Từ việc nghiên cứu chế tạo một thiết bị cảm ứng của các tác nhân sinh học và hóa học với mục đích kiểm soát chất lượng không khí tại nơi công cộng, dò tìm các tác nhân này một cách chính xác, để tránh trường hợp phải báo động giả, khiến dân chúng phải sơ tán một cách vô ích và dễ gây hoang mang, Công ty Công nghệ sinh học Cepheid ở California đã tiến thêm một bước trong việc làm ra một loại máy có khả năng làm xét nghiệm một tác nhân gây bệnh chỉ trong 30 phút thay vì phải chờ đợi hàng giờ hoặc hàng ngày. Công ty Nano Bio đã đi vào thử nghiệm để có thể sản xuất đại trà một hỗn hợp giải nhiễm với những giọt đậu nành nhỏ cỡ nanomét (1 phần tỉ mét) treo lơ lửng trong nước. Khi lắc chai đựng chất lỏng này, dầu phân tán trong nước và sẽ tích tụ năng lượng của động tác lắc dưới hình thức sức căng bề mặt giọt dầu, nếu môi trường có vi khuẩn bệnh than, dầu sẽ bám vào vi khuẩn và phát tán năng lượng hủy diệt vi khuẩn.
Tập đoàn Petro Oil tài trợ cho một chế phẩm giải nhiễm có công dụng tiêu diệt bào tử và vi khuẩn bệnh than, xuất xứ từ một polymene, có tên là +G1, được sử dụng dưới dạng phun sương, không dùng để điều trị bệnh nhưng nhằm khử bệnh than trong công tác giải nhiễm, có thể phun vào mũi, trên da, trong phòng có hiệu quả rõ rệt, ở Áo, công trình này đã được đưa ra thị trường.
Ở Nam Phi, Công ty Armico đã sản xuất hàng loạt máy giải nhiễm các loại vi khuẩn, trong đó có vi khuẩn bệnh than. Máy sẽ thổi ra luồng khí nóng chứa nhiều loại hóa chất khử trùng. Máy có giá thành chỉ khoảng 8.000 đô-la và hoạt động trong điều kiện sa mạc khan hiếm nước, nên được quân đội một số nước ưa chuộng.
Khi xảy ra dịch cúm A/H1N1 đe dọa phát triển rộng rãi toàn cầu, Hãng Glaxo Smith Kline (GSK) đã nhanh nhảu, không chỉ bán thuốc mà còn cùng cấp cả khẩu trang phòng bệnh và dụng cụ chẩn đoán nhanh bệnh cúm. Hãng Superdrug, ở Anh, đưa ra thị trường loại cặp nhiệt độ kỹ thuật số, với giá 12,8USD/cái đã bán chạy như tôm tươi khiến doanh số bán tăng gấp 10 lần, trong khi Hãng Llyods Chemist ngoài việc đơn đặt hàng mua cặp nhiệt độ của họ tăng 7 lần còn cung ứng cho thị trường nước rửa tay diệt khuẩn, tăng 70% và số khăn tiệt trùng cũng tăng gấp đôi. Công ty chuyên cung cấp dịch vụ y tế Fisher & Paykel Healthcare đã mạnh dạn đầu tư để sản xuất các loại máy thể loại mới và hy vọng lợi nhuận trong năm 2010 sẽ tăng 25%. Các sản phẩm khác cũng đua nhau xuất hiện như bộ dụng cụ chống cúm trọn gói, gồm: găng tay và khăn tẩm cồn; dụng cụ thử máu và cả sách hướng dẫn sống sót trong đại dịch cúm, ai có nhu cầu đều được đáp ứng.
Về thuốc, Phòng chống khủng bố bằng vũ khí sinh học, Tập đoàn Dược phẩm Bayer (Đức) đã phải chạy hết công suất để có đủ thuốc ciprofloxacin - loại thuốc đặc hiệu trị vi khuẩn bệnh than - để cung cấp đủ đơn mua thuốc của Mỹ (300 triệu viên) và Pháp (200 triệu viên), Canada (1 triệu viên), chưa kể một số nước khác: Anh, Thụy Điển, Đức, Argentina cũng đòi hỏi mua.
Đối phó với dịch đậu mùa, Tập đoàn Dược phẩm Pháp & Đức: Aventis và Công ty Công nghệ sinh học Acambis của Anh, tối mắt tối mũi với các hợp đồng trị giá hàng trăm triệu đô-la đặt mua vaccin phòng bệnh của Anh, Pháp, Mỹ...
Còn với dịch cúm A/H1N1, hãng dược phẩm GSK đã nhận được hợp đồng trị giá 1,6 tỉ USD, đặt mua 195 triệu liều vaccin (giá khoảng 9,6 USD/liều) từ Anh và 16 quốc gia khác nhau trên thế giới. Trong khi đó các hãng dược phẩm khác như Sanofi Aventis, Novatis, Bacter, CSL và Solvay... cũng sẵn sàng nhập cuộc, cung ứng vaccin phòng cúm. Và cũng vì vaccin do nhiều hãng sản xuất, nên ở Đức đã xảy ra chuyện rắc rối do dư luận cho rằng các nhà lãnh đạo thì được dùng vaccin của hãng này có độ an toàn cao hơn còn dân thường chỉ được dùng vaccin của hãng kia không tốt bằng, vì vừa qua vaccin này gây ra một số vụ tai biến ở Canada (!). Ngay giá vaccin giữa các hãng cũng khác nhau. Vaccin của GSK là 8,33 euro/liều thì Novatis là 11,9 euro (có tài liệu nói ở Thụy Sĩ: 16 euro còn ở Đức 28 euro). Dẫn tới chuyện 12 nước Nam Mỹ, hôm 8/8/2009 đã phải họp nhau cam kết giữ vững giá trần mua vaccin phòng cúm để tránh bị đẩy giá lên của các hãng dược phẩm. Riêng Hãng Roche (Thụy Sĩ) chủ sở hữu mặt hàng tamiflu (oseltamivir) - thuốc đặc trị chống cúm - thì doanh số tăng vọt khi số người chết vì cúm A/H1N1 gia tăng, do rất nhiều nước đặt mua dự trữ phòng đại dịch. Khả năng đáp ứng của Hãng Roche có hạn, giá lại cao nhưng vì thuốc này là độc quyền của hãng nên dù các cơ sở dược phẩm của Trung Quốc, Ấn Độ đủ khả năng làm ra thuốc này với giá thành rẻ hơn nhiều làm cho người nghèo dễ tiếp cận với thuốc, nhưng đành khoanh tay đứng nhìn (!)
Trước tình hình đó, dư luận cho rằng lợi ích kinh tế của các hãng dược phẩm được chú trọng hơn là quyền lợi của người bệnh. Gần đây Nga và Trung Quốc đã chọn arbidol làm thuốc điều trị chính của cúm A/H1N1 (cả A/H5N1) vì tỷ lệ virut kháng thuốc thấp, thuốc hiệu quả, dễ tổng hợp và giá thành rẻ (Việt Nam cũng đang dự định sản xuất), khỏi bị Hãng Roche bắt nạt. Có ý kiến cho rằng, các công ty dược phẩm "thừa gió bẻ măng", lợi dụng xã hội có dịch bệnh là thời cơ kiếm bộn tiền, điều đó chỉ đúng phần nào, thực ra nếu không có thuốc và các phương tiện phòng chống dịch do các đơn vị này nghiên cứu, sản xuất để cung ứng cho thị trường thì loài người còn gặp nhiều chuyện đáng tiếc hơn...
Quan trọng là "đạo đức kinh doanh".
DSCKII. Phạm Tiếp