàn tỉnh, cũng chưa thấy ai báo cáo. Họ chưa qua một cấp nào của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh thẩm định, nhất là về rừng dọc biên giới. Dự án trồng rừng 50 năm có người nước ngoài là ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng rồi”.
Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, đến tháng 12-2009 đã có 10 tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư cho doanh nghiệp nước ngoài thuê hơn 305.000 ha đất rừng. Riêng Công ty InnovGreen (Hong Kong - Trung Quốc) chiếm tới 87% diện tích (gần 265.000 ha). Tuy nhiên các tỉnh mới ra quyết định khai thác cho gần 23.000 ha (bằng 11% diện tích được cấp giấy chứng nhận)…
Về hiệu quả khai thác, Bộ NN&PTNT cho biết trừ một số dự án của InnovGreen và Công ty TNHH Tài nguyên - Khoáng sản Hối Thăng (Hong Kong) được cấp phép từ 2008 nhưng vẫn chưa triển khai thì hầu như các dự án đều đang được thực hiện. Việc sử dụng người nước ngoài trong các dự án cũng không nhiều. Trong số 74 cán bộ kỹ thuật làm việc cho Công ty InnovGreen ở Lạng Sơn chỉ có bốn người Trung Quốc, ở Quảng Ninh có chín người…
10 tỉnh cho nước ngoài thuê đất trồng rừng là: Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Bình Định, Kon Tum, Khánh Hòa và Bình Dương. Trong số tám doanh nghiệp đã khảo sát và được cấp giấy chứng nhận đầu tư có một doanh nghiệp của Nhật Bản, hai doanh nghiệp Hàn Quốc, ba doanh nghiệp Trung Quốc (một ở Quảng Tây, hai Hong Kong) và hai doanh nghiệp lãnh thổ Đài Loan.
ĐB